30 ปีแห่งอำนาจของ ‘ฮุนเซน’

เนื่องในโอกาสครบรอบ 30 ปีในการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งกัมพูชาไปเมื่อวันที่ 14 ม.ค.ที่ผ่านมา ซึ่งส่งผลให้ “ฮุนเซน” กลายเป็นหนึ่งในผู้นำประเทศที่อยู่ในอำนาจยาวนานที่สุดคนหนึ่งของโลก สื่อต่างประเทศทั้งหลาย อาทิ สำนักข่าวเอพี รอยเตอร์ส แชนแนลนิวส์เอเชีย เรดิโอฟรีเอเชีย และเดอะ การ์เดียน ได้สัมภาษณ์รวบรวมทัศนะของเหล่านักวิเคราะห์ นักสังเกตการณ์ ผู้เชี่ยวชาญ และตัวแทนองค์กรระหว่างประเทศ ที่มีต่อผู้นำกัมพูชารายนี้

ทั้งนี้ สื่อหลายสำนักเกริ่นยอมรับตรงกันว่า แม้นายกรัฐมนตรีฮุนเซน วัย 62 ปีรายนี้จะนำพาประเทศหลุดพ้นจากภาวะล่มสลายภายใต้การปกครองของเขมรแดง และผลักดันให้ประเทศกลับมามีเสถียรภาพ ขณะที่เศรษฐกิจก็ขยายตัวเติบโตดี กระนั้นแนวทางการบริหารปกครองประเทศบางส่วนของฮุนเซนก็เป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ในหมู่นักวิเคราะห์ว่านำมาซึ่งการทุจริตคอร์รัปชั่น การกุมอำนาจแบบเบ็ดเสร็จ การเล่นพรรคเล่นพวก การละเมิดสิทธิมนุษยชน และช่องว่างที่ห่างมากขึ้นระหว่างคนรวยกับคนจน

อู วิรัก หัวหน้าฟิวเจอร์ ฟอรั่ม สถาบันคลังสมองกัมพูชา กล่าวว่า ฮุนเซนนำเสถียรภาพและสันติภาพมาให้กับประเทศ แต่ขณะเดียวกันก็ทำให้เกิดความไม่เท่าเทียม และคนหลายล้านคนต้องประสบกับความอึดอัดคับข้องใจ และขณะที่ชาวกัมพูชามีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นกว่าในอดีต แต่คนเหล่านี้กลับยากจนมากขึ้น

ด้านกลุ่มฮิวแมน ไรต์ส วอตช์ ในนิวยอร์ก ระบุในรายงานฉบับใหม่ว่า ผู้นำกัมพูชาคนนี้มีความเชื่อมโยงเกี่ยวข้องกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่างๆ ทั้งการฆ่าตัดตอน การทรมาน การจับกุมโดยไม่แจ้งข้อหา การสืบคดีแบบรวบรัด การเซ็นเซอร์ การห้ามชุมนุมสมาคม และการสร้างเครือข่ายหน่วยข่าวกรองเพื่อจงใจสร้างความหวาดกลัวต่อสาธารณะซึ่งจะสะดวกต่อการควบคุม

เธียรี เซง นักกฎหมายและนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิมนุษยชน สัญชาติกัมพูชา-อเมริกา กล่าวว่า เป็นข้อเท็จจริงที่ยากโต้แย้งที่สันติภาพและเสถียรภาพเกิดขึ้นในระหว่างการบริหารปกครองประเทศ 30 ปีของฮุนเซน ทว่าความสำเร็จดังกล่าวของฮุนเซนเป็นผลสืบเนื่องมาจากความดำมืดจากยุคที่เขมรแดงเรืองอำนาจเท่านั้น

ขณะที่ เดวิด แชนด์เลอร์ นักประวัติศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญด้านกัมพูชาแห่งมหาวิทยาลัยโมนาชในออสเตรเลีย ได้ให้นิยามสรุปบุคลิกลักษณะของฮุนเซนว่าเป็นผู้นำที่ฉลาดช่ำชอง มีเล่ห์เหลี่ยม ชอบต่อสู้ และยึดถือตนเองเป็นที่ตั้ง

แม้ว่าผู้นำกัมพูชาจะสามารถประนีประนอมกับหัวหน้าพรรคฝ่ายค้านและทำให้ระบบสภากลับมาทำงานได้อีกครั้ง แต่ ไบรอัน อดัมส์ ผู้อำนวยการกลุ่มฮิวแมน ไรต์ส วอตช์ ประจำภูมิภาคเอเชีย กลับเห็นว่าผลลัพธ์ครั้งนี้ยิ่งเป็นการบ่งชี้ว่าประเทศกัมพูชากำลังเข้าสู่กระบวนการของการเป็นพรรคการเมืองเดียว

“หลังจากเฝ้าดูและสัมผัสกับกัมพูชามานานกว่า 30 ปี มันดูไร้เหตุผลที่จะเชื่อว่าวันหนึ่งฮุนเซนจะตื่นขึ้นมาแล้วตัดสินใจให้รัฐบาลกัมพูชาเปิดกว้าง กระจายอำนาจ มีความอดทน และเคารพต่อสิทธิมนุษยชน” อดัมส์ กล่าว