คดีแพ่ง แรงกว่าที่คิด

...สมผล ตระกูลรุ่ง

วันจันทร์ที่แล้ว ผมชวนท่านที่ได้รับความเสียหายจากเหตุการณ์ความไม่สงบเมื่อ 19 พ.ค. ให้ฟ้องคดีแพ่ง เรียกค่าเสียหายจากผู้มีส่วนกระทำผิด ไล่ตั้งแต่แดงตัวพ่อจนถึงลิ่วล้อสมุนรับใช้

คนจำนวนมากรวมถึงนักกฎหมายบางท่าน ให้ความสำคัญกับคดีอาญามากกว่าคดีแพ่ง และมักจะใช้คดีอาญานำ โดยเห็นว่า คดีอาญามีสภาพบังคับที่น่ากลัวมากกว่า คือมีโทษจำคุก ส่วนคดีแพ่ง เป็นเพียงบังคับในเรื่องทรัพย์สินเท่านั้น ซึ่งก็เป็นจริงในบางส่วน จึงมีนักกฎหมายหรือตำรวจบางคน พยายามบิดข้อเท็จจริงเพื่อให้คดีแพ่งกลายเป็นคดีอาญา โดยหวังเอาคดีอาญาบีบจำเลยให้จำยอมชดใช้คดีแพ่ง

สำหรับเหตุการณ์ความไม่สงบที่เกิดขึ้น คดีแพ่ง น่าจะเป็นคำตอบสำหรับการช่วยบรรเทาความเสียหายจำนวนมหาศาลที่เกิดขึ้นได้ เพราะตัวการสำคัญจริงๆ ก็ยังหนีคุกและหนีคดีอาญาอยู่ต่างประเทศ แม้จะโดนอีก 10 คดี ก็คงไม่มีผลสำหรับนักโทษหนีคุกหรอกครับ

การเริ่มคดีแพ่ง คงต้องเริ่มจากการหาตัวผู้กระทำผิดหรือผู้ที่ต้องรับผิดเสียก่อน

ถ้าจะฟ้องชาวบ้านที่มาชุมนุม ไม่ว่าจะรับจ้างหรือมาเองก็ตาม อาจไม่ได้ผลอะไร เพราะอาจจะไม่มีทรัพย์สินมาชำระหนี้ได้ ต้องเรียกร้องจากตัวการตัวจริง

การยุยงส่งเสริมนั้น เพียงแค่โฟนอินมาออดอ้อนให้พ่อแม่พี่น้องมากันเยอะๆ มาชุมนุมให้เต็มถนน ถ้ามีการปราบปราม ให้ไปที่ศาลากลางจังหวัด แล้วเผาให้หมด ไม่ต้องพูดถึงพวกที่พูดชัดๆ ให้เตรียมน้ำมันมาเผา ให้กรุงเทพฯ เป็นทะเลเพลิง (คนพวกนี้ ถ้าผ่าใจออกมาดู คงจะเป็นรูปสี่เหลี่ยม มีอักษรมอนเตเนโกรเต็มไปหมด) การยุยงส่งเสริมกฎหมายไม่ได้กำหนดว่าจะต้องทำอย่างไร แม้ไม่ได้พูดเอง แต่ถ้าอยู่บนเวทีเดียวกัน คนอื่นพูดแล้วตัวเองแสดงออกให้เห็นว่าสนับสนุนคนพูด ก็น่าจะเป็นการยุยงส่งเสริมได้แล้ว

ส่วนการสนับสนุนนั้น จะเป็นการให้เงินทอง ส่งท่อน้ำเลี้ยง ให้บริการ ให้ความสะดวก ก็ได้ ซึ่งอาจจะหาหลักฐานยากกว่าการยุยงส่งเสริม แต่ไม่น่าจะหายาก เพราะ 2 เดือนของการชุมนุม คนพวกนี้ฮึกเหิม คิดจะทำอะไรก็ได้ จะปิดถนน จะยึดรถตรวจรถผู้คนอย่างไรก็ได้ ทำเหมือนประเทศนี้เป็นของ นปช.

ยิ่งถ้าฟังจากแกนนำอย่างน้อย 2 คน ที่ไม่ใช่คนพูดเหวงๆ ได้ให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนไว้ก่อนเกิดเหตุความไม่สงบ จะเห็นได้ว่า คำพูดนั้น ชัดเจนว่า แดงตัวพ่อแห่งมอนเตฯ มีส่วนร่วมยิ่งกว่าการสนับสนุน แต่เป็นตัวการ หรือผู้ใช้ ให้กระทำความผิด

นักรบราชประสงค์ที่จงรักภักดีอย่าง เสธ.แดง ให้สัมภาษณ์กับโพสต์ทูเดย์ก่อนถูกยิง คำให้สัมภาษณ์ของ เสธ.แดงนั้น ชัดเจนว่า แดงตัวพ่อ ไม่เพียงเป็นผู้สนับสนุน แต่เป็นผู้บงการอยู่เบื้องหลัง เป็นตัวการที่แท้จริง

อีกคนที่พูดไว้ชัดเจน คือ นายจรัล ดิษฐาอภิชัย อดีตนักวิชาการที่ออกมายอมรับว่า ไม่ใช่เฉพาะแม้วมอนเตฯ เท่านั้นที่สนับสนุนทางการเงิน แต่ยังมีคนอื่นที่ช่วยสนับสนุนด้วย

เวลาขึ้นศาล อย่าเปลี่ยนคำพูดนะครับ ขอให้ยืนยันสิ่งที่ให้สัมภาษณ์ไป อย่าพูดกลับไปกลับมาให้เสียสถาบันนักวิชาการ และก็น่าจะบอกให้หมดว่า นอกจากแม้วมอนเตฯ แล้ว ยังมีใครที่ช่วยเหลืออีกบ้าง จะได้มีจำเลยผู้ต้องรับผิดชอบเพิ่มขึ้น

แล้วโรงแรมหรูหราที่ให้การสนับสนุนที่พัก อาหาร กับแกนนำ กรุณาอย่าได้ละเว้น ดึงเข้ามาร่วมรับผิดด้วย เพราะโรงแรมนี้อยู่รอดปลอดภัย ไม่ได้ถูกทุบทำลายแต่อย่างใด

นอกจากฟ้องแล้ว สิ่งที่ต้องทำคือการขอให้ศาลใช้วิธีการชั่วคราวก่อนพิพากษา ให้ยึดอายัดทรัพย์ของจำเลยไว้ก่อนได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 254 (1) ที่ให้ยึดอายัดทรัพย์สินของจำเลยทั้งหมดหรือบางส่วน ก่อนพิพากษา โดยมีเหตุตามมาตรา 255 (1) คือ (ก) จำเลยตั้งใจจะยักย้ายทรัพย์ให้พ้นอำนาจศาล หรือ (ข) มีเหตุอื่นใดตามที่ศาลจะพิเคราะห์เห็นเป็นการยุติธรรมและสมควร

สำหรับแดงตัวพ่อนั้น พฤติกรรมที่เป็นอยู่นั้น มันเลยความตั้งใจจะยักย้ายทรัพย์ไปเสียแล้ว มันเป็นยิ่งกว่าการยักย้าย เพราะเป็นการซุกซ่อนทรัพย์ในต่างประเทศ ซึ่งอยู่นอกเหนืออำนาจของศาลไทยอยู่แล้ว ส่วนพวกแกนนำสู้แล้วรวย ทรัพย์สินส่วนใหญ่น่าจะซุกซ่อนไว้ให้คนที่ไว้ใจ ยังไม่กล้านำออกโชว์ พฤติกรรมของคนพวกนี้ จึงมีเหตุเพียงพอที่จะยึดอายัดทรัพย์ไว้ได้ เพราะก็ยังถือได้ว่า เป็นยิ่งกว่าความตั้งใจจะยักย้ายทรัพย์

อย่างไรก็ตาม เหตุอื่นๆ ตามข้อ (ข) นั้น ศาลได้วางบรรทัดฐานไว้ว่า แม้จะไม่มีพฤติการณ์ว่า จำเลยตั้งใจจะยักย้ายทรัพย์ แต่ถ้าจำเลยมีทรัพย์สินเพียงอย่างเดียวหรือจำเลยมีภูมิลำเนาอยู่นอกประเทศ ก็มีเหตุเพียงพอและสมควรที่จะใช้วิธีการชั่วคราวก่อนพิพากษาได้ (คำพิพากษาฎีกาที่ 753/2541 และ 178/2551)

ทรัพย์สินของแดงตัวพ่อ ไม่ว่าจะเป็นบ้านจันทร์ส่องหล้า ที่ดินรัชดาฯ หุ้นหรือทรัพย์สินอื่นใดที่มี ไม่ว่าจะเป็นชื่อของผัวหรือเมีย ขอให้ศาลยึดเอาไว้ก่อน เพราะทรัพย์สินทั้งหมด เป็นสินสมรสที่ได้มาระหว่างสมรส จึงถือเป็นทรัพย์สินร่วมกันระหว่างสามีภรรยา ส่วนเมื่อหย่าจากกันแล้ว จะทำสัญญากันไว้อย่างไร เป็นเรื่องที่ต้องพิสูจน์และว่ากล่าวกันต่อไป

ส่วนทรัพย์สินของแกนนำ ไม่ว่าจะเป็นรถยุโรปคันหรู บ้านที่ดิน เงินฝากธนาคาร หรือทรัพย์สินอื่นๆ ที่มีอยู่ ขอให้ยึดเอาไว้ให้หมด เพราะอย่างไรก็ไม่พอกับความเสียหายที่คนพวกนี้ก่อไว้

ความเสียหายที่แดงแท้แดงเทียมเป็นผู้ก่อ เป็นความเสียหายกับประเทศอย่างประเมินไม่ได้ จึงไม่ควรเอาเงินงบประมาณซึ่งเป็นภาษีที่เก็บจากคนทั้งประเทศ มาแก้ไขเยียวยา

กรรมใดใครก่อ ใครคนนั้นก็ต้องรับกรรมนั้น