หนี้จีน

หนึ่งในปัญหาสำคัญที่คณะผู้ปกครองจีนกุมขมับกันต่อเนื่องหลายปีก็คือ ปัญหาหนี้ ที่เสี่ยงว่าจะเน่าเสียด้วยครับ หนี้ที่ว่านี้ เป็นหนี้ที่เกิดจากการกู้ของบรรดารัฐบาลท้องถิ่นมณฑลต่างๆ ของจีน ที่รัฐบาลกลางจีนเองนั่นล่ะครับที่เปิดทางให้รัฐบาลเหล่านี้กู้หนี้ยืมสินได้อย่างเป็นอิสระในช่วงหลังวิกฤตเศรษฐกิจโลกในปี 2008 เพื่อให้เกิดการกระตุ้นเศรษฐกิจในระดับท้องถิ่นอย่างคึกคัก

การกู้หนี้ของรัฐบาลท้องถิ่นต่างๆ ของจีนจะกระทำผ่านโดยกลไกของหน่วยงานระดมทุนรัฐบาลท้องถิ่น หรือที่เรียกว่า แอลจีเอฟวี (LGFV) ซึ่งการกู้หนี้ของรัฐบาลต่างๆ เหล่านี้ก็นำมาใช้ในโครงการก่อสร้างเสียส่วนใหญ่ ไม่ว่าจะโครงการอสังหาริมทรัพย์ โครงการสาธารณูปโภคท้องถิ่น

ว่ากันว่า การกู้หนี้เป็นไปอย่างสนุกและคึกคักมากนับตั้งแต่ปี 2008 เป็นต้นมา ในอีกด้านหนึ่ง มณฑลต่างๆ ของจีนก็แข่งขันกันก่อสร้างโครงการต่างๆ อย่างสนุกสนาน ถือว่าเป็นหน้าเป็นตาของแต่ละมณฑลแต่ละเมือง พูดง่ายๆ ตามภาษาชาวบ้านก็หน้าใหญ่ใจโตนั่นล่ะครับ แต่ทว่าเงินที่ได้มานั้นมาจากการกู้หนี้ทั้งนั้น

ยิ่งไปกว่านั้น แหล่งเงินทุนสำคัญของมณฑลต่างๆ เหล่านี้ก็มาจากแหล่งเงินทุนนอกระบบหรือธนาคารเงา ที่เฟื่องฟูเหลือเกินในจีน ธนาคารเหล่านี้จริงๆ ก็คือธนาคารพาณิชย์จีนนั่นเอง ที่เปิดช่องทางการปล่อยกู้แบบไม่ต้องผ่านระเบียบให้กับผู้กู้ที่หลักเกณฑ์ไม่ผ่านตามระบบ

คล้ายๆ กับหนี้นอกระบบที่กำลังเป็นปัญหาใหญ่ในเมืองไทยนั่นล่ะครับ  และก็ต้องบอกว่า เป็นเพราะรัฐบาลกลางนี่เอง ที่ปล่อยให้มีธนาคารเงาเกลื่อนประเทศ เพราะว่าระบบการเงินของจีนนั้นยังไม่เปิดกว้าง ยังไม่เข้าที่ ว่าจริงๆ แล้วธนาคารเงินก็มีบทบาทในการกระตุ้นเศรษฐกิจจีนโดยเฉพาะในท้องถิ่นอยู่ไม่น้อย

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ จีนเริ่มเข้มงวดกับการปล่อยกู้ของธนาคารพาณิชย์ให้กับรัฐบาลท้องถิ่น หรือแอลจีเอฟวี มากขึ้นดังนั้นรัฐบาลท้องถิ่นก็ยอมจ่ายดอกเบี้ยที่สูงกว่าปกติ เพื่อที่จะเข้าถึงเงินกู้จากธนาคารเงา

ฟิทช์ เรทติ้งส์ ประเมินว่า ขณะนี้ปริมาณหนี้ของแอลจีเอฟวีพุ่งสูงขึ้นไปถึง 30% ของจีดีพีจีนแล้ว เพราะรัฐบาลท้องถิ่นจีนยังคงกู้กันอย่างไม่หยุดยั้ง เพราะต้องการรักษาระดับการเติบโตของมณฑลไว้ในช่วงที่เศรษฐกิจจีนอยู่ในภาวะขาลงเช่นนี้

หนี้เหล่านี้มีโอกาสที่จะเน่าสูงมาก เพราะโครงการทั้งหลายที่รัฐบาลท้องถิ่นจีนสร้างเอาไว้นั้น บ้างก็ร้าง ไม่ได้กำไร ขาดทุนยับ ในจีนมีหมู่บ้านร้าง คอนโดร้าง โดยเฉพาะในเขตชานเมืองของมณฑลต่างๆ อยู่เพียบ ฝรั่งเรียกเมืองพวกนี้ว่า “เมืองผี” หรือ Ghost Town ครับ

งานนี้จีนต้องปวดหัวกันอีกยาว แต่ก็ทำตัวเอง โหมกระตุ้นแบบผิดวิธีตั้งแต่แรกทั้งนั้น..!