20 ปีชมรมนักนักข่าวสิ่งแวดล้อม

โดย...พิเชษฐ์ ชูรักษ์

ปีนี้ชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อม สมาคมนักข่าว นักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย จะครบรอบ 20 ปีของการก่อตั้ง

ชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อมเริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2537 โดยสมาคมนักข่าวแห่งประเทศไทย (ชื่อขณะนั้น) ได้เป็นตัวกลางประสานงานกับผู้สื่อข่าวสายสิ่งแวดล้อม มาระดมสมองกันเพื่อจัดตั้งเครือข่ายผู้สื่อข่าวเพื่อพัฒนาศักยภาพและองค์ความรู้ในการรายงานข่าวสิ่งแวดล้อมให้มีคุณภาพยิ่งขึ้น

วันที่ 46 พ.ย. 2537 ผู้สื่อข่าวอาวุโสสมาคมนักข่าวฯ พร้อมด้วยนักข่าวสายสิ่งแวดล้อมกลุ่มหนึ่งเข้าร่วมสัมมนาเชิงปฏิบัติการสำหรับนักข่าวสิ่งแวดล้อม ที่ จ.กาญจนบุรี โดยได้รับการสนับสนุนจาก Private Agency Collaboration in Thailand (PACT) และได้มีมติร่วมกันให้ตั้ง “เครือข่ายนักข่าวสิ่งแวดล้อม” ขึ้น มีวัตถุประสงค์ดังนี้

1.เพื่อสนับสนุนให้นักข่าวสายสิ่งแวดล้อมได้แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารซึ่งกันและกัน เนื่องจากข่าวสิ่งแวดล้อมนั้นมีความซับซ้อนกว่าข่าวประเภทอื่นๆ และเพื่อเป็นเวทีกลางให้มีการแลกเปลี่ยนประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อมนำไปสู่การคิดประเด็นข่าวใหม่ๆ

2.เพื่อผลักดันให้ข่าวสิ่งแวดล้อมได้รับความสนใจจากบรรณาธิการมากขึ้น 3.การรวมตัวกันเป็นกลุ่มน่าจะช่วยเพิ่มศักยภาพในการเข้าถึงข้อมูลและแหล่งข่าวได้ดียิ่งขึ้น

ต่อมาเครือข่ายนักข่าวสิ่งแวดล้อมได้ยกระดับขึ้นเป็น “ชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อม” ภายใต้สมาคมนักข่าวฯ โดยในปี 2540 ได้มีการเลือกตั้งคณะกรรมการบริหารชมรมขึ้นเป็นครั้งแรก โดยมี วสันต์ เตชะวงศ์ธรรม บรรณาธิการข่าวสิ่งแวดล้อมและชุมชนเมือง จากบางกอกโพสต์ เป็นประธานชมรมคนแรก

ปี 2546 วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ บรรณาธิการนิตยสาร สารคดี ได้รับเลือกเป็นประธานชมรมคนต่อมา และเมื่อวันที่ 16 พ.ย. 2555 มีการเลือกคณะกรรมการบริหารชมรมชุดใหม่ โดย พิเชษฐ์ ชูรักษ์ จากโพสต์ทูเดย์ เป็นประธานชมรมคนที่ 3

ตลอด 20 ปีที่ผ่านมา ชมรมได้ทำกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมมาอย่างต่อเนื่อง อาทิ การจัดนักข่าวลงพื้นที่ที่มีปัญหาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม การจัดเวทีเสวนาประเด็นที่อยู่ในความสนใจ การทำหนังสือรายงานสถานการณ์สิ่งแวดล้อม “เมื่อปลาจะกินดาว” ประจำปี ฯลฯ

ปัจจุบัน ได้ยกระดับการสื่อสาร โดยเปิดเว็บไซต์ “สำนักข่าวสิ่งแวดล้อม” ภายใต้ชื่อ GreennewsTV เพื่อเพิ่มช่องทางการนำเสนอข่าวสิ่งแวดล้อมในรูปคลิปวิดีโอ

จนถึงวันนี้ชมรมได้รับความช่วยเหลือ ความสนับสนุน และความร่วมมือ จากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน เอ็นจีโอ นักวิชาการ รวมทั้งผู้สื่อข่าวทั้งสายสิ่งแวดล้อมและสายอื่นๆ เป็นแรงสนับสนุนการทำกิจกรรมต่างๆ มาอย่างต่อเนื่อง

ในวาระครบ 20 ปี ทางชมรมจึงเตรียมจัดเวทีครบรอบ 20 ปี ภายใต้หัวข้อ “โจทย์ 10 ข้อ ชี้อนาคตสิ่งแวดล้อมไทย” อาทิ การรายงานข่าวสิ่งแวดล้อมของสื่อไทยในบริบทที่เปลี่ยนไป, ไม่เอาถ่านหินแล้วจะเอาอะไรมาแทน, เขื่อนไม่คู่ควรโลก : ความเป็นจริงในการรักษาทรัพยากรธรรมชาติที่ยั่งยืน, โครงการพัฒนาภาคใต้กับความขัดแย้งรอบใหม่ของรัฐกับชุมชน คนอยู่กับป่า : การจัดการภายใต้แผนแม่บทที่ไม่เป็นธรรม ฯลฯ จะจัดงานในวันที่ 15 ธ.ค. 2557 เวลา 13.0016.00 น. ณ โรงแรมสุโกศล ถนนศรีอยุธยา กรุงเทพมหานคร

สถานการณ์สิ่งแวดล้อมที่มีแนวโน้มรุนแรงมากขึ้น ก้าวต่อไปของชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อมจึงนับเป็นความท้าทายยิ่ง