เศรษฐกิจปีใหม่สดใส แต่ยังวางใจไม่ได้

โดย...เกียรติศักดิ์ ผิวเกลี้ยง

แม้ว่าธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) จะออกมาคาดการณ์เศรษฐกิจส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ซึ่งเศรษฐกิจปีที่ผ่านมาดูไม่ดี แต่เศรษฐกิจปีใหม่ที่เริ่มนับหนึ่งกันวันนี้ก็ทำให้หลายฝ่ายมีความหวังขึ้น

ธปท.คาดการณ์ว่าเศรษฐกิจปี 2557 จะขยายตัวได้ 0.8% ต่อปี เนื่องจากการส่งออกจะติดลบ และการเบิกจ่ายที่ล่าช้า ซึ่งแย่กว่าที่สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) ของกระทรวงการคลัง หวังว่าเศรษฐกิจปีนี้ จะโตได้มากกว่า 1% โดยลุ้นให้การส่งออกแย่สุดแค่ไม่ขยายตัว ไม่ถึงกับติดลบ และหวังว่าการบริโภคในเดือน ธ.ค. 2557 กลับมาเติบโตได้สูง ดันให้เศรษฐกิจไตรมาสสุดท้ายของปี 2557 ขยายตัวได้ 3.2% เพื่อให้จีดีพีทั้งปีขยายตัวเกิน 1% ต่อปี

สำหรับเศรษฐกิจปี 2558 ธปท. คาดว่าจะขยายตัวได้ 4% ต่อปี ลดลงจากประมาณการเดิมที่ 4.8% ต่อปี แต่ก็ถือว่าเป็นการขยายตัวที่ไม่เลวในภาวะที่เศรษฐกิจยังมีความอ่อนแอทั้งภายในและภายนอก ซึ่งสอดคล้องกับ สศค. ที่คาดว่าเศรษฐกิจปีหน้าจะขยายตัวได้ระดับดังกล่าวเช่นกัน

แม้แต่ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล รองนายกรัฐมนตรี ก็แสดงความมั่นใจบนเวทีแถลงผลงาน 3 เดือนของรัฐบาลเมื่อวันที่ 25 ธ.ค. 2557 ว่า เศรษฐกิจไทยปี 2558 จะขยายตัวถึง 4.5% ต่อปี เนื่องจากมาตรการกระตุ้นต่างๆ ที่รัฐบาลทยอยออกมา รวมถึงการเบิกจ่ายเงินลงทุน จะออกดอกออกผลเต็มในปีนี้

หากเทียบตัวเลขการขยายตัวทางเศรษฐกิจปีนี้ที่ระดับ 4-4.5% ต่อปี กับปีที่ผ่านมาที่ขยายตัวได้ไม่ถึง 1% ต่อปี หรือเหนือ 1% นิดหน่อย ก็ต้องถือว่าเศรษฐกิจปีใหม่ฟื้นตัวได้ดี อย่างน้อยเศรษฐกิจก็ฟื้นตัวได้เป็นรูปตัว V ไม่ใช่ตัว L หรือ ตัว U อย่างที่ทุกฝ่ายไม่อยากเห็น

สำหรับเศรษฐกิจปีใหม่ 2558 ที่หลายฝ่ายเชื่อว่าจะสดใสกว่าปีที่ผ่านมา เนื่องจากเครื่องยนต์ขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจทั้ง 4 เครื่องยนต์ คือ การใช้จ่ายภาครัฐ การบริโภคภาคเอกชน การลงทุนภาคเอกชน และการส่งออก เริ่มเร่งขึ้น หลังจากปีที่ผ่านมาดับสนิทในครึ่งปีแรก ขณะที่ครึ่งปีหลังก็ยังสตาร์ทไม่ติด โดยเฉพาะการลงทุนภาครัฐและการส่งออก

การใช้จ่ายภาครัฐ จะเป็นพระเอกของเศรษฐกิจปี 2558 เนื่องจากมีงบลงทุนค้างท่อจำนวนมากที่ยังไม่เบิกจ่ายล่าช้า ทำให้เงินดังกล่าวจะมาตกในปี 2558 นอกจากนี้ ยังมีงบลงทุนจากปีงบประมาณ 2558 งบลงทุนรัฐวิสาหกิจจำนวนหลายแสนล้านบาท ก็จะถูกเร่งเบ่งเศรษฐกิจปี 2558 กันยกใหญ่ ขณะที่การทำงบประมาณปี 2559 ก็จะมีการทำงบขาดดุลมากกว่าปีที่ผ่านมาเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจต่อเนื่อง

นอกจากนี้ ยังไม่รวมกับเม็ดเงินลงทุนภาคเอกชนที่จะลงทุนตามการลงทุนภาครัฐ เพราะมีความมั่นใจเศรษฐกิจมากขึ้น เงินลงทุนจากโรงงานใหม่ๆ ที่ได้รับการอนุมัติให้ดำเนินการได้กว่า 2,000 แห่ง และเม็ดเงินจากการอนุมัติการโครงการลงทุนของคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน(บีโอไอ) ที่เม็ดเงินหลายแสนล้านบาทจะเริ่มไหลเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ

เม็ดเงินจากหลายสายหลายทางที่ไหลรวมมาตกอยู่ในเศรษฐกิจปี 2558 ทำให้หลายฝ่ายมั่นใจว่าเศรษฐกิจปี 2558 ขยายตัวในระดับไม่ต่ำกว่า 4% ต่อปี ได้อย่างไม่อยากเย็น

นอกจากนี้ การส่งออกที่เป็นตัวดึงเศรษฐกิจปี 2557 ให้ทรุดหนัก ก็คาดว่าจะกลับมาขยายตัวได้ดีในระดับหนึ่งขยายตัวได้ 2-3% แม้ว่ายังดีไม่มากแต่ก็ไม่แย่กว่าปีที่ผ่านมาที่อาจจะไม่ขยายตัวเลยหรือไหลลงลึกถึงขนาดติดลบ เช่นเดียวกับการบริโภคภาคเอกชนที่คาดว่าจะฟื้นตัวชัดเจน จากรายได้ที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะมาตรการเพิ่มรายได้เกษตรกรทั้งชาวนา ชาวสวนยาง การเพิ่มเงินเดือนข้าราชการ และข้าราชการบำนาญทิ้งท้ายปีเก่าที่ผ่านมา

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าเศรษฐกิจปีหน้าจะสดใสกว่าปีนี้ ขยายตัวได้สูงกว่าปีที่ผ่านมา เนื่องจากฐานการขยายปีที่แล้วต่ำ และมาตรการกระตุ้นต่างๆ จะส่งผลบวกกับเศรษฐกิจเต็มที่ในปีนี้ แต่ใช่ว่าเศรษฐกิจปีใหม่จะราบรื่นวางใจได้ไปได้ทั้งปี เพราะยังมีความเสี่ยงจากปัจจัยภายในและภายนอกที่ยังควบคุมไม่ได้หลายสิ่งหลายอย่างที่จะกระทบกับเศรษฐกิจ ทำให้ขยายตัวมีปัญหาไปไม่ถึงเป้า

อันดับแรก เศรษฐกิจโลกยังฟื้นตัวไม่ชัดเจน เศรษฐกิจสหรัฐฟื้นตัวได้ดีขยายตัวได้มากคาดกันถึง 4% ต่อปี ทำให้มีการยกเลิกมาตรการคิวอี และขึ้นอัตราดอกเบี้ย จะสร้างความผันผวนตลาดเงิน รวมถึงประเทศไทยที่จะมีปัญหาเงินไหลออก ค่าเงินบาทผันผวน

เศรษฐกิจยุโรปยังแก้ไม่ตก แม้ว่าจะมีการลดดอกเบี้ย ดำเนินมาตรการคิวอี เศรษฐกิจยุโรปก็ยังไม่ดีขึ้น เศรษฐกิจของรัสเซียที่ตกต่ำค่าเงินอ่อนค่าอย่างรุนแรงจนต้องขึ้นดอกเบี้ยสูง เป็นสิ่งที่น่ากังวลว่าจะเป็นจุดเริ่มต้นของเศรษฐกิจโลกรอบใหม่ ซึ่งหากเป็นเช่นนั้นย่อมกระทบกับการส่งออกของไทยอย่างรุนแรง

ด้านเศรษฐกิจญี่ปุ่นยังแย่ หลังจากเข้าสู่ภาวะถดถอยจากการขึ้นภาษีการค้า และยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าจะแก้ไขให้กลับมาฟื้นตัวได้หรือไม่ และเศรษฐกิจจีนมีการประมาณการว่าจะขยายตัวได้ 7% ต่อปี แต่ก็เป็นการขยายตัวที่ลดลง ซึ่งทั้ง 2 ประเทศเป็นคู่ค้าที่สำคัญ ทำให้การส่งออกของไทยอาจมีปัญหาเหมิือนที่ผ่านจนฉุดเศรษฐกิจไทยให้ต่ำกว่าเป้าที่คาดไว้

ยังมีเรื่องของราคาน้ำมันที่ตกลงอย่างมาก ส่งผลให้ราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำตามไปด้วย ซึ่งรวมถึงราคายางพารา มันสำปะหลัง และข้าวของไทย ทำให้รายได้เกษตรกรลด การบริโภคเอกชนก็จะขยายตัวไม่ดีอย่างที่อยากเห็น

สำหรับการใช้จ่ายภาครัฐในส่วนของการเซ็นสัญญาโครงการลงทุนต่างๆ น่าจะทำได้ตามเป้าที่รัฐบาลตั้งไว้ เนื่องจากมีการเร่งกันมาตั้งแต่ปลายปีที่ผ่านมา แต่การเบิกจ่ายเม็ดเงินจริงๆ ยังน่าเป็นห่วง ซึ่งจะดึงการลงทุนภาคเอกชนให้อ่อนแรงไปด้วย การขยายตัวของเศรษฐกิจก็อ่อนแรงเพิ่มขึ้นอีก

ด้านปัจจัยเสี่ยงภายในประเทศ เสถียรภาพการเมืองยังเป็นเรื่องใหญ่ แม้ว่าปี 2558 การเมืองจะนิ่งเพราะรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ควบคุมได้อยู่หมัด แต่นักลงทุนมองข้ามชอร์ตไปถึงการเลือกตั้งใหม่ปี 2559 แล้วว่าการเมิืองไทยจะกลับไปสู่วังวนปัญหาเดิม คือ ได้รัฐบาลขั้วอำนาจเก่ามาบริหารประเทศ เกิดการประท้วงบ้านเมืองไม่สงบและเศรษฐกิจจะเดินหน้าไม่ได้ ทำให้นักลงทุนยังกล้าๆ กลัวๆ ที่จะเร่งลงทุนเต็มตัวในปี 2558

แม้แต่ สมหมาย ภาษี รมว.คลัง ยังคิดแผนฉุกเฉินไว้ในใจหากไตรมาสแรกปี 2558 เศรษฐกิจไม่ดีอย่างที่คิด การส่งออกยังแย่ติดลบเหมือนปีที่ผ่านมา การเบิกจ่ายยังเข็นไม่ไป นักลงทุนยังผวาไม่กล้าลงทุน ประชาชนยังไม่กล้าใช้จ่าย ก็อาจจะต้องกู้เงินมาทำงบกลางปีงบประมาณ 2558 ปั๊มเศรษฐกิจกันอีกรอบ แสดงให้เห็นว่าเศรษฐกิจปีใหม่ที่ดูแนวโน้มและโอกาสแล้วสดใส แต่ไส้ในและข้อเท็จจริงเศรษฐกิจปีใหม่ยังไม่น่าไว้วางใจ