Daniel Russel ทูตถนัดตัดไมตรี (1)

โดย...ศ.ดร.เขียน ธีระวิทย์

สหรัฐอเมริกา อดีตมหามิตรของไทยได้ส่งนายแดเนียล รัสเซล (Daniel Russel) ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศด้านเอเชียตะวันออกและแปซิฟิก มาเยือนประเทศไทยเมื่อวันที่ 25-26 ม.ค.ศกนี้ เขามาทำอะไร-พูดอะไรที่สะท้อนให้เห็นธาตุแท้ของสหรัฐ และสะเทือนจิตใจของคนไทยจำนวนมาก เขาประสบความสำเร็จในการสร้างข่าวอื้อฉาวในสื่อมวลชนและสื่อสังคม

ผมได้ใช้เวลาติดตามความเคลื่อนไหวของเขาที่ไปพบกับใคร พูดอะไร สื่อต่างๆ รายงานอะไร และปฏิกิริยาของคนไทยเป็นอย่างไร เมื่อประมวลข่าวสารข้อมูลทั้งหมดแล้วเกิดความกังวลว่า ต่อไปนี้เราจะอยู่ร่วมโลกกับมหามิตรอเมริกาอย่างไร

ผมมีข้อสังเกตและความเข้าใจเกี่ยวกับบุคลิกภาพแห่งชาติและนโยบายของสหรัฐบางอย่าง จึงขอนำมาเสนออย่างย่อๆ เพื่อคนที่สนใจเรื่องนี้จะได้ช่วยกันคิด

1.ไทยกับสหรัฐมีผลประโยชน์ต่างกัน ฝ่ายไทยมีผลประโยชน์เฉพาะหน้า คือ การรักษาความสงบเรียบร้อยภายในประเทศ และการบูรณะฟื้นฟูประเทศจากความเสียหายที่เกิดขึ้นก่อนการรัฐประหาร (22 พ.ค. 2557) ในระยะยาวไทยต้องการเป็นมิตรกับทุกประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งมหาอำนาจสหรัฐและจีน เลือกเท่าเทียมกันได้ก็จะดี แต่ถ้าถูกฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งบีบคั้นมาก ก็ต้องให้อนาคตเป็นตัวตัดสิน

ส่วนฝ่ายสหรัฐนั้น ในเอเชียสหรัฐกลัวอิทธิพลของจีนจะขยายบดบังฐานะของตน จึงสนับสนุน-ชักชวนให้ญี่ปุ่น ฟิลิปปินส์ เวียดนาม และอินเดียเป็นปฏิปักษ์ต่อจีน สร้างความตึงเครียดขึ้นในเอเชีย เพื่อขายอาวุธและใช้อำนาจปกป้องประเทศที่กลัวการรุกรานของจีน เขาอยากได้ไทยเป็นหุ้นส่วนในนโยบายครองความเป็นเจ้าโลกของเขาด้วย นาย Daniel Russel มีบทบาทสำคัญในการกำหนดนโยบายเช่นนั้นของสหรัฐด้วย

2.สหรัฐถือไพ่ทักษิณ เป็นประเพณีทางปฏิบัติของสหรัฐ เมื่อผู้มีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบาย เช่น Daniel Russel จะเดินทางมาไทย เขาจะกำหนดแผนงานและกลยุทธ์ในการทำงาน โดยอาศัยข้อมูลจากหน่วยสืบความลับของตน จากอดีตเอกอัครราชทูตสหรัฐประจำประเทศไทย จากกลุ่มผลประโยชน์และกลุ่มการเมืองต่างๆ รวมทั้งที่ปรึกษาของทักษิณด้วย สื่อมวลชนในสหรัฐนั้นไม่ค่อยกล้าเสนอข่าวด้านบวกของรัฐบาลทหารของไทย ฉะนั้น Daniel Russel คงสรุปเอาว่า ถ้ามีการเลือกตั้งเมื่อไร ฝ่ายทักษิณก็จะกลับมามีอำนาจอีก ถ้าพวกเขามาช่วยฝ่ายทักษิณอีกแรงหนึ่ง เมื่อพวกทักษิณได้เป็นรัฐบาล สหรัฐก็จะได้ผลประโยชน์ต่างๆ ทั้งทางเศรษฐกิจ การเมือง และความมั่นคงมากขึ้น ถ้าจะดึงไทยไปต้านจีนดังที่ทำสำเร็จมาแล้วในหลายประเทศก็คงไม่ยาก และถ้าจะล้มเหลวก็ยังหลอกชาวโลกได้ว่า สหรัฐได้สละผลประโยชน์เพื่อรักษาระบอบประชาธิปไตย

3.ชูประเด็นประชาธิปไตย วิธีปฏิบัติทางการทูตเชิงประชาสัมพันธ์นั้น Daniel Russel ต้องการสร้างภาพให้ชาวโลกโดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวอเมริกันเห็นว่า เขากลั่นกรองมาจากการรับฟังความคิดเห็นของกลุ่มการเมืองทุกฝ่าย ฉะนั้นจึงมีการพบกับยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ พล.อ.ธนะศักดิ์ ปฏิมาประกร และผู้นำภาคเอกชนกลุ่มหนึ่ง เสร็จแล้วก็วิพากษ์วิจารณ์การเมืองของไทยโดยผ่านเวทีชุมชนวิชาการ สถาบันศึกษาความมั่นคงและนานาชาติ (ISIS) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และโทรทัศน์ สิ่งที่เขามาพูดในไทยนั้นได้รับการถ่ายทอดทั่วโลกโดยผ่านทีวีดาวเทียมที่เป็นปากกระบอกเสียงของสหรัฐ สรุปสาระที่สำคัญคือ เขาบอกให้รัฐบาลไทยจัดการเลือกตั้งโดยเร็ว ให้ไทยยกเลิกกฎอัยการศึก ให้เปิดเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการชุมนุม ให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการปฏิรูปการเมือง ฯลฯ ทั้งหมดนี้เป็นข้อเรียกร้องของคนพันธุ์ทักษิณ หรือรัฐบาลที่สูญเสียอำนาจทั้งสิ้น

4.ประชาธิปไตยหน้าไหว้หลังหลอก สหรัฐพยายามสร้างภาพให้ชาวโลกเห็นว่าตนเป็นแชมเปี้ยนของประชาธิปไตยเสรี ต่อต้านรัฐประหาร ต่อต้านเผด็จการ แต่ในทางปฏิบัติสหรัฐชอบรัฐประหารที่ตนสนับสนุน ต่อต้านรัฐประหารและรัฐบาลเผด็จการเฉพาะที่ไม่ยอมสวามิภักดิ์ต่อตนเท่านั้น สหรัฐมีประวัติส่งเสริมฝ่ายทหารยึดอำนาจจากรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งแล้วนับไม่ถ้วน ล่าสุดคืออียิปต์ ซึ่งสหรัฐสนับสนุนฝ่ายทหารให้ยึดอำนาจจากรัฐบาล Mohamed Morsi ที่ได้อำนาจจากการเลือกตั้ง เช่นเดียวกับประเทศยูเครน ซึ่งสหรัฐร่วมมือกับกลุ่มประเทศ NATO สนับสนุนพวกต่อต้านรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งแต่นิยมรัสเซีย ซาอุดิอาระเบียซึ่งไม่เคยมีการเลือกตั้งเลย ไม่เคยมีสภาผู้แทนราษฎรเลย สหรัฐก็ไม่รังเกียจ อย่างนี้ไม่เรียกว่า Hypocrite (หน้าไหว้หลังหลอก) แล้วจะเรียกว่าอะไร

5.คดีถอดถอนอดีตนายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ ชินวัตร Daniel Russel กล่าวหารัฐบาลไทยว่า คดีถอดถอนยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นั้นมีเหตุจูงใจทางการเมือง เขาคงไม่โง่ถึงขนาดที่ไม่รู้หรอกว่าการถอดถอน (Impeachment) ยิ่งลักษณ์นั้น เป็นไปตามกฎหมายรัฐธรรมนูญและกฎหมายลูก กลไกของรัฐ (ป.ป.ช. และ สนช.) ต้องทำตามอำนาจหน้าที่ ถ้าไม่ทำมีความผิดตามกฎหมายอาญามาตรา 157 ยิ่งลักษณ์ถูกกล่าวหามีความผิดฐานละเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่จนทำให้เกิดการคอร์รัปชั่นทุกระดับของโครงการรับจำนำข้าว และทำให้ประเทศเสียหายคิดเป็นมูลค่าหลายแสนล้านบาท เป็นความผิดที่ร้ายแรงกว่าคดี Watergate ที่ประธานาธิบดีนิกสันถูกดำเนินคดีถอดถอนเสียอีก สหรัฐก็มีตัวอย่างการถอดถอนผู้นำสูงสุดมาแล้ว ไม่มีใครกล่าวหาวุฒิสภาสหรัฐว่ามีการเมืองอยู่เบื้องหลังในประเทศไทย ยิ่งลักษณ์กล่าวหาผู้ดำเนินคดีถอดถอนตนว่าไม่ยุติธรรม มีการเมืองอยู่เบื้องหลัง พรรคพวกพูดตาม Daniel Russel ก็มาพูดตาม กลไกโฆษณาชวนเชื่อของระบอบทักษิณนั้นมีประสิทธิภาพจริงๆ จริงอยู่ ถ้ารัฐบาลยิ่งลักษณ์ยังอยู่ในอำนาจ เธอและพรรคพวกอาจจะใช้อำนาจขัดขวางกระบวนการยุติธรรมจนกลไกการบังคับใช้กฎหมายทำงานไม่ได้ นั่นแหละจึงเรียกได้ว่ามีการเมืองอยู่เบื้องหลัง และจริงอยู่ ถ้าเรื่องเข้าวุฒิสภา ยิ่งลักษณ์อาจจะรอดจากการถอดถอน เพราะอิทธิพลของทักษิณและพรรคการเมืองที่อยู่ใต้อำนาจของคนคนเดียวสั่งการได้ นั่นแหละจึงเรียกได้ว่ามีการเมืองอยู่เบื้องหลัง แต่ในกรณีนี้ใครยืนยันได้ว่าหัวหน้า คสช. หรือ
ผู้บัญชาการทหารบกได้สั่งให้สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติลงคะแนนอย่างไร

6.การทูตตัดไมตรี Daniel Russel มาประเทศไทยในฐานะเป็นตัวแทนของรัฐบาลอเมริกัน คนไทยคาดหวังว่าเขาจะมาในฐานะทูตสันถวไมตรี แต่เขาเลือกที่จะเป็นทูตตัดไมตรี ถ้าเขาเลือกที่จะทำงานเชิงสร้างสรรค์ ส่งเสริมความเข้าใจอันดีระหว่างไทยกับสหรัฐ หรือแม้แต่ทำเพื่อผลประโยชน์ของสหรัฐเพียงฝ่ายเดียว เขาก็ควรจะค้นหาความจริงให้ได้ว่าเหตุใดทหารไทยจึงกล้าทำรัฐประหารทั้งๆ ที่มีผลร้ายต่อตัวมากกว่าผลดี เหตุใดคนจำนวนมากที่ไม่ชอบรัฐประหารจึงสนับสนุนการทำรัฐประหารโค่นล้มรัฐบาลระบอบทักษิณมาแล้วถึงสองครั้ง ระบอบทักษิณสร้างเงื่อนไขเลวร้ายขนาดไหนจนทำให้เกิดการรัฐประหารขึ้น นอกจากนั้น ทหารปกครองประเทศนานครบ 8 เดือนแล้ว ทำไมประชาชนส่วนใหญ่ยังสนับสนุนและให้ความร่วมมือในการรักษาความสงบเรียบร้อย

ฝ่ายไทยควรอธิบายให้เขาทราบว่า เหตุใดทหารจึงเลือกทำรัฐประหาร ทำไมประชาชนส่วนใหญ่จึงสนับสนุนและให้ความร่วมมือ รัฐบาลทหารยึดหลักกฎหมาย บังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด อาศัยกฎอัยการศึกช่วย สิ่งที่ควรเน้นคือ คนไทยรู้ปัญหาของตนเอง รู้อาการป่วยของเราว่า โรคขนาดนี้ต้องการยาแรงขนาดไหน คนต่างชาติไม่รู้ปัญหาดีเท่ากับคนไทย ชี้ให้เขาเห็นว่าการที่สหรัฐเข้าไปแทรกแซงในยูเครน อียิปต์ อิรัก อัฟกานิสถาน และลิเบียนั้นผลเป็นอย่างไร