เด็ก(ชาย)เร่ร่อนฮิตขายตัวพุ่ง ได้เงินง่าย ไม่กลัวตาย แต่อิ่มท้อง

8...วิทยา ปะระมะ

เด็กเร่ร่อนมีให้พบเห็นได้ทั่วไปทั้งสวนสาธาณะ ศูนย์การค้า สถานที่ท่องเที่ยวยามราตรี แต่เคยสงสัยหรือไม่ว่าเด็กเหล่านี้มีที่มาที่ไปอย่างไร อะไรทำให้พวกเขาต้องออกมาเร่ร่อน เร่ขายแรงงาน

ทศพล สรุปที่มาของเด็กเร่ร่อนไว้ 45 ประการ เริ่มจากปัญหาเศรษฐกิจ ความยากจนของครอบครัวทำให้ใช้แรงงานเด็ก เช่น ขอทาน ขายดอกไม้ เรียงเบอร์ ประการที่สอง คือ ปัญหาจากตัวเด็กเอง เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นมีความต้องการเป็นอิสระ ไม่อยากอยู่ภายใต้การควบคุมของพ่อแม่ จึงหนีออกจากบ้านมาใช้ชีวิตเร่ร่อน

ประการต่อมาเกิดจากโรงเรียนที่เด็กส่วนหนึ่งอาจมีไอคิวน้อยกว่าเพื่อน และถูกมองว่าเรียนช้า เป็นตัวปัญหา หรือบางครั้งถูกครูลงโทษโดยไม่มีเหตุผล ประการสำคัญที่สุดคือ ปัญหาครอบครัวมีการใช้ความรุนแรง แตกแยก ทะเลาะกัน พ่อแม่แยกทางกัน จนเด็กไม่ได้รับความรักและเป็นส่วนเกินของครอบครัว

ประการสุดท้าย อาจพลัดหลงกับพ่อแม่ ถูกล่อลวง มีพ่อแม่เป็นคนเร่ร่อน หรือมีครอบครัวที่อพยพมาจากต่างประเทศก็มี

จะด้วยเหตุใดก็ตาม เด็กเหล่านี้ต้องทำทุกอย่างเพื่อความอยู่รอด ในกรณีของเด็กเล็กมักหาเลี้ยงตัวเองด้วยอาชีพขอทาน เช็ดกระจกรถ ขายพวงมาลัย และรับจ้างต่างๆ ซึ่งในกรณีขอทานนั้นรายได้อาจสูงถึงวันละ 500 บาท แต่เมื่ออายุมากขึ้นก็จะเข้าสู่วงจรยาเสพติดและการขายบริการทางเพศ ตกครั้งละ 300800 บาท หรือบางคนอาจได้เงินถึง 3,000 บาท แต่ต้องแลกกับการถูกถ่ายวิดีโอเล่นเซ็กซ์หมู่

หลายคนจบลงด้วยการเสียชีวิตจากโรคเอดส์

เมื่อถามเด็กกลุ่มนี้ว่าไม่กลัวโรคเอดส์หรือ คำตอบคือ มีเพื่อนติดเชื้อจนเสียชีวิตแล้วหลายคน แต่ตอนนี้ยังมีชีวิตอยู่ก็ขอกินอิ่มไว้ก่อน!

นอกจากนี้ การมีเงินเยอะยังหมายถึงการได้แต่งตัวสวยงาม มีกางเกงยีนส์ใส่ มีโทรศัพท์มือถือ ได้เล่นในร้านเกม มีเงินเลี้ยงข้าวเพื่อน และมีมอเตอร์ไซค์ขับ แม้ว่าจะต้องถูกยึดไปในภายหลังเพราะไม่มีเงินผ่อนค่างวดก็ตาม

กลุ่มเด็กที่ขายบริการทางเพศส่วนใหญ่เป็นเด็กผู้ชายอายุ 1424 ปี เช่นที่สวนลุมพินี ซอยคาวบอยในต่างจังหวัดก็มี เช่น ด้านหลังเชียงใหม่ไนท์บาซาร์ ภูเก็ต บางคนถึงขั้นแชตผ่านอินเทอร์เน็ตหาแขกด้วยซ้ำ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนักท่องเที่ยวต่างชาติ

อีกปัญหาที่น่าหนักใจคือ การเพิ่มขึ้นของครอบครัวเด็กเร่ร่อน ซึ่งหมายถึงพ่อและแม่ต่างก็เป็นเด็กเร่ร่อน เมื่อมีลูกก็ทำให้ลูกเป็นเด็กเร่ร่อนตามไปด้วย ซึ่งทศพลมองว่าในอีก 23 ปีข้างหน้า จะมีครอบครัวลักษณะนี้เพิ่มมากขึ้น

รวมทั้งกรณีเด็กเร่ร่อนชาวต่างชาติ ซึ่งพ่อแม่มาขายแรงงานในประเทศ ทั้งชาวกัมพูชา พม่า และปากีสถาน ที่เดินทางผ่านพม่าเข้าทาง จ.กาญจนบุรี มาหากินในกรุงเทพฯ

สำหรับแนวทางแก้ไขปัญหานี้ ครอบครัวต้องมีความอบอุ่น มาตรการบางอย่างของรัฐอาจต้องผ่อนผันให้มากขึ้น เช่น จะนำเด็กเข้าเรียน แต่ไม่มีเอกสารหลักฐานแสดงตัวก็ยากที่โรงเรียนจะรับ หรือหากรับก็จะไม่อดทนต่อพฤติกรรมเด็ก และไล่ออกในภายหลัง ทำให้เด็กกลับสู่วงจรเดิม หรือหลักเกณฑ์การกำหนดอายุหากเด็กอายุไม่ถึงหรืออายุเกินก็ไม่สามารถเข้าเรียนได้

เช่นเดียวกันองค์กรต่างๆ ที่ดูแลเด็กก็มีข้อจำกัดหลายประการ ไม่ว่างบประมาณจำกัด ผู้ดูแลเด็กมีสถานะเป็นเพียงลูกจ้าง ไม่ได้เป็นเจ้าหน้าที่รัฐ ทำให้ไม่มีสิทธิในการเซ็นเอกสารทางราชการเพื่อรับรองสิทธิต่างๆ

ทศพล แนะนำให้มีการเพิ่มจำนวนครูข้างถนนให้มากขึ้น ซึ่งทั่วประเทศมีอยู่เพียง 100 คน รวมทั้งตั้งศูนย์ฝึกอาชีพเพื่อรองรับครอบครัวเด็กเร่ร่อนให้มีทักษะการประกอบอาชีพ

ที่สำคัญที่สุด ภาครัฐต้องจริงจังและร่วมมือกับภาคเอกชนอย่างเคียงบ่าเคียงไหล่กันในการแก้ไขปัญหานี้ด้วย