ความสัมพันธ์ไทย-เขมรส่อฟื้น

เว็บไซต์อีโคโนมีวอตช์ เว็บไซต์คอมมูนิตี้ขนาดใหญ่สำหรับนักธุรกิจ รายงานว่า ปัญหาข้อพิพาทระหว่างไทยและกัมพูชา ถือเป็นปัญหาและความท้าทายภายในสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน)

ความสัมพันธ์ระหว่างไทยและกัมพูชา เริ่มสั่นคลอนอย่างหนักนับตั้งแต่เกิดข้อพิพาทเขาพระวิหารระลอกใหม่ จากการพยายามขึ้นทะเบียนเขาพระวิหารเป็นมรดกโลกของกัมพูชาในปี 2008 และข้อพิพาทดังกล่าวดำเนินต่อเนื่องยาวนานถึง 3 ปี จนกระทั่งผ่อนคลายลง ภายหลังคำตัดสินของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ หรือที่รู้จักกันดีในนามศาลโลก เมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2013

ดังนั้น วันที่ 11 พ.ย.ที่ผ่านมา จึงถือว่าเป็นวันครบรอบ 1 ปี ที่ศาลโลกได้ตัดสินคดีพิพาทระหว่างไทย-กัมพูชาเหนือเขาพระวิหาร โดยคำตัดสินนั้นหลายฝ่ายแสดงความคิดเห็นว่าเป็นการชนะกันทั้งสองฝ่าย แต่หลายฝ่ายเองกลับไม่คิดเช่นนั้น เนื่องจากทั้งสองฝ่ายไม่ได้อะไรจากการตัดสินของศาลโลกเลย

ในขณะที่กัมพูชายึดแผนที่สมัยล่าอาณานิคมของฝรั่่งเศส ซึ่งช่วยให้กัมพูชาชนะไปในคดีเขาพระวิหารเมื่อปี ค.ศ. 1962 หรือ พ.ศ. 2505 ประเทศไทยกลับไม่ยอมรับแผนที่ดังกล่าว โดยคำตัดสินของศาลโลกล่าสุดนั้น ได้ระบุพื้นที่บริเวณรอบเขาพระวิหารไปทางเหนืออย่างชัดเจน แต่ปัญหายังอยู่ เมื่อคำตัดสินดังกล่าวไม่ได้ระบุพื้นที่ทางตะวันออก ตะวันตก และทางใต้ของเขาพระวิหาร

เขตแดนร่วมที่ยังไม่ชัดเจนดังกล่าว จึงเป็นเรื่องที่ทางไทยและกัมพูชาต้องไปตกลงกันเอง โดยในเบื้องต้นนั้น ทั้งสองประเทศได้มีการพูดคุยในเรื่องเส้นแบ่งเขตแดนกันบ้าง แต่ยังไม่มีประกาศอย่างเป็นทางการออกมาแต่อย่างใด

อย่างไรก็ตาม ตลอด 1 ปีที่ผ่านมา นับตั้งแต่การตัดสินของศาลโลก ถือว่าความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศค่อนไปในทางที่ดีขึ้น

เมื่อเร็วๆ นี้ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชานายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันของไทยได้ประกาศความร่วมมือด้านการท่องเที่ยวกับกัมพูชาที่รวมถึงบันทึกความจำ (เอ็มโอยู) ระหว่างกันด้วย โดยรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศได้เรียกรวมพลทีมกฎหมายร่างแผนที่ และคำตัดสินของศาลโลกไปเมื่อวันที่ 15 ต.ค.

ด้านกัมพูชานั้นดูเหมือนจะผ่อนคลายเรื่องข้อพิพาทดังกล่าวลง โดยส่วนที่สำคัญที่สุด คือ การปล่อยตัว วีระ สมความคิดนักเคลื่อนไหวชาวไทยกลับประเทศในวันที่ 1 ก.ค. ภายหลังจากต้องโทษจำคุก 3 ปีครึ่ง จากทั้งหมด 6 ปี โทษฐานบุกรุกเข้าพื้นที่กัมพูชา เมื่อปี 2010

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าเส้นแบ่งเขตแดนจะยังไม่ชัดเจน แต่ทางกัมพูชายังคงส่งเสริมการท่องเที่ยวบริเวณเขาพระวิหารต่อไป

อีโคโนมีวอตช์แสดงความคิดเห็นว่า การที่ไทยมีรัฐบาลทหารที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง อาจเป็นผลดีต่อการแบ่งเขตแดนร่วมกับทางกัมพูชามากกว่ารัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งก็ได้ เนื่องจากที่ผ่านมา นักการเมืองไทยถูกกล่าวหาว่าทำลายอธิปไตยของชาติ เช่น นพดล ปัทมะ อดีต รมว.ต่างประเทศ ที่ถูกกล่าวหาว่ายกเขาพระวิหารให้กับกัมพูชา โดยรัฐบาลทหารนั้นมีแนวโน้มถูกโจมตีด้วยข้อกล่าวหาว่าทำลายอธิปไตยได้ยากกว่าดังที่ได้กล่าวมา

นอกจากนี้ อีโคโนมีวอตช์ยังเสนอว่า บางทีการใช้รูปแบบความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับมาเลเซีย อาจช่วยแก้ปัญหาข้อพิพาทเหนือเขาพระวิหารระหว่างไทยและกัมพูชาก็ได้

เขตแดนส่วนใหญ่ระหว่างไทยและมาเลเซียตกลงกันได้ตั้งแต่ช่วงปี 1973-1989 โดย พ.ร.บ.องค์กรร่วมไทย-มาเลเซีย ปี 2533 มุ่งเน้นไปที่การจัดตั้งองค์กรร่วมระหว่าง 2 ประเทศ สำหรับการแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรใต้ทะเลในบริเวณอ่าวไทย ซึ่งค่าใช้จ่ายและผลประโยชน์ที่ได้รับ ทั้งสองฝ่ายจะได้รับในจำนวนที่เท่าๆ กัน ดังนั้นรูปแบบดังกล่าวอาจสามารถปรับใช้กับ ความสัมพันธ์ระหว่างไทยและกัมพูชาก็เป็นได้