ไทยคือแดนปะทะ ระหว่างอเมริกากับจีน

โดย...ภุมรัตน์  ทักษาดิพงษ์

หลังการเดินทางมาเยือนไทยของแดเนียล  รัสเซล  ผู้ช่วยรัฐมนตรีต่างประเทศด้านเอเชียและแปซิฟิก  ก่อให้เกิดกระแสชาตินิยม ต่อต้านอเมริกัน กระพือแรงนิดๆ แต่ไม่ไปไกลกว่านี้ วันนี้เราขอเสนออีกมุมมองหนึ่งโดยอ่านว่า อเมริกามาเตือนไทยในลักษณะจะกำราบไทยเรื่องจีน อเมริกามองว่าไม่อาจปล่อยไทยให้ตกไปอยู่ใต้อิทธิพลจีนได้ โดยเฉพาะในห้วงเวลานี้ ไทยจีนดูจะใกล้ชิดกันมากเป็นพิเศษ อีกทั้งในปีนี้สองประเทศกำลังเตรียมงานใหญ่เฉลิมฉลองครบรอบปีที่ 40 ในการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกัน

วิธีการของอเมริกาในการเข้ามาพูดคุยกับไทยเป็นแบบ “นักเลงโต” และมีพฤติกรรมค่อนข้าง “หยาบ” แบบกุ๊ย และยังนิยมใช้นโยบาย “แครอต แอนด์ สติกส์” รัสเซลถือไม้เรียวมาหวดไทย ประธานาธิบดี บารัก โอบามา เคยพูดว่า “ใครจะว่าอะไรก็แล้วแต่ แต่อเมริกาจะเอาอย่างนี้” เขามองแต่ผลประโยชน์ของเขา อเมริกามองไทยเป็นด่านหน้าในการต่อต้านอิทธิพลของจีนลงมาทางใต้ อเมริกาจะหนุนหลังใครก็ตามที่ให้ประโยชน์กับอเมริกาได้มากกว่า   

อเมริกามองผลประโยชน์เฉพาะหน้าและวัดกันด้วยผลจากการกระทำ เช่น ดูที่ผลการเลือกตั้ง แต่ไม่สนใจว่าการเลือกตั้งจะโกง ทุจริต ซื้อสิทธิขายเสียง ฯลฯ หรือไม่อย่างไร อเมริกาไม่สนใจระบอบกษัตริย์ในไทย จะมีหรือไม่ก็ได้ คนไทยเน้นเรื่องความดีความชั่ว แต่อเมริกามองว่า การเมืองระหว่างประเทศไม่ใช่เรื่องความดีความชั่ว แต่เป็นเรื่องแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ ในหลวงสอนเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง แต่อเมริกามองว่าเป็นแนวคิดสังคมนิยม อเมริกาเน้นเรื่องเศรษฐกิจทุนนิยม หวังกำไรสูงสุดโดยไม่คำนึงถึงวิธีการ อเมริกาตีความโครงการพระราชดำริว่า กษัตริย์ต้องไม่แสวงหา “ความนิยม” ซึ่งเป็นเรื่องการเมือง กษัตริย์ต้องเป็นเพียงสัญลักษณ์เท่านั้น ทั้งที่โครงการพระราชดำริเป็นประโยชน์กับประชาชน

ผลประโยชน์ของอเมริกา คือ อเมริกาต้องการคุมมหาสมุทรแปซิฟิก ทะเลจีนใต้ มหาสมุทรอินเดีย ไม่ให้มีช่องว่างสำหรับจีน ผลประโยชน์เฉพาะหน้าของอเมริกาในไทย คือ ต้องการกลับมาอู่ตะเภาอีกครั้ง ต้องการน้ำมันในอ่าวไทย ต้องการใช้ไทยต้านอิทธิพลจีน

ผลประโยชน์สำคัญของจีน คือ การลงทะเลทางด้านล่าง เพราะทางเหนือถูกกั้นโดยรัสเซียและเป็นทางบกทั้งหมด ติดไซบีเรีย ทางตะวันตกก็ติดภูเขาหิมาลัยและไซบีเรีย ทางลงทะเลด้านตะวันออกก็ติดญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ไต้หวัน ฟิลิปปินส์ ซึ่งอเมริกาอุดไว้หมด ดังนั้นพม่าและไทยจึงเป็นจุดศูนย์กลางเชื่อมโยงแผ่นดินใหญ่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ออกทะเลได้ ไทยอยู่บนคาบสมุทรทั้งแปซิฟิกและอินเดียที่ออกได้สองด้าน เป็นจุดเชื่อมโยงทั้งทางรถไฟและแม่น้ำ จีนต้องการเพิ่มทูตสัมพันธ์อันดีกับไทยและพม่า

ไทยเป็นประเทศที่เป็นมิตรกับจีนมากที่สุด คนไทยกับคนจีนใกล้ชิดกับมากที่สุดทั้งเชื้อชาติ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม สายเลือด ไทยมีที่ตั้งทางยุทธศาสตร์ที่ไปได้สองมหาสมุทร ไทยควบคุมเส้นทางคมนาคมบนแผ่นดินใหญ่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในขณะที่อเมริกาไม่ให้ความสำคัญต่อระบอบกษัตริย์ของไทย แต่จีนกลับล้ำลึกกว่ามาก แม้เป็นชาติคอมมิวนิสต์ แต่กลับยกย่องเชิดชูสถาบันกษัตริย์ของไทยซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจของคนไทย จีนถือว่าไทยเป็นมิตรอันดับหนึ่ง และได้ใจคนไทยมากขึ้นเมื่อประกาศไม่แทรกแซงกิจการภายในของไทยเมื่อ คสช.ยึดอำนาจ ในขณะที่อเมริกาประกาศต่อต้าน ลงโทษไทยในด้านต่างๆ

ไทยเป็น “แดนปะทะ” ระหว่างอเมริกากับจีน นอกจากไทยเป็น “เวที” ของอเมริกาแล้ว ไทยก็เป็นเวทีของจีนเช่นกัน ไทยเป็นจุดศูนย์กลางทางยุทธศาสตร์ เป็นจุดที่คล่องตัวที่สุดทั้งทางบก เรือ  อากาศ มีความสำคัญต่อทั้งสองประเทศ เวลานี้ยิ่งสำคัญมากกว่าธรรมดาที่เคยเป็น  อเมริกานั้นมักระแวงรองแชมป์อันดับ 1 คือ จีน ซึ่งเป็นเรื่องธรรมดา  อเมริกามองไทยว่า “เป็นที่ที่เขาเคยอยู่ เป็นอู่ที่เขาเคยนอน” พอไม่มีประโยชน์ก็ทิ้งไปอย่างไม่แยแส พอมีประโยชน์ก็กลับเข้ามาใหม่ อเมริกามองที่ผลประโยชน์อย่างเดียว ไม่ได้เกี่ยวข้องกับ “ประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน” แต่อย่างใด เขามองประชาธิปไตยแค่การเลือกตั้งเท่านั้น หากเป็นพวกเขาแม้จะคุกคามสิทธิมนุษยชนก็ไม่เป็นไร

ในขณะที่ แดเนียล รัสเซล เข้ามาข่มขู่ไทย ให้ไทยยกเลิกกฎอัยการศึกและให้ไทยกลับคืนสู่ประชาธิปไตยโดยเร็ว เปิดหน้าเชียร์รัฐบาลยิ่งลักษณ์อย่างเปิดเผย ให้คนสถานทูตไปพบปะกับแกนนำเสื้อแดงและกลุ่มล้มเจ้าอย่างไม่เกรงใจใคร  ประธานาธิบดี สีจิ้นผิง กลับให้สัมภาษณ์สื่อจีนว่า จีนจะช่วยไทยทุกอย่าง หากไทยต้องการอะไร ขอให้บอก โดยก่อนหน้านี้เขาบอกว่า  สิ่งที่เกิดขึ้นในไทยเป็นกิจการภายในของไทย ในขณะที่อเมริกาประณาม  ข่มขู่ ตัดความช่วยเหลือ ฯลฯ

เราต้องคบกับทั้งอเมริกาและจีน แต่เพื่อนสองคนนี้ คนหนึ่งไม่มีความจริงใจ เคยชวนเราไปสู้กับคอมมิวนิสต์ แต่ถึงจุดหนึ่งหนีกลับบ้านโดยไม่บอกเรา ปล่อยให้เพื่อนเผชิญชะตากรรมเอาตัวรอดเอง เมื่อไทยมีวิกฤตการเงินปี 2540  อเมริกาไม่เคยช่วยไทย แต่บรรษัทอเมริกันกลับเข้ามาฉกฉวยประโยชน์จากไทยจนแทบเหลือแต่กระดูก เวลานี้ก็ข่มขู่ไทยสารพัด ในขณะที่เพื่อนอีกคนหนี่งกลับช่วยไทยให้สามารถรักษาอธิปไตยของตนไว้ได้ยามทุกข์ยากทั้งในช่วงสงครามเขมร  วิกฤตการเงินปี 2540 และ 2550 เวลานี้เรามีปัญหาเศรษฐกิจก็เข้ามาช่วยเรา คนไทยต้องคบกับมิตรทั้งสอง แต่เราจะไว้ใจมิตรคนไหนได้มากกว่ากัน