เที่ยวปีใหม่

รายงานวิจัยเรื่องบัญชีประชาชาติ ด้านการท่องเที่ยว ได้ประมาณการค่าใช้จ่ายด้านอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติร่วมกับนิด้าทำขึ้นในปีนี้ ชี้ว่าการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยว และนักทัศนาจร (ภาษาวิชาการเรียกคำที่มีความหมายรวมสองกลุ่มนี้ว่า “ผู้มาเยี่ยมเยือน”) แม้สร้างรายได้ให้กับประเทศไทยมากมายนักเมื่อเทียบกับประเทศส่วนใหญ่ในโลก แต่รายได้นี้ยังกระจุกตัวอยู่แค่ไม่กี่พื้นที่และในไม่กี่สาขากิจกรรม

ในแง่ว่ากระจุกรวมอยู่แต่พื้นที่กรุงเทพฯ ภูเก็ต หาดใหญ่ สมุย เชียงใหม่ พัทยา กระบี่ อยุธยา นั้น ดูเหมือนฝ่ายจัดการทั้งกระทรวงการท่องเที่ยวฯ และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ก็กำลังจัดการอยู่

แคมเปญพาเที่ยว 12 เมืองต้องห้ามพลาดนั้น กำลังทยอยออกมาพร้อมฉายาเรื่อยๆ ทางสื่อต่างๆ เพื่อแบ่งเฉลี่ยนักท่องเที่ยวทั้งไทยเทศและนักทัศนาจร (แปลว่าไปเช้าเย็นกลับ) ให้ไปเที่ยวกระจายตัวออกไปสักหน่อย สิบสองเมืองพร้อมฉายาที่ว่าได้แก่ จ.ราชบุรี ได้ฉายาชุมชนคนอาร์ต ส่วนสมุทรสงครามได้ฉายาเมืองสายน้ำ สามเวลา หาดสวยสี่ร้อยลี้ เป็นฉายาของ จ.ชุมพร ถ้า จ.จันทบุรี ก็สวนสวรรค์ร้อยพันธุ์ผลไม้ แล้วก็เมืองเกาะในฝัน จ.ตราด

ขึ้นเหนือหนาวนี้ไปเมืองที่ไม่หมุนตามกาลเวลาที่ จ.ลำปาง แต่ถ้าโรแมนติกไม่หายไป จ.น่าน เพราะได้ฉายากระซิบรักเสมอดาว ใครชอบภูดอกไม้กับสายหมอกก็ลองไป จ.เพชรบูรณ์ หรือมีแรงลุย เพราะเย็นสุดสุขก็ไป จ.เลย

ลงใต้ไปชิมของอร่อยกับทะเลสวยๆ ที่ จ.ตรัง หรือชอบไหว้พระธาตุดัง ก็ไปนครสองธรรมที่ จ.นครศรีธรรมราช

ปิดท้ายกับอีสานที่มีตำนานเก๋ๆ ว่าเป็นเมืองปราสาทสองยุค คือปราสาทขอม กับปราสาทสายฟ้า  สโมสรฟุตบอลที่มีสนามทันสมัยที่สุดอย่างคาดไม่ถึง

ดังนั้น ถ้าให้เวลาแคมเปญนี้สัก 2-3 ปีต่อเนื่อง...ผมเชื่อว่า เมืองรองทางการท่องเที่ยวเหล่านี้จะหนาแน่นขึ้นอย่างผิดหูผิดตา

สิ่งที่ต้องเร่งมือด่วน คือ องค์กรส่วนท้องถิ่นใน 12 จังหวัดนี้ ที่ดูแลเรื่องสะดวก (ป้ายบอกทาง, ลานจอดรถ, คนนำเที่ยวประจำถิ่น ฯลฯ) สะอาด (อาหาร, ห้องน้ำ, ที่ทิ้งขยะ ฯลฯ) ปลอดภัย (ที่พัก, ที่จอด, ทีมกู้ภัย ฯลฯ) และการรักษาเชิดชูเอกลักษณ์ของประจำถิ่นนั้น (ในที่นี้ไม่หมายถึงว่าต้องยิ่งใหญ่ที่สุด ขบวนยาวที่สุด แต่หมายถึงความมีน้ำใจของถิ่น สถาปัตยกรรมท้องถิ่น วิธีขึ้นป้ายโฆษณาที่ดูพองามก็พอ เป็นต้น)

ล่าสุด คุณชนินทร์ โทณวณิก บอสใหญ่ค่ายดุสิตธานีชี้ว่า เมืองเหล่านี้ยังขาดที่พักโรงแรมที่เพียงพอต่อการแห่ตามกันไปเที่ยว และถ้าแผนส่งเสริมไม่เข้มแข็งพอ เมืองเหล่านี้จะมีความเสี่ยงที่จะเติบโตผิดแผนที่ตั้งใจไว้

แต่ที่กล่าวมานั้น คือ ลดความกระจุกในเมืองท่องเที่ยวดั้งเดิม แล้วนักท่องเที่ยวจะค่อยๆ มาเพิ่มในเมืองดาวรุ่งกลุ่มใหม่ แม้ใช้เวลาบ้าง แต่ถ้าเป้าหมายนิ่งพอก็เชื่อว่าคงจะสำเร็จ

งานวิจัยข้างต้นชี้ว่า รายได้ท่องเที่ยวที่กระจุกอยู่ในไม่กี่สาขาในไทย ได้แก่ กระจุกอยู่ในหมวดที่พัก อาหาร การเดินทางด้วยรถยนต์ และสิ่งของที่ระลึก

กิจกรรมที่ควรกระจายออกไปอีก เพื่อให้คนตัวเล็กตัวน้อย SME อีกสารพันกลุ่มได้ประโยชน์จากอุตสาหกรรมท่องเที่ยวเพิ่มเติม น่าจะได้แก่

1.กิจการนำเที่ยวและรับจอง ไม่ใช่เพราะอยากให้ได้หัวคิว แต่เพราะเขารวมซื้อรวมขายอย่างมืออาชีพ ถ้าช่วยให้เขาทำได้ดี จะได้ทั้งคุณภาพและราคาที่ดีกว่าสำหรับผู้บริโภค ส่วนกับผู้ผลิตแล้ว กิจการนำเที่ยวและรับจอง คือ ผู้ที่จะช่วยสร้างความมั่นคงด้านรายได้ที่แน่นอนกว่า (เพราะผู้ผลิตทั้งที่พักและอาหารทั่วไป ยังมีประสบการณ์ด้านการค้าในออนไลน์น้อยมากไป)

2.บริการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและกีฬา ตลอดถึงท่องเที่ยวผจญภัยแถมได้ความรู้ ยังควรได้รับการส่งเสริมอีกมาก เพราะนี่จะทำให้คนท้องถิ่นสามารถมีส่วนร่วมได้ง่ายกว่า ทั้งยังช่วยยกระดับมาตรฐานได้เป็นการเฉพาะมากกว่า สร้างเสน่ห์ให้เมืองได้ดีกว่าด้วย

3.บริการอุปกรณ์เดินทางและท่องเที่ยว นี่ก็เป็นอีกอย่างที่ควรเข้ามาเบียดแทรกตลาดท่องเที่ยวให้มีเนื้อหาด้านนี้มากขึ้น เครื่องใช้เดินทางแบบท้องถิ่น เช่น แผนที่เก๋ๆ ประจำถิ่น หมวกท้องถิ่น กางเกงแบบชาวถิ่น เป็นสิ่งที่ทรงเสน่ห์ ให้ประโยชน์ทั้งผู้ซื้อ ผู้ขาย และตัวท้องถิ่นเอง อุปกรณ์ประกอบการท่องเที่ยวให้เช่าหรือจำหน่าย เช่น เชือกในการปีนเขา ไฟฉาย กระเป๋าคาดเอว ที่มีคุณภาพมาตรฐานสูงๆ ช่วยเพิ่มความสนุกปลอดภัยให้บรรยากาศท่องเที่ยวในถิ่นนั้น และมักจะเป็นของที่ระลึกที่คนรุ่นใหม่สามารถควักไปอวดเพื่อนที่ไม่ได้มาได้ น่าประทับใจมากกว่าพวงกุญแจ หรือที่ทับกระดาษแบบเดิมๆ

ปีนี้ และปี 2558 รัฐบาลยังให้เอาใบเสร็จค่าที่พักโรงแรมในชื่อคุณไปยื่นประกอบการหักลดหย่อนภาษีได้สูงสุด 1.5 หมื่นบาท แต่ต้องเป็นโรงแรมที่จดทะเบียนตามกฎหมายโรงแรมถูกต้องตามกฎหมายนะครับ สามารถตรวจสอบชื่อโรงแรมที่กรมสรรพากรให้เข้าร่วมสิทธินี้ได้ที่ www.rd.go.th/pubilsh/44132.0.html

สวัสดีปีใหม่ ส่งท้ายปีเก่า...ชวนกันไปเที่ยวที่ใหม่ๆทำอะไรใหม่ๆ ที่ให้คุณค่าแก่ท้องถิ่นและตัวเราเองกันนะครับ