เรื่องแค่นี้เอง...!

คดีขบวนการนายตำรวจระดับสูงทุจริตตลอดช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา ประเด็นหลักคงมีแต่การสาวไส้ที่มาของความฉ้อฉล และทรัพย์สินของกลุ่มผู้ต้องหาที่ต้องตรวจสอบ เพียงแต่ยังไม่มีใครหรือหน่วยงานใดบอกได้ว่าจะมีแนวทางแก้ไขเพื่อป้องกันมิให้เกิดเรื่องเช่นนี้ขึ้นอีกในอนาคตอย่างไร

ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรง ก็มิได้พูดให้ชัดว่าจะทำอย่างไร การประกาศว่าในยุคที่ตัวเองนั่งเก้าอี้ผู้นำสูงสุดขององค์กรตำรวจ จะไม่ยอมให้เกิดเรื่องแบบนี้ขึ้นอีก และถึงใหญ่แค่ไหนก็จับนั้น ไม่ใช่คำมั่นสัญญาที่จะแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างที่ควรจะเป็น

ข้อมูลที่ทีมสืบสวนสอบสวนตรวจสอบนั้นพบว่า การทุจริตของขบวนการนายตำรวจระดับสูงกลุ่มนี้ มีการรับผลประโยชน์เพื่อแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการตำแหน่งต่างๆ รวมทั้งสินบนจากขบวนการค้าน้ำมันเถื่อน หากเชื่อมโยงกันก็อาจทำให้เข้าใจไปได้ว่า มีการทุจริตในการแต่งตั้งโยกย้าย เพื่อให้ผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งไปยังหน่วยงานต่างๆ ใช้อำนาจหน้าที่เรียกรับผลประโยชน์

กรณีนี้ถือเป็นเรื่องใหญ่ในรอบ 20 ปี ที่นายตำรวจระดับผู้บัญชาการยศ พล.ต.ท. จะถูกจับกุมในข้อหาทุจริต แต่นอกจากการตามหาทรัพย์สินจากการทุจริตที่คาดว่ายังมีอีกเป็นจำนวนมาก สังคมยังไม่เห็นแนวทางการปรับปรุงแก้ไขที่เป็นรูปธรรม...

...การทุจริตไม่เคยหายไปจากสังคมไทยและปรากฏให้ได้รับรู้กันอยู่เสมอ ก่อนหน้านี้มีกรณีพบเงินสดนับร้อยล้านบาทในบ้านพักข้าราชการระดับปลัดกระทรวงคนหนึ่ง ต่อมาภาคธุรกิจก็เปิดโปงว่า การเรียกรับเงินใต้โต๊ะนั้นสูงถึง 30% ของมูลค่าโครงการ ถึงขนาดรวมตัวกันตั้งองค์กรต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชั่น

ในวงราชการ การแต่งตั้งโยกย้ายทุกครั้ง เป็นต้องได้ยินกันอยู่เสมอว่าเด็กใคร สายไหน คุมหน่วยงานสำคัญอะไร หน่วยงานนั้นดีอย่างไร มีผลประโยชน์จากทางไหนบ้าง

เราต่อต้านคอร์รัปชั่น พร้อมๆ ไปกับการรับรู้ว่ามีการคอร์รัปชั่นในรูปแบบต่างๆ เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา

เราจ่ายเงินให้กับตำรวจจราจรเพื่อจะได้ไม่ต้องจ่ายค่าปรับที่แพงกว่า หรือต้องเสียเวลาถูกดำเนินคดี เราถามไถ่กันว่าควรตอบแทนเจ้าหน้าที่ซึ่งมารังวัดที่ดินด้วยจำนวนเท่าไหร่ หรือหากต้องติดต่อราชการก็ต้องถามไถ่กันว่า รู้จักใครบ้างไหม เพื่ออำนวยความสะดวกให้เรื่องที่ต้องติดต่อนั้นลัดขั้นตอนลุล่วงไปอย่างรวดเร็ว เราเรียกมันว่า “คอนเนกชั่น”

หรือเราเห็นมันในฐานะส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันจนชาชิน

คำถามสำคัญคือ ไม่ว่าในฐานะผู้ให้หรือผู้รับ สิ่งเหล่านี้อะไรทำให้เราเป็นไปแบบนั้น

หลักนั้นมีอยู่ว่า ข้าราชการของรัฐมีหน้าที่บริการประชาชนอย่างเท่าเทียมเสมอภาค ประชาชนมีสิทธิที่จะได้รับบริการจากรัฐอย่างเท่าเทียมกัน แต่หากประชาชนคนใดคนหนึ่งได้รับบริการที่ดีกว่า สะดวกกว่า ประชาชนคนอื่นๆ ก็เท่ากับว่า มีประชาชนอื่นๆ อีกจำนวนมากกำลังถูกรอนสิทธิ ซึ่งทำให้เกิดปัญหาเรื่อง “ความเป็นธรรม” ตามมา

ว่ากันที่จริงแล้ว เราเข้าใจ สิทธิ หน้าที่ และความเป็นธรรม กันในแบบไหนมองใกล้ๆ ตัว เพื่อนบ้านของเราจูงสัตว์เลี้ยงไปสวนสาธารณะเพื่อให้มันขับถ่าย แต่เพื่อนบ้านของเราไม่เก็บปฏิกูลของสัตว์เลี้ยง คงปล่อยให้อยู่ในพื้นที่สวนสาธารณะที่ทุกคนเข้ามาใช้ประโยชน์เป็นที่ออกกำลังกายหรือพักผ่อน

ไม่นานมานี้ เราเห็นคลิปวิดีโอชายคนหนึ่งขับรถเข้ามาหมายจะแทรกรถที่จอดรอเพื่อเข้าช่องจราจร คนขับคันหนึ่งไม่ยอมให้แทรก ชายคนนี้ก็ขับรถแซงและปาดหน้าไปมา สุดท้ายก็ลงมาหาเรื่อง

หรือเรื่องทั่วๆ ไปในชีวิตประจำวัน ที่ช่องไหล่ทางกลายเป็นอีก 1 ช่องจราจรในช่วงเวลาเร่งด่วน ทั้งที่ควรสงวนเอาไว้สำหรับกรณีฉุกเฉินเช่นรถพยาบาล

รวมทั้งริมทาง หน้าร้านค้า ตึกแถว อาคารพาณิชย์ต่างๆ มักจะมีเก้ากี้ จักรยานเก่าๆโทรมๆ หรือป้ายข้อความ “ห้ามจอด มีรถเข้าออกตลอดเวลา” วางไว้ในช่องจอดรถ

ตัวอย่างเหล่านี้คือการทำผิดโดยที่ไม่รู้ตัวว่าทำผิด ด้วยคิดว่า “เรื่องแค่นี้เอง”

ประเด็นก็คือ “เรื่องแค่นี้เอง” นี่แหละที่จะกลายเป็นเรื่องใหญ่ที่สร้างความเสียหายต่อไป ก็ในเมื่อสิทธิพิเศษบางอย่างที่เราต้องการ ไม่ว่าจะเป็นการนำสัตว์เลี้ยงไปขับถ่ายในที่สาธารณะ การเบียดแทรกรถคันอื่นเข้าช่องจราจร การขับรถบนไหล่ทางเพื่อเร่งเวลาในการเดินทาง หรือการหวงที่จอดรถไว้เพื่อความสะดวกของเราเอง ล้วนเป็นการรอนสิทธิของคนอื่น ยิ่งระบบไม่ทำหน้าที่ปกป้องสิทธิ สังคมก็เสียความเป็นธรรม ค่านิยมสังคมจึงเบี่ยงเบนไปในทำนอง “มือใครยาวสาวได้สาวเอา” ใครอยากทำอะไรก็ทำ แม้แต่การละเมิดสิทธิคนอื่นเพื่อประโยชน์ของตัวเอง

ข้าราชการที่ดีตั้งใจทำหน้าที่อย่างสุจริต ไม่เติบโตในหน้าที่ราชการ ดำรงตำแหน่งในหน่วยงานที่ไม่มีโอกาสได้แสดงศักยภาพ ซ้ำร้ายบางคนถูกย้ายไกลปืนเที่ยง ขณะที่ระบบก็แอบซุกการวิ่งเต้นเข้าหาผู้มีอำนาจ รวมทั้งความเลวร้ายอย่างการซื้อขายตำแหน่ง ระบบเช่นนี้หากอยากได้ดีก็ต้องเล่นไปตามระบบ ระบบที่ไม่มีคุณภาพ ย่อมไม่อาจหวังถึงประสิทธิภาพ