น้ำมันขาลง แต่เช่าซื้อยังเข้มปล่อยกู้

ราคาน้ำมันโลกที่ปรับตัวลดลงแรงสุดในรอบ 5 ปี ไม่เพียงแต่จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจทั่วโลกเท่านั้น ยังส่งผลดีให้ราคาน้ำมันในไทยปรับลดลงตามไปด้วย เหลือเพียงลิตรละประมาณ 20 กว่าบาท ซึ่ง
ไม่เพียงทำให้ผู้บริโภคทั้งหลายมีโอกาสใช้น้ำมันราคาต่ำลงในช่วงหลายปีที่ผ่านมาเท่านั้น ทำให้เงินในกระเป๋าของผู้ใช้รถทั้งหลายชะลอลดลงไปเพราะค่าน้ำมันได้หลายพันบาทต่อเดือน ซึ่งมีหลายฝ่ายมองว่า ราคาน้ำมันที่ปรับลดลงนั้น จะมีส่วนช่วยกระตุ้นให้เกิดกำลังซื้อรถยนต์ใหม่มากขึ้น และส่งผลดีให้กับธุรกิจเช่าซื้อได้รับอานิสงส์ตามไปด้วย

สมาคมธุรกิจเช่าซื้อไทยได้คาดการณ์ว่า ยอดขายรถยนต์โดยรวมในปีนี้จะเติบโตได้ประมาณ 5-10% หรือมียอดขายรถใหม่ 9 แสนคันถึง 1 ล้านคัน ซึ่งประมาณ 80% ของผู้ซื้อรถใหม่ก็ยังจำเป็นต้องใช้บริการจากธุรกิจเช่าซื้ออยู่เหมือนเดิม และคาดว่าจะทำให้ธุรกิจเช่าซื้อเติบโตตามไปด้วย 5-10% โดยได้รับปัจจัยบวกจากภาวะการเมืองที่นิ่ง และแนวโน้มเศรษฐกิจเริ่มมีทิศทางที่ดีขึ้น ส่งผลด้านจิตวิทยาให้ประชาชนอยากจับจ่ายใช้สอยมากขึ้น และเป็นความหวังของธุรกิจเช่าซื้อด้วย

อย่างไรก็ตาม หากเป็นสถานการณ์เศรษฐกิจปกติที่ไม่ได้มีปัจจัยลบทั้งในและนอกประเทศมากมายอย่างเช่นปัจจุบันค่าใช้จ่ายในการเติมน้ำมันของผู้บริโภคที่หายไปหลายพันบาทในแต่ละเดือน ย่อมต้องเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจซื้อรถใหม่ของผู้บริโภคเป็นแน่ เพราะนั่นย่อมหมายถึงลูกค้ามีกำลังผ่อนค่างวดหรือเงินดาวน์ที่เพิ่มขึ้นในแต่ละเดือนด้วย

เหมือนกัน ช่วงที่น้ำมันแพงมีราคาสูงสุดเกือบลิตรละ 50 บาท ก็ยังทำให้ผู้ประกอบการเช่าซื้อเอง นำมาเป็นปัจจัยในการคำนวณความสามารถในการผ่อนค่างวดของลูกค้าด้วยว่าผ่อนไหวหรือไม่ไหว จะได้รับการอนุมัติสินเชื่อหรือไม่

แต่ในภาวะเศรษฐกิจปัจจุบัน ซึ่งถือได้ว่าไม่ปกติ แม้จะมีสัญญาณบวกดีขึ้น แต่ก็ยังถือว่าไม่เพียงพอ โดยเฉพาะปัจจัยลบที่สำคัญจากสัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) ยังคงอยู่ในระดับสูง

เห็นได้จากช่วงไตรมาส 2 ของปี 2557 สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อจีดีพีของไทยอยู่ในระดับ 83.5% แม้หนี้ครัวเรือนจะมีแนวโน้มชะลอตัวต่อเนื่อง ซึ่งเป็นผลจากความระมัดระวังของภาคครัวเรือนในการใช้จ่ายและก่อหนี้ใหม่ รวมถึงสถาบันการเงินเข้มงวดในการปล่อยสินเชื่อมากขึ้น แต่หากรวมหนี้นอกระบบเข้าไปด้วยก็มีความเป็นไปได้สูงว่าสัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อจีดีพีของไทยอาจจะสูงถึง 100% และเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้การบริโภคภาคครัวเรือนหดตัวด้วย

ดังนั้น การที่ภาคครัวเรือนยังอ่อนแอและมีการบริโภคอย่างระมัดระวัง ย่อมทำให้ความสามารถในการชำระหนี้ของภาคครัวเรือนลดลงตามไปด้วย สะท้อนจากสัดส่วนสินเชื่อค้างชำระเกิน 1 เดือนต่อ
สินเชื่ออุปโภคบริโภคของธนาคารพาณิชย์ที่เพิ่มขึ้นจาก 5.7%  ณ สิ้นปี 2556 มาอยู่ที่ 6.2% ณ สิ้นไตรมาส 3 ปี 2557 เป็นการด้อยค่าลงของคุณภาพสินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์และสินเชื่อส่วนบุคคลที่แสดงออกมาให้เห็น

เป็นตัวเลขของความเป็นจริงที่ย่อมทำให้ผู้ประกอบการเช่าซื้อต้องกังวล และใช้ความระมัดระวังในการปล่อยกู้มากขึ้นกว่าเดิม แม้ลูกค้าอยากจะออกรถป้ายแดงใจจะขาดก็ตาม

เพราะหากปล่อยกู้ไปแล้ว ลูกหนี้ไม่สามารถผ่อนค่างวดได้ครบตลอดรอดฝั่ง ความเสียหายที่เกิดขึ้นตามมาย่อมส่งผลเสียมากกว่าค่าดอกเบี้ยที่ได้รับไปก่อนหน้านี้ และย้อนกลับมาเป็นหนี้เสีย จนส่งผลประกอบการที่ไม่ดีให้กับผู้ประกอบการเช่าซื้อเองได้

นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยลบจากรายได้ที่ลดลงของกลุ่มเกษตรกรที่ต้องเจอกับปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ โดยเฉพาะข้าวและยางพารา ที่ยังไม่มีแนวโน้มราคาผลผลิตจะดีขึ้นในเร็ววันนี้ ย่อมส่งผลต่อยอดขายรถยนต์เพื่อการพาณิชย์ตามไปด้วย ซึ่งไม่เพียงแต่ลูกค้าใหม่จะได้รับการอนุมัติสินเชื่อยากขึ้นเท่านั้น แม้แต่ตัวลูกค้าเก่าเองก็ยังต้องถูกติดตามหนี้อย่างเข้มงวด ใครมีปัญหารายได้ไม่เพียงพอ ผ่อนค่างวดไม่ไหว ก็ต้องถูกเชิญให้เข้ามาปรับโครงสร้างหนี้ ลดค่างวด ยืดระยะเวลาผ่อนชำระออกไปให้มากที่สุด เพื่อช่วยกันผลักดันให้ลูกค้าผ่อนต่อให้จบจนได้

ปัจจัยต่างๆ ที่เกิดขึ้นจึงเป็นการส่งสัญญาณให้ผู้ประกอบการเช่าซื้อทั้งหลาย ต้องใช้ความระมัดระวังในการปล่อยสินเชื่อมากขึ้น เพราะแม้สินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์นั้นจะมีตัวรถเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันแตกต่างจากสินเชื่อส่วนบุคคล

แต่หากเมื่อใดก็ตามเกิดเป็นหนี้เสียขึ้นมา รถที่ยึดไปขายทอดตลาดได้ก็ยังไม่คุ้มกับมูลหนี้ หรือหากฟ้องร้องดำเนินคดีกันก็ต้องเสียโอกาสกันทั้งสองฝ่าย ผลที่ได้คงไม่คุ้มกับความเสี่ยงที่เกิดขึ้น

 ดังนั้น เชื่อว่าสุดท้ายแล้วปัจจัยจากราคาน้ำมันที่ลดลง คงไม่ได้ช่วยให้เกิดกำลังซื้อรถยนต์เพิ่มขึ้นมากนักและผู้ประกอบการเช่าซื้อเองก็คงไม่นำเรื่องปัจจัยน้ำมันมาช่วยให้ลูกค้าได้รับการปล่อยกู้ง่ายขึ้น

ในทางกลับกันจากภาวะเศรษฐกิจที่ยังฟื้นตัวไม่เต็ม 100% ผู้ประกอบการเช่าซื้อเองยิ่งต้องเพิ่มความเข้มงวดของตัวเองมากขึ้น แม้ผลประกอบการอาจไม่เติบโตมากนัก แต่หากมองในระยะยาวแล้ว ก็ดีกว่าปล่อยให้ขาดทุน...แล้วต้องมาตามแก้ปัญหาภายหลัง