ราคาน้ำมันกับเศรษฐกิจไทย (2)

อย่างไรก็ตามที่ผมเป็นห่วงคือ ในช่วงที่ราคาน้ำมันกำลังลดลงหรือร้ายไปกว่านั้น ถ้าลดลงเป็นระยะเวลานานเป็นปี จะส่งผลกระทบอย่างไรต่อเกษตรกรไทยที่ถูกทำให้เชื่อมาตลอดหลายปีที่ผ่านมาว่า
ราคาน้ำมันในตลาดโลกนับวันมีแต่จะแพงขึ้น สูงขึ้น และทางรอดอย่างเดียวของไทยคือการผลิตน้ำมันชีวภาพ เป็นโอกาสทองของเกษตรกรไทยเพื่อลงทุนปลูกพืชไร่พืชสวนที่ผลิตน้ำมันได้ เช่น ปาล์มมะพร้าว มันสำปะหลัง อ้อย ฯลฯ ขายผลผลิตได้ราคา

หลายปีที่ผ่านมา มีการนำผลผลิตจากผลผลิตทางการเกษตรมาใช้ผสมกับน้ำมันปิโตรเลียมอย่างที่ทราบกันอยู่อย่างแพร่หลาย ส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมและกระเป๋าของผู้บริโภค แต่เป็นภาระของรัฐที่จะต้องจ่ายเงินสนับสนุนให้นำผลผลิตทางการเกษตรกรมาแปรรูปใช้แทนน้ำมัน ซึ่งเท่าที่ผ่านมาก็เป็นการลงทุนที่คุ้มเพราะราคาน้ำมันดิบที่สั่งเข้าแพง แต่ถ้าราคาน้ำมันดิบลดลงมาถึงระดับที่การนำผลผลิตมาใช้ทดแทนไม่คุ้ม ตอนนั้นก็คงขึ้นอยู่กับภาครัฐว่าจะมีนโยบายด้านนี้อย่างไร และมีกำลังเงินที่จะสนับสนุนนโยบายนี้ต่อไปหรือไม่

เรื่องนี้เป็นความเสี่ยงของเกษตรกรชาวสวนปาล์ม อ้อย มันสำปะหลัง โดยตรง ซึ่งน่าจะมีการศึกษาอย่างละเอียดและมีข้อเสนอแนะให้เกษตรกรทุกคนทราบเพื่อปรับตัวล่วงหน้า เพราะถ้ารอให้เหตุการณ์เกิดขึ้นแล้ว ค่อยหาทางแก้ไขคงเป็นเรื่องยากมาก เพราะการลงทุนด้านเกษตรต้องใช้เวลาและมีปัจจัยทางธรรมชาติเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

เกษตรกรอีกกลุ่มหนึ่งที่น่าเป็นห่วงคือ กลุ่มชาวสวนยางพารา ที่เช่นเดียวกันว่า หลายปีที่ผ่านมาได้รับอานิสงส์จากราคาน้ำมันที่แพงทำให้ราคายางสังเคราะห์แพงกว่าหรือใกล้เคียงกับยางธรรมชาติ ทำให้ความต้องการยางธรรมชาติสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ ทีนี้ถ้าราคาน้ำมันถูกลง ทำให้ราคายางสังเคราะห์ถูกลงด้วย ความต้องการใช้ยางธรรมชาติก็จะลดลงผนวกกับเศรษฐกิจโลกที่ยังมีปัญหา ราคายางธรรมชาติที่ปัจจุบันก็ลดลงอยู่แล้ว ก็อาจจะลดลงไปอีกจนเหลือ 10-20 บาท/กิโลกรัมก็ได้ ใครจะรู้ เพราะถ้าบอกว่าราคายางจะลดลงเหลือกิโลกรัมละ 40-50 บาท เมื่อ 2-3 ปี ที่แล้วก็คงไม่มีใครเชื่อใช่ไหมครับ ก็เช่นเดียวกัน

นอกจากการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าคงต้องมีหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งลงมาศึกษาความเสี่ยงของอุตสาหกรรมนี้อย่างจริงๆ จังๆ เพื่อบอกความจริงกับเกษตรกรว่า ควรจะปรับตัวอย่างใดในอีก 3 ปีข้างหน้า

คงต้องบอกครับว่า หลายปีที่ผ่านมาเศรษฐกิจไทยเติบโตได้ปีละเฉลี่ย 5% ถึงจะไม่มากแต่ก็พอทำให้เศรษฐกิจเดินไปข้างหน้าได้ ทั้งนี้ทั้งนั้นเพราะราคาพืชผลทางการเกษตรปรับตัวสูงขึ้นทุกรายการโดยเฉพาะพืชผลที่จะสามารถนำมาใช้เป็นพลังงาน แต่เมื่อราคาสินค้าเกษตรลดลง และราคาน้ำมันปิโตรเลียมกำลังลดลง และอาจจะลดลงไปอีก ก็จะส่งผลกระทบต่อราคาสินค้าเกษตรและพลังงานเหล่านี้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และถ้าไม่ให้ความสำคัญกับปัญหาพื้นฐานเหล่านี้ ผมเชื่อว่าเศรษฐกิจไทยคงไม่สามารถฟื้นตัวได้อย่างที่เราตั้งความหวังไว้

การปรับตัวให้เศรษฐกิจไทยพ้นจากกับดักของประเทศที่มีรายได้ปานกลางนั้น คงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องให้ความสำคัญ แต่ถ้าปัญหาเฉพาะหน้าไม่ได้รับการแก้ไข เศรษฐกิจไทยและคนไทยยังจะสามารถอดทนต่อปัญหาได้นานจนประเทศข้ามขั้นไปเป็นประเทศที่มีรายได้สูงโดยการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจให้เป็นเศรษฐกิจที่ขายองค์ความรู้ได้หรือไม่ ก็เป็นประเด็นที่ถ้าใครที่มีส่วนรับผิดชอบเก็บไปคิดบ้างนะครับ อย่าเอาแต่มุ่งไปข้างหน้าโดยลืมมองอดีตหรือปัจจุบันไป