รื้อโครงสร้างพลังงาน อย่าติดหล่มลดราคา

ในที่สุดคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) ที่มี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน ก็มีมติปรับโครงสร้างพลังงานในส่วนของน้ำมันอีกครั้ง มีทั้งการลดเงินที่เก็บเข้ากองทุนน้ำมัน และการเก็บภาษีสรรพสามิตน้ำมันเพิ่มขึ้นควบคู่กันไป รวมทั้งมีมติลดราคาขายปลีกน้ำมันดีเซล 1 บาท/ลิตร และราคาเบนซิน 2 บาท/ลิตร

โดยหลังจากนี้ คณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) จะปรับลดเงินนำส่งเข้ากองทุนของน้ำมันเบนซิน ลิตรละ 1 บาท และน้ำมันดีเซล ลิตรละ 30 สตางค์ เพื่อให้ราคาขายปลีกเป็นไปตามมติของ กพช.

การปรับโครงสร้างราคาน้ำมันครั้งนี้ ถือว่าเป็นจังหวะที่ดีมากสำหรับรัฐบาลชุดนี้ เพราะราคาน้ำมันในตลาดโลกลดลงอย่างฮวบฮาบ ทำให้รัฐบาลสามารถดำเนินการตามโรดแมปการปรับโครงสร้างพลังงานทั้งระบบของไทยได้ รวมทั้งช่วยทำให้โครงสร้างภาษีสรรพสามิตน้ำมันเข้าสู่ภาวะปกติอีกครั้ง และเป็นแหล่งสร้างรายได้ให้กับรัฐบาลอีกครั้ง เทียบกับก่อนหน้านี้ที่มีการลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันเพื่อตรึงราคาดีเซลไว้ที่ลิตรละ 30 บาท จนเงินภาษีที่หายไปปีละ 1 แสนล้านบาท

ที่สำคัญ คือ รัฐบาลได้คะแนนนิยมทางการเมืองเพิ่มขึ้นมากมาย เพราะทำให้คนใช้รถยนต์ได้ของขวัญปีใหม่ไปเต็มๆ 

อย่างไรก็ตาม การปรับโครงสร้างราคาน้ำมัน รัฐบาลควรต้องทำทั้งระบบ คือปรับราคาก๊าซแอลพีจีและเอ็นจีวีให้สอดคล้องกับราคาที่แท้จริง

นอกจากนี้  รัฐบาลต้องไม่มองข้ามเรื่องค่าการตลาดของผู้ค้าน้ำมันที่ยังอยู่ในระดับสูง ไม่ได้ลดลงตามราคาน้ำมันที่ลดลง แม้ว่าผู้ค้าน้ำมันจะอ้างว่ายังลดค่าการตลาดไม่ได้ เพราะน้ำมันที่ขายอยู่ขณะนี้นำเข้ามาช่วงที่ราคาในตลาดโลกสูงอยู่โดยรัฐบาลต้องตรวจสอบอย่างใกล้ชิดและดูแลให้ค่าการตลาดของผู้ค้ามีความสมเหตุสมผล ไม่เอาเปรียบผู้บริโภค

ขณะเดียวกัน รัฐบาลต้องปฏิรูปองค์กรที่เกี่ยวข้องกับพลังงาน โดยเฉพาะบทบาทของกองทุนน้ำมัน เพื่อให้ทำหน้าที่ได้กว้างกว่าปัจจุบัน เพราะถึงอย่างไรกองทุนน้ำมันยังต้องคงอยู่ต่อไป เพื่อรับมือกับราคาน้ำมันในช่วงที่เพิ่มสูงผิดปกติ แต่ก็ต้องทำให้ภาระของกองทุนน้ำมันลดลงด้วย โดยเฉพาะการเดินหน้าปรับโครงสร้างราคาก๊าซแอลพีจีและเอ็นจีวีให้สมบูรณ์ครบถ้วน

ดังนั้น ควรมีการยกเครื่องแก้ไขกฎระเบียบกองทุนน้ำมันใหม่ เช่น การจำกัดเพดานการอุดหนุนชดเชยราคาน้ำมัน เพื่อไม่ให้กองทุนน้ำมันติดลบจนต้องกู้เงินมานับแสนล้านบาทเพื่อใช้อุดหนุนราคาน้ำมัน โดยไม่เกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจโดยรวม

นอกจากนี้ ควรเพิ่มบทบาทกองทุนน้ำมันในการปรับโครงสร้างพฤติกรรมการใช้พลังงานของประเทศทั้งระบบ ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่และจะมีส่วนช่วยในการประหยัดพลังงานมากขึ้นในอนาคต เช่น กันเงิน
ส่วนหนึ่งมาใช้ปฏิรูปการใช้พลังงานตั้งแต่ระดับครัวเรือนให้ประหยัดพลังงาน ไปจนถึงระดับภาคอุตสาหกรรม เพื่อให้มีการเปลี่ยนแปลงเครื่องจักรที่ประหยัดพลังงานมากขึ้น หรือปรับบทบาทกองทุนน้ำมันให้มีส่วนในการสนับสนุนพลังงานทดแทนให้มากขึ้น จากปัจจุบันที่มีการใช้พลังงานทดแทนน้อยมากไม่ถึง 10% ของการใช้พลังงานทั้งหมด เป็นต้น

เรื่องของการปฏิรูปพลังงาน จึงเป็นเรื่องที่รัฐบาลต้องทำทั้งกระบวนการ เนื่องจากการปรับลดภาษี และเงินกองทุน เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการปฏิรูปเท่านั้น แต่สิ่งที่มองข้ามไม่ได้ คือการปิดช่องโหว่และแก้อุปสรรคของการปฏิรูปพลังงาน ทั้งค่าการตลาดที่ยังอยู่ในระดับสูง การยกเครื่องบทบาทของกองทุนน้ำมันให้เปิดกว้างมากขึ้น เพื่อปฏิรูปแบบถึงแก่น

ไม่ใช่ปฏิรูปแค่ทำให้ราคาน้ำมันลดลง เพื่อหวังคะแนนนิยมทางการเมืองเท่านั้น