ขันนอต ‘เทศกิจ’ หวั่นจัดแถวแผงลอยเหลว

โดย...นิติพันธุ์ สุขอรุณ

แรงต้านสำคัญของนโยบายจัดระเบียบหาบเร่แผงลอยในกรุงเทพมหานคร (กทม.) นอกจากต้องเจอการต่อต้านจากตัวผู้ค้าที่ยึดครองพื้นที่มานาน อีกปัญหาที่เจอคือเจ้าหน้าที่เทศกิจบางคนก็เข้าไป “มีเอี่ยว” รับส่วย ปล่อยปละละเลย พยายามทำให้นโยบายนี้เป็นเพียงสายลมที่มาแล้วก็จางหายไป

ปัญหานี้เองทำให้ กทม.ต้องเรียกประชุมใหญ่เจ้าหน้าที่เทศกิจเมื่อเร็วๆ นี้ เพื่อกำชับนโยบายและจัดระเบียบเทศกิจ ซึ่งเป็นอีกปัจจัยของความไร้ระเบียบที่บ่มเพาะมายาวนาน

“มีเทศกิจบางรายแอบรู้เห็นเป็นใจกับผู้ค้า บอกว่าช่วงนี้ให้แม่ค้าหลบไปก่อน รอให้อัศวินจัดระเบียบเดี๋ยวก็เหนื่อยและเลิกไปเองนั่นแหละ จากนั้นค่อยกลับมาวางขายเหมือนเดิมได้”

คำพูดของ พล.ต.อ.อัศวิน ขวัญเมือง รองผู้ว่าฯ กทม. สะท้อนปมปัญหาที่เกิดจากเจ้าหน้าที่ทำตัวไม่เหมาะสม มีส่วนทุจริตคอร์รัปชั่น โดยเฉพาะพวกหัวหน้าเทศกิจซึ่งพบว่าบางรายออกคำสั่งให้ผู้ใต้บังคับบัญชาไปเปิดจุดผ่อนผันหาบเร่แผงลอยเพื่อเรียกรับเงินจากร้านค้า ขัดต่อนโยบายจัดระเบียบของ กทม.ที่ต้องการยกเลิกจุดผ่อนผันให้เหลือน้อยที่สุด

พล.ต.อ.อัศวิน สำทับอีกว่า ต่อจากนี้ให้ทำตัวอยู่ในทางสายกลาง ลด ละ เลิกอมเงินได้แล้ว หากพบว่าเขตใดมีปัญหาเรื่องทุจริตคอร์รัปชั่น จะดำเนินการเอาผิดกับหัวหน้าฝ่ายเทศกิจในเขตนั้นๆ ขั้นเด็ดขาด

“ขอร้องว่าเรื่องผลประโยชน์อย่าให้มันน่าเกลียด ผมอยู่ฝ่ายสืบสวนมาตลอดชีวิต รู้ว่าใครทำอะไร แต่จะขอเตือนไว้ก่อนเพราะไม่อยากต้องมาเข่นฆ่าใคร เป็นข้าราชการด้วยกันทั้งนั้น ผมขอเพียงแค่ให้ลด ละ เลิกการอมเงินเสียบ้าง เรื่องผลประโยชน์นั้นทะเลาะกันมามาก พวกหัวหน้าฝ่ายต้องให้ความเป็นธรรมกับผู้ใต้บังคับบัญชา ถ้าผู้ใต้บังคับบัญชาเดือดร้อนขอให้มาแจ้งเป็นการส่วนตัวว่าหัวหน้าฝ่ายคนไหนอมเงินผมจะจัดการให้” พล.ต.อ.อัศวิน กล่าวด้วยท่าทีขึงขัง

ด้าน วัลลภ สุวรรณดี ประธานที่ปรึกษา ผู้ว่าฯ กทม. กล่าวว่า ปัจจุบันสังคมไทยมีมุมมองต่อเทศกิจในด้านลบ ซึ่งเกิดจากเจ้าหน้าที่เทศกิจไม่ยึดหลักจรรยาบรรณในการปฏิบัติหน้าที่ ดังนั้นถึงเวลาที่ต้องปรับเปลี่ยนใหม่ ต้องมีความซื่อสัตย์ต่อเครื่องแบบ ไม่แสวงหาผลประโยชน์โดยมิชอบ หากทำไม่ได้ก็ไม่สามารถเป็นที่พึ่งแก่ประชาชนได้

ทั้งนี้ จรรยาบรรณของผู้บังคับบัญชาไม่ควรต้องรอให้ผู้บริหาร กทม.ออกคำสั่งมาก่อน เช่น การจัดระเบียบทางเท้าเป็นหน้าที่ของเทศกิจที่ควรรู้หน้าที่อยู่แล้ว แต่ยังปล่อยให้เกิดปัญหาคาราคาซังอย่างเช่นในปัจจุบัน

ขณะที่ พล.ต.ต.วิชัย สังข์ประไพ ที่ปรึกษา ผู้ว่าฯ กทม. กล่าวว่า การเรียกประชุมใหญ่เจ้าหน้าที่เทศกิจ ถือเป็นครั้งแรกในรอบหลายปีที่ผ่านมา ซึ่งก่อนหน้านี้ถือเป็นจุดด้อยที่ไม่มีการหารือร่วมกัน ทำให้ไม่เกิดความตื่นตัว ไม่ซื่อสัตย์ต่อบทบาทหน้าที่ของตัวเอง

“ปัญหาใหญ่ของเทศกิจคือ พวกระดับหัวหน้าฝ่ายเก็บเงินส่วนแบ่งที่ได้จากค่าปรับมากเกินไป ทำให้ผู้ใต้บังคับบัญชาระดับรองลงมาเกิดความไม่พอใจ จึงมีการร้องเรียนตามมา ทั้งหมดเป็นเรื่องของผลประโยชน์ไม่ลงตัว ถ้าผลประโยชน์ลงตัวคงไม่มีใครออกมาโวยวาย” พล.ต.ต.วิชัย กล่าว

นั่นจึงเป็นเหตุผลที่ส่งต่อเป็นลูกโซ่ ทำให้เทศกิจต้องไปเรียกเก็บเงินผิดกฎหมายกับกลุ่มผู้ค้าเข้าไปอีก

อีกมุมจาก โสภณ โพธิสป รองผู้อำนวยการสำนักเทศกิจ กล่าวว่า การที่เจ้าหน้าที่เทศกิจเรียกร้องเรื่องปรับเงินเดือน เลื่อนตำแหน่ง หรือขอเพิ่มที่พักอาศัยนั้น การจะไปแก้ไขไม่ใช่เรื่องง่าย ในส่วนของงบประมาณเพื่อจัดซื้ออุปกรณ์ไว้ให้ปฏิบัติงาน เป็นหน้าที่ของสำนักงานเขตต้องทำเรื่องของบประมาณจัดซื้อ ทุกวันนี้ยอมรับว่าบางเขตมีอุปกรณ์ไม่เพียงพอ เช่น วิทยุสื่อสาร เสื้อกั๊กสะท้อนแสง ฯลฯ

สำหรับเรื่องเงินค่าปรับที่ได้มาจากผู้ค้ากระทำผิด คือเงินรางวัลที่ชอบธรรมในการนำมาแบ่งตามสัดส่วน ตั้งแต่ระดับหัวหน้าฝ่ายลงมา เพราะเป็นธรรมเนียมปฏิบัติ การจะได้เงินรางวัลมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับว่าเขตนั้นๆ มีพื้นที่กว้างมากเท่าใด เช่น เขตสะพานสูง มีเงินค่าปรับประมาณ 1 หมื่นบาท/เดือน ก็จะแบ่งให้ผู้ใต้บังคับบัญชาได้น้อย แตกต่างจากเขตพระนคร ที่สามารถแบ่งให้เจ้าหน้าที่เทศกิจได้คนละไม่ต่ำกว่า 3,000 บาท/เดือน

“เรื่องเงินค่าปรับถือเป็นของแถม เพราะอัตราเงินเดือนของเจ้าหน้าที่ไม่ต่ำกว่า 1.5 หมื่นบาทแล้ว ซึ่งเพียงพอต่อค่าครองชีพแน่นอน ดังนั้นการเรียกร้องขอขึ้นเงินเดือนเป็นเรื่องยากมาก” โสภณ กล่าว

รองผู้อำนวยการสำนักเทศกิจ กล่าวทิ้งท้ายว่า หลังจากนี้จะมีการอบรมเจ้าหน้าที่เทศกิจให้มีจิตสำนึก ยึดหลักกฎหมาย เป็นแบบอย่างที่ดีให้ประชาชน เพื่อแก้ไขภาพลักษณ์ด้านลบให้หมดไปเสียที