กัมมัฏฐานใจอยู่ในมรรค (จบ)

7.การนั่งสมาธิหรือนั่งกัมมัฏฐานนี้ ถ้าดวงจิตของเราปักดิ่งลงไปถูกความจริง จึงจะได้ผล อย่าให้ถูกแต่สมมติ คือ เราต้องการเงินแท้ แต่มันมีของปลอมมาเจือปน คือ มีโลหะหรือทองแดงมาเจือตั้ง 8090% ดังนี้ เงินนั้นก็ไม่ใช่เงินแท้ที่เราต้องการ

สมมตินั้นมีอยู่ 2 อย่าง คือ สมมติที่ถูกความจริง กับสมมติที่ไม่ถูกความจริง ตัวอย่างของสมมติ ก็เช่น การที่เรามานั่งหลับตากันอยู่นี้ ถ้าใครเขาถามว่ามานั่งทำอะไรอยู่? เราก็ตอบว่า มานั่ง “กัมมัฏฐาน” ทีนี้คำว่านั่งกัมมัฏฐานนั้น ใจของเรานิ่งหรือไม่นิ่ง? ถ้าใจเรานิ่งนั่นแหละ เป็นสมมติที่ถูกความจริง คือ “นั่งกัมมัฏฐาน” แต่ถ้าใจของเราไม่นิ่ง แลบออกไปใน “สัญญาอารมณ์” ต่างๆ แล้ว นั่นก็เป็นสมมติที่ไม่ถูกความจริง จะเรียกว่า “นั่งกัมมัฏฐาน” ย่อมไม่ได้ เพราะนั่นเป็นการนั่งหลับตาเฉยๆ เท่านั้น การนั่งเพียงแต่หลับตาอย่างเดียวไม่ใช่การนั่ง “กัมมัฏฐาน” ตัวจริงของสมมติที่เรียกกันว่า “นั่งกัมมัฏฐาน” นั้นคือ การนั่งด้วยใจสงบนิ่ง : ทำจิตให้ตั้งมั่น อยู่ในอารมณ์อันเดียว ไม่ได้วอกแวกไปในสัญญาอารมณ์อื่นนั่นแหละ จึงจะถูกกับสมมติที่เป็นตัวจริง ดังนั้น การที่เราตั้งใจว่าจะมานั่ง “กัมมัฏฐาน” กันนี้ ก็ควรจะพยายามนั่งให้ถูกความจริงหรือตัวจริงของสมมติ ถ้าเรานั่งไม่ถูกตัวจริงของสมมติแล้ว ก็จะเป็นการนั่งหลับตาเปล่า ถึงจะนั่งกันไปอีกกี่ 10 ปี ก็คงหาประโยชน์อันใดมิได้

8.เมื่อเรานั่งกัมมัฏฐานที่ถูกความจริงของสมมติแล้ว เราก็จะได้พบของจริงเป็นเครื่องตอบแทน ผลงานของเราก็จะเป็น “สัมมาสมาธิ” เงินที่เราต้องการหลอม ก็จะต้องเป็นเนื้อเงินจริงที่บริสุทธิ์ ไม่ต้องไปสุมไล่ขี้ให้มันลำบาก เพราะเมื่อเป็นเนื้อเงินแท้ 100% แล้ว ขี้ต่างๆ มันก็จะหลุดไปเอง เหมือนดวงจิตที่บริสุทธิ์ นิวรณ์ย่อมแทรกซึมเข้ามาถึงไม่ได้เป็น “สัมมากัมมันโต” การงานของเราที่ประกอบขึ้น ไม่ว่าสิ่งใดก็จะขาวสะอาดหมดจดเป็น “สัมมาวาจา” วาจาก็ขาว พูดกับใครก็มีคนเชื่อถือไว้วางใจ เกิดความเจริญทั้งตัวเองและคนอื่น การกล่าวก็เป็นของดีไม่มีโทษ เมื่อเป็นดังนี้ชีวิตความเป็นอยู่ของเราก็จะดำเนินไปด้วยดี เป็น “สัมมาอาชีโว” ผู้ที่ใจขาดหลักของสมาธิย่อมเปรียบเหมือนกับเงินปน ถ้าเงินมันมีขี้ปนมาก เนื้อเงินนั้นก็จะมีสีดำและมักแข็ง จะตีให้เป็นรูปอะไรก็แตกหมดใช้ไม่ได้ไม่มีนิ่มนวล

ส่วนผู้ที่มีจิตตั้งมั่นอยู่ในสมาธิก็เปรียบเหมือนเงินแท้ที่ไม่มีขี้ปน ย่อมมีรูปร่างลักษณะเป็นเงางาม สีขาวสะอาด เป็นที่ชอบใจของคนอื่น บุคคลผู้นั้นย่อมเป็นผู้มีความสุข เพราะมีจิตใจอิ่มเอิบอยู่ในตัวเอง แม้ไปอยู่กับคนอื่น คนอื่นก็อิ่มใจไปด้วย ถ้าเราเป็นคนทุกข์ไปอยู่กับใครก็ทำให้คนนั้นเป็นทุกข์ไปด้วย ความทุกข์นี้เกิดจากขี้สนิมของความไม่จริง ถ้าเราหาความจริงของข้อธรรมะได้แล้ว ก็จะเป็นมหากุศล เท่ากับบุญก้อนใหญ่ และเมื่อเราได้บุญก้อนใหญ่โตเช่นนี้ เราก็ย่อมกินไม่หมดตลอดชาติ ความดีที่ฝังอยู่ในจิตใจของเรานั้น เหมือนกับก้อนแร่ที่ฝังอยู่ในหิน ถ้าแร่นั้นมีส่วนมากกว่าหินนานๆ เข้า ก็อาจจะทำให้หินนั้นกลายเป็นเพชรไปหมดทั้งก้อนก็ได้ แต่ถ้าแร่มันมีเพียงส่วนน้อยแล้ว ก็ย่อมทนดินทนหินไม่ไหว ก็อาจแปรสภาพสลายไปตามส่วนที่มากกว่า เหมือนบุญกุศลถ้ามีเพียงนิดๆ หน่อยๆ ไม่มากมายแล้ว ก็ย่อมทนอำนาจของบาปอกุศลไม่ได้ นานๆ เข้าจิตก็ไหลไปตกในฝ่ายอกุศลหมด เหมือนคนบางคนมีอายุตั้ง 8090 ปีแล้ว ก็ยังตั้งตัวไม่ได้ นั่นเพราะมีสมบัติเท่าไรกินหมดใช้หมด ไม่มีจะเหลือเก็บไว้เป็นทุน ทำบุญก็ทำทิ้งๆ แล้ว เมื่อไรจะเลี้ยงตัวได้ เป็นดังนี้ก็จะต้องจนไปตลอดชีวิต มีลูกมีหลานก็ยากจนอีก เพราะเกิดมาในสกุลที่ยากจน ถ้าเรามีอริยทรัพย์ร่ำรวย ลูกหลานเกิดมาก็ไม่ยากจน จะอยู่ก็ไม่ลำบาก จะตายก็ไม่กลัว ถ้าเราทำได้บ้าง เกินบ้าง ไม่พอปากพอท้อง ไม่มีความดีจะเลี้ยงตัว ก็มีแต่ความชั่วที่จะแบ่งให้เขาไปเรื่อยๆ อย่างนี้ก็จะต้องจัดเป็นบาปถึง 2 ขั้น คือ ผลที่เราแบ่งชั่วให้เขาอย่างหนึ่ง และเราเองก็ชั่ว เพราะผลชั่วที่เราให้เขานั้นด้วย