๑๕ ปุจฉาวิสัชนาที่ควรศึกษา (๑๓)

ปุจฉาที่ ๑๑ : อย่างที่มีคำกล่าวว่า ผู้แทนมาอย่างไร ก็หมายความว่าประชาชนก็เป็นอย่างนั้น

วิสัชนา : นี่คือข้อแรก ไปคบคนไม่ดี ชวนเที่ยว ชวนกินเหล้า เสียเงินเสียทอง เสียคนเสียตัว วุ่นวายไปหมด และเสียชื่อเสียง เสื่อมไปหมดทุกเรื่อง แต่พอคบคนดี ฟังธรรมเข้าวัด ประพฤติธรรมทำความดีต่อกัน ไม่เบียดเบียนตน ไม่เบียดเบียนผู้อื่น มีแต่ความสุขความเจริญ

พื้นๆ อย่างนี้ เด็กต้องเข้าใจ สังคมต้องเข้าใจ อาตมาบอกว่า ๓๘ ข้อนี่ สังคมไทยเอาข้อเดียวก่อน ศึกษาข้อนี้ให้ได้ เอาข้อนี้เป็นอุดมการณ์ ทำให้ได้ก่อน ปลูกฝังเด็กว่า อย่าคบ แต่ในการไม่คบนั้นไม่ใช่ไปรังเกียจ หน้าที่ของคนดีอันหนึ่ง คือ ช่วยเพื่อนผู้ไม่ดี มีความกรุณาต่อผู้อื่นด้วย เมตตาไม่พอต้องกรุณาต่อเนื่อง กรุณาเพื่อให้ผู้อื่นที่ไม่ดี ที่ตกทุกข์อยู่นั้น ได้กลับมาเป็นคนดี หมดสิ้นซึ่งความทุกข์ ตรงนี้เป็นหน้าที่ของสัตบุรุษ สัตบุรุษก้าวเข้ามาเพื่อเกื้อกูลผู้อื่นเพื่ออนุเคราะห์ผู้อื่น

สัตบุรุษต้องยอมรับว่าตัวเองเป็นสัตบุรุษ ต้องกล้าประกาศตัวเองว่าเป็นสัตบุรุษ สังคมยอมรับ เข้ามาแล้วต้องการช่วยผู้อื่นให้ออกมาสู่วิถีที่ถูกต้องด้วย จึงเป็นที่ประชุมรวมกันของผู้รู้ที่มีศีลธรรม หวังว่าจะทำให้สังคมนี้ดีขึ้น ชักจูงชักนำเชิญชวน ให้สัตว์สังคมทั้งหลายกลับมาสู่วิถีธรรมอันถูกต้อง และช่วยกันพัฒนาสังคมนี้ไปสู่ความเจริญเติบโตบนหลักการหลักธรรม จึงเรียกว่า สภาแห่งสัตบุรุษ

ปุจฉาที่ ๑๒ : แต่ความเป็นจริง ความรู้สึกของคนทั่วไปที่เกิดขึ้น และเขาได้เห็นพฤติกรรมว่าที่นี้เป็นสภาของสัตบุรุษก็จริง แต่ความมั่นใจว่าจะเป็นสัตบุรุษจริงหรือไม่ ยังไม่เกิดขึ้น เพราะฉะนั้นเราควรจะมีวิธีกำกับหรือวิธีกลั่นกรองบุคคลต่างๆ เหล่านั้นให้เกิดความมั่นใจว่าเป็นสัตบุรุษอย่างไร

วิสัชนา : สภาทั้งหลาย ต้องมีกฎเกณฑ์ หลักเกณฑ์ หลักการของสภา ไม่ว่าจะเป็นสภาของเทวดาหรือสภาของมนุษย์ต้องมีหลักการ คำว่าสภาต้องมีหลักการอันหนึ่ง คือ วิถีธรรม วิถีธรรมตรงนี้เป็นไปเพื่อความสงบเพื่อความสุข การพูดการกล่าวการคิดสิ่งใดต้องตั้งอยู่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม บัณฑิตนี่พูดจาเมื่อไหร่มันหอมมันน่าพูดคุยด้วย ไม่ชี้มือชี้ไม้ ไม่ผรุสวาจา ไม่ด่าว่าไม่ท้าทาย ไม่ท้าชกท้าตีกัน แบบนั้นไม่ใช่สภา นั่นมันซ่อง ซ่องของคนพาล ไม่ใช่สภา ไม่ใช่สถานที่อันทรงเกียรติ เกียรตินี่มันเกิดขึ้นด้วยคุณธรรม เกียรตินั่นได้มาเพราะค่าสมมติความหมายที่เราเป็นนั่นเป็นนี่

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้