จำนำข้าวยังหลอนตลาด

ข้าวไทยถือเป็นหนึ่งในสินค้าเกษตรส่งออกของไทย ที่คิดเป็นถึง 8% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) และยังเป็นประเด็นที่สื่อต่างชาติให้ความสนใจอีกด้วย

บิวซิเนส เรคอร์เดอร์ สำนักข่าวปากีสถาน รายงานอ้างรอยเตอร์สซึ่งเข้าสัมภาษณ์ผู้ค้าข้าวไทยไม่เปิดเผยนามว่า ราคาข้าวทั่วเอเชียกำลังปรับตัวลดลงอย่างคงที่ สาเหตุของการปรับตัวลดลง เป็นผลมาจากสาเหตุต่างกันใน 2 ประเทศไทยและเวียดนาม ที่มีปริมาณการส่งออกข้าวรวมกันถึง 40% ของการส่งออกข้าวทั้งหมด

สำหรับประเทศไทย ภายหลังจากการซื้อขายช่วงปีใหม่ได้กลับเข้าสู่ภาวะปกติแล้ว ราคาขายข้าว 5% หน้าโรงงานของไทยในวันที่ 8 ม.ค. อยู่ที่ 415 เหรียญสหรัฐ/ตัน (ราว 1.36 หมื่นบาท/ตัน) ปรับตัวลดลงจากสัปดาห์ก่อนหน้าที่อยู่ที่ 413-416 เหรียญสหรัฐ/ตัน

จากตัวเลขดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าสต๊อกข้าวที่เกิดจากการจำนำข้าวของไทย ซึ่งเสนอราคาข้าวให้แก่ชาวเหนือมากกว่าราคาตลาด ยังคงส่งผลกระทบด้านลบต่อตลาดข้าวจนถึงปัจจุบัน แม้ในขณะเดียวกันรัฐบาลปัจจุบันจะระมัดระวังในการระบายสต๊อกข้าวอย่างมาก เนื่องจากรัฐบาลไทยไม่ต้องการให้ราคาข้าวในตลาดปรับตัวลดลงอย่างรุนแรงด้วยการปล่อยข้าวในสต๊อกจำนวนมาก

“ประเทศไทยยังคงมีข้าวเหลืออยู่ ซึ่งถึงแม้ว่าราคาข้าวจะเพิ่มขึ้น แต่สต๊อกข้าวเหล่านั้นจะทำให้ราคาลดลงอยู่ดี” ผู้ค้าข้าวไทยรายหนึ่งระบุ

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่เพียงแค่สต๊อกข้าวของไทยเท่านั้นที่ราคาข้าวปรับตัวลดลง ข้าวเวียดนามเองก็ได้รับผลกระทบจากความต้องการซื้อข้าวในตลาดปรับตัวลดลง ส่งผลให้ราคาข้าวในตลาดปรับตัวลดลงตามไปด้วยเช่นกัน แม้ว่าจะถึงฤดูกาลเก็บเกี่ยวในเดือน มี.ค.ก็ตาม โดยราคาหน้าโรงงานของข้าว 5% เวียดนามอยู่ที่ระหว่าง 380-390 เหรียญสหรัฐ/ตัน ลดลงจากสัปดาห์ก่อนที่อยู่ที่ 385-390 เหรียญสหรัฐ/ตัน

ก่อนหน้านี้ ในปลายเดือน ต.ค.ที่ผ่านมา สำนักข่าวบลูมเบิร์ก สื่อเศรษฐกิจชั้นนำได้นำเสนอบทความพลิกวิกฤตแล้งที่หนักที่สุดนับตั้งแต่ปี 1994 จะส่งผลให้ผลผลิตลดลง แน่นอนว่าย่อมส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยที่ผลผลิตภาคการเกษตรคิดเป็น 8% ของจีดีพี อย่างไรก็ตามปัญหาภัยแล้งดังกล่าวถือเป็นโอกาสในการระบายสต๊อกข้าวของไทยเก็บสะสมนับตั้งแต่นโยบายจำนำข้าวปี 2011 โดยจากข้อมูลขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (เอฟเอโอ) ระบุว่า ประเทศไทยมีปริมาณถึง 18 ล้านต้น หรือคิดเป็น 45% ของปริมาณการส่งออกข้าวทั่วโลก