'จุดบอด' การศึกษาไทย ผลลัพธ์สวนทางคุณภาพ

8...ธนวัฒน์ เพ็ชรล่อเหลียน

ผลสัมฤทธิ์ของการจัดการในระบบการศึกษาถูกสะท้อนผ่านผลการประเมินคุณภาพเฉลี่ยรายมาตรฐานของสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) หรือ สมศ.ที่ระบุว่า เด็กไทยมีความสามารถในการวิเคราะห์ สังเคราะห์ คิดไตร่ตรองอย่างสร้างสรรค์ มีวิจารณญาณและวิสัยทัศน์อยู่ในระดับต่ำ

ล่าสุดสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ได้จัดระดมความคิดเรื่อง แนวทางการปฏิรูปการศึกษาในการสร้างคน และสร้างความรู้เพื่อพัฒนาประเทศไทยอย่างยั่งยืน มีเนื้อหาน่าสนใจ

นายพรชัย มาตังคสมบัติ กรรมการบริหารสภาวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า โจทย์ใหญ่ที่จำเป็นในทำการวิจัยคือจะเตรียมคนอย่างไรให้เกิดสังคมที่สันติสุข ซึ่งคำตอบคือต้องทำให้เด็กมีทั้งความเก่งและความดี ความเก่งนั้น คือจะทำอย่างไรให้ผู้ผ่านการศึกษาขั้นพื้นฐานสามารถเรียนรู้เองได้ตลอดเวลา คิดว่าการส่งเสริมตามธรรมชาติของเด็ก เป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยได้

สำหรับความดีจะต้องส่งเสริมด้านจิตใจ โดยให้ยึดตามหลักคำสอนของทุกศาสนา เน้นไปที่การมีศีล สมาธิ ปัญญา เชื่อว่าโรงเรียนมีส่วนสำคัญในการผลักดันสิ่งเหล่านี้ให้เกิดขึ้น ดังนั้นจำเป็นต้องวิจัยว่าจะพัฒนาสิ่งเหล่านี้อย่างไรในบริบทของท้องถิ่นหรือธรรมชาติทางวัฒนธรรม

ด้าน นายชัยณรงค์ อินทรมีทรัพย์ กรรมการสภามหาวิทยาลัยศิลปากร กล่าวว่า หากมองระบบการศึกษาไทย ออกเป็น 3 ส่วน คือปัจจัยนำเข้า กระบวนการจัดการ และผลลัพธ์ จะพบว่าในส่วนปัจจัยนำเข้านั้นนำเข้าทุกอย่างแก่เด็กตลอดเวลา เห็นได้จากงบประมาณด้านการศึกษาจะเพิ่มขึ้นตลอด แต่ด้านผลลัพธ์คุณภาพของเด็กตงลงเรื่อยๆ นั่นหมายความว่าต้นทุนที่พยายามนำเข้าเพื่อสนับสนุนการศึกษาเสียเปล่า

ขณะที่ นายทองอินทร์ วงศ์โสธร กรรมการสภาการศึกษา เสริมว่า ถ้าคิดจะเขียนโครงการวิจัยแนะนำให้ยึดตามปัญหาหลัก 5 ข้อ คือ 1.ทำอย่างไรให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเมืองในกลุ่มสาระหลักเกิน 50% 2.ทำอย่างไรให้โรงเรียนได้รับรองมาตรฐานจากสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) 3.ทำอย่างไรให้จำนวนปีการศึกษาเฉลี่ยของคนไทยเพิ่มสูงขึ้นจาก 8.7 ปี ในปี 2551 เป็น 12 ปี ในปี 2559 4.ทำอย่างไรให้เอกชนเข้ามาร่วมจัดการศึกษามากขึ้น 5.ทำอย่างไรให้สัดส่วนผู้เรียนอาชีวศึกษามากขึ้น

นายยงยุทธ แฉล้มวงษ์ กรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ สาขาเศรษฐศาสตร์ กล่าวว่า ผลพวงจากการพัฒนาการศึกษาตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาทำให้ตลาดงานมีความต้องการบุคลากรที่มีความเฉพาะมากขึ้น แต่เมื่อเศรษฐกิจเติบโตช้า อุปสงค์ต่อแรงงานก็ย่อมไม่ขยาย จึงจะเห็นได้ว่าประเทศไทยแม้มีการศึกษากระจายอยู่ทั่วประเทศ แต่กลับมีแหล่งงานอยู่ที่เดียวคือกรุงเทพฯ

นอกจากนี้ สังคมไทยยังไม่ให้ความสำคัญกับความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน โดยเฉพาะสายช่างและอาชีวศึกษา ซึ่งจะตรงกันข้ามกับประเทศที่พัฒนาแล้ว ตลาดงานในประเทศจึงขาดแคลนผู้มีความรู้ด้านนี้จำนวนมาก