เปิดแผนที่ไลเคนวัดมลพิษกลางกรุง

...อาทิตย์ เคนมี

นับเป็นครั้งแรกที่มีการเผยผลสำรวจคุณภาพอากาศในเมืองหลวงอย่างจริงๆ จังๆ และทำให้คนกรุงเทพฯ ได้รับรู้ว่า อากาศที่สูดดมเข้าปอดทุกเมื่อเชื่อวันเป็นอันตรายต่อสุขภาพมากน้อยเพียงใด มีพื้นที่ใดควรหลีกเลี่ยง และพื้นที่ใดเหมาะที่จะสูดอากาศเข้าไปให้ชุ่มปอด

นอกจากนี้ พื้นที่ที่พบว่ามีมลภาวะค่อนข้างสูงส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ใจกลางเมือง ทั้งฝั่งพระนครและฝั่งธนบุรี โดยเฉพาะบริเวณใกล้ถนนสายหลักที่จราจรแออัดคับคั่ง รวมทั้งพื้นที่ชานเมืองที่มีโรงงานอุตสาหกรรมเป็นจำนวนมาก เช่น เขตบางขุนเทียน เขตบางนา ซึ่งอยู่ใกล้นิคมอุตสาหกรรมใน จ.สมุทรสาคร และ จ.สมุทรปราการ

จุดที่พบคุณภาพอากาศในระดับแย่ยังกระจายอยู่ตามสนามบิน บริเวณที่เผาขยะ และเผาศพ หรือพื้นที่ติดคลองน้ำเสีย ซึ่งเป็นแหล่งปล่อยก๊าซไข่เน่า หรือไฮโดรเจนซัลไฟด์

บริเวณที่โดดเด่นอีกส่วนหนึ่ง ได้แก่ กทม.ฝั่งตะวันตก ตั้งแต่เขตตลิ่งชัน เขตทวีวัฒนา ไปจนถึงพื้นที่ติดกับพุทธมณฑล จ.นครปฐม จุดที่พบคุณภาพอากาศในระดับพอใช้ในบริเวณใจกลางกรุง ได้แก่ พื้นที่สวนสาธารณะขนาดใหญ่ เช่น สวนลุมพินี สวนสัตว์ดุสิต และสวนหลวง ร.9 ซึ่งเรียกได้ว่าเป็นสวรรค์กลางกรุง และเป็นสิ่งที่อยู่นอกเหนือความคาดหมายของทีมสำรวจ

สรณรัชฎ์ กล่าวว่า หากเทียบกับผลสำรวจเมื่อ 15 ปีก่อนถือว่าคุณภาพอากาศใน กทม.มีแนวโน้มที่จะพัฒนาในทางที่ดีขึ้น สาเหตุหนึ่งเนื่องจากการปรับปรุงคุณภาพน้ำมันให้มีสารตะกั่วน้อยลง รวมถึงการควบคุมคุณภาพรถยนต์ให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น ทำให้การปล่อยมลพิษลดลงตามไปด้วย

ด้าน กาญจนา รัตนราศรี ครูโรงเรียนมหรรณพาราม เขตตลิ่งชัน กล่าวว่า กิจกรรมสำรวจไลเคนช่วยส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดยทางโรงเรียนจะขยายผลด้วยการฝึกอบรมแกนนำนักเรียน 30 คน เพื่อถ่ายทอดความรู้ให้กับรุ่นน้อง รวมถึงเผยแพร่ไปสู่ชุมชนท้องถิ่นเพื่อสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการรักษาสิ่งแวดล้อมต่อไป

ทั้งนี้ แผนที่ไลเคน 2010 ที่เกิดขึ้นจากการสำรวจของเยาวชนนักสืบสายลม นอกจากจะบ่งชี้ถึงคุณภาพอากาศที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพคนเมืองแล้ว ยังช่วยกระตุ้นให้ประชาคมเมืองเกิดความตื่นตัวถึงภัยร้ายที่แฝงอยู่ในอากาศเพื่อที่จะร่วมกันคิดแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจังมากขึ้น