ทีวีและแท๊บเล็ต สำหรับผู้สูงอายุ

คนไทยบริโภคข้อมูลเยอะขึ้น และมีช่องทางการบริโภคเพิ่มขึ้นมากจริงๆ

สมัยก่อนเรามีฟรีทีวีอนาล็อก 5 ช่องเดิม บวก TPBS เข้ามาเป็นช่องที่ 6 ซึ่ง TPBS เดิมคือ สถานีย่านความถี่ UHF ที่ออกอากาศโดย ITV มาก่อน

จำ ITV วันที่จอดำได้ไหมครับ...คนไทยจำนวนมากรู้สึกได้ถึงการขาดช่องทางรับชมข่าวสารสาระ...วันนั้นสังคมน้ำตาซึมเอามือทาบอกอยู่หน้าตู้ทีวี...ที่เรียกว่า ตู้ เพราะวันนั้น TV จอบางยังราคาแพงเกินเอื้อมอยู่มาก มีไม่มากคนที่ได้ดูทีวีทางอินเทอร์เน็ต เพราะสัญญานไม่ราบรื่นสม่ำเสมอ บวกกับขนาดของจอคอมพิวเตอร์ในตลาดก็ยังมีขนาดเล็ก ดูชมทีวีไม่ถนัดนัก

ช่วงเดือนกว่าที่ผ่านมา ทีวีถูกปิดไปนับ 10 ช่อง แต่คนในสังคม...เงียบ...และไม่เห็นอาการใจหาย...ไม่ใช่เพราะกลัวทหารจะว่าอะไร แต่เพราะช่องทางรับรู้ข่าวสารมีจนล้นไปหมด

เจ้าของช่องทีวีที่ถูกให้ระงับออกอากาศนั้น เดือดร้อนล่ะ! ...จะเลิกกิจการเสียเลยก็ไม่ใช่ จะเปิดต่อก็ยังไม่ได้ จะรอไปเฉยๆ ก็มีค่าเลี้ยงดูพนักงานและค่าดอกเบี้ยที่วิ่งเร็วกว่า...

แต่ที่สัมผัสได้...คือ คนในสังคมเผ่นไปเสพข้อมูลจากแหล่งอื่นๆ หลากหลายขึ้น

หลากหลายขึ้นนั้นดีกว่าแน่...แต่คุณภาพการเรียนรู้ดีขึ้นหรือไม่นั้นไม่แน่ชัดนัก...หรือถ้าไม่ก้าวไปสู่ความเป็นสื่อเพื่อบริการเฉพาะกลุ่มแข่งกันเองท่าเดียว มีแต่เจ๊งกับเจ๊งละมัง

นอกจากฟรีทีวีดิจิตอล 24 ช่องที่เปิดใหม่แล้ว คนไทยหันไปใช้เวลาเสพข้อมูลทางออนไลน์มากจริงๆ เฉพาะในไตรมาส 4 ของปีนี้ คนไทยเสพข้อมูลบนเฟซบุ๊คถึง 27 ล้านคน/เดือน

นี่ยังไม่นับการเสพข้อมูลออนไลน์อื่นๆ เช่น หาข้อมูลในกูเกิ้ล หรือ แอพลิเคชั่นยอดนิยมอื่นๆ ทั้งอินสตาแกรม ยูทูป ทวิตเตอร์ และอื่นๆ อีกมากมาย

คนไทย 27 ล้านคน ใช้เวลาบนหน้าจอกับเฟซบุ๊คถึงเฉลี่ย 2.35 ชั่วโมง/วัน นับว่าอยู่หน้าจอมือถือ และแท็บเล็ตนานกว่าหน้าจอทีวีเสียอีก แม้แต่ในเวลาข่าวภาคค่ำและข่าวเช้ากำลังรายงานบนจอทีวี ก็ยังมีคนใช้เวลากับเฟซบุ๊คมากกว่า !

คนไทยอาจติดรายการโทรทัศน์บางรายการเสมือนผูกพันเป็นญาติ เป็นครอบครัวมาคุยด้วย รู้จักอุปนิสัยและกอสซิปของดารา หรือผู้ประกาศข่าวที่ชื่นชอบ

แต่เฟซบุ๊คให้คนติดตามความเคลื่อนไหวของเพื่อน และเพื่อนของเพื่อน และเพื่อนของเพื่อนของเพื่อนของเพื่อน อย่างไม่จบสิ้น

ซึ่งในหลายกรณี เพื่อนๆ เหล่านี้เอื้อมถึง สัมผัสได้โดยตรงยิ่งกว่าคนบนจอทีวี จึงทำให้ผู้ใช้เฟซบุ๊คไม่รู้สึกแค่เพียงเป็นผู้ชม แต่สามารถบอกความในใจไปยังผู้ที่ตนเฝ้ามองอยู่เมื่อไหร่ก็ได้

คนสูงอายุ คนโสด และคนอกหัก เคยมีทีวีเป็นเพื่อนยามเหงาในอดีต แต่ในไม่ช้า เขาจะอยู่ในเฟซบุ๊คมากขึ้นอีก ห้องของคุณป้า คุณยายตามบ้านตามตึกที่เคยมีเสียงทีวีดังสนั่นเปิดไว้เป็นเพื่อน ก็คงจะเงียบเสียงไปบ้าง ถ้าแท็บเล็ตจอใหญ่รับคำสั่งพิมพ์ภาษาไทยด้วยเสียงจากไวร์เลส ไมโครโฟนสั่งงานที่หนีบที่สร้อยคอหรือที่แว่นตาคุณป้าได้

ปัญหาก็คือ เทคโนโลยีที่ผมพูดถึงนี้ แม้ไม่ใช่ของใหม่...แต่ผู้สูงวัยก็ยังเข้าไม่ถึง

ส่วนหนึ่งไม่ได้มาจากขาดเงินจะซื้อหา แต่ขาดความกล้าที่จะลองของใหม่ เพราะเข้าใจไปกันว่ามันยุ่งยาก ไม่ชินและไม่จำเป็น จึงไม่สำคัญ

สิ่งที่ขาดอยู่ในระดับต่อมา คือ เทคนิคการสอนการฝึกคุณป้า คุณลุงให้เข้าถึงวิธีการใหม่ๆ เหล่านี้

ดังนั้น น่าจะมีการทำแอพสอนผู้สูงอายุให้รู้จักการใช้เครื่องมือเหล่านี้ที่สอนไปช้าๆ พูดชัดๆ ใช้ศัพท์เทคนิคน้อยๆ และถ้าเป็นไปได้อาจให้ผู้สูงวัยที่มีความรู้นั่นแหละเป็นพิธีกรในบางท่อน...ลูกหลานทำหน้าที่เพียงเปิดแอพนี้ใส่จอแท็บเล็ตให้คุณป้าครั้งแรกๆ อย่างใจเย็น เมื่อคุณป้าคุณยายใช้ศักยภาพของแท็บเล็ตได้ดีแล้ว ท่านก็ทำเป็นเอง

ทีนี้ท่านจะติดต่อใครต่อใครที่ท่านอยากติดต่อ อยากอ่าน อยากฟังอะไรก็ง่ายและสะดวก มีคุณภาพชีวิตด้านข่าวสารที่ดีขึ้น ข่าวบนจอทีวีมีแต่เรื่องทะเลาะ เรื่องรุนแรง ถ้าไม่อยากดูก็อย่าไปดู ถ้าทีวีมีแต่เรื่องโฆษณาขายของก็อย่าไปดู ถ้าไม่ชอบรายการที่ว่าที่มีแต่ยั่วยุ กอสซิปก็อย่าไปดู...

และถ้ายังอยากติดต่อสื่อสารรับรู้ข้อมูลข่าวสารที่ตัวชอบ ก็มีทางเลือกได้ไม่จำกัดผ่านจอใหม่บนหน้าตัก

เรานึกถึงสื่อทีไรก็มักจินตนาการว่ามีไว้สำหรับเด็ก เยาวชน คนทำงาน แม่บ้าน แต่ในเมื่อเรารู้แล้วว่า บ้านเรากำลังเข้าสู่ภาวะสังคมสูงวัย ลองสร้างและสอนแอพใหม่ให้คนสูงวัยของเราใช้มากๆ เหมือนที่เรามีประกันสุขภาพผู้สูงอายุบ้างไม่ดีหรือ...มือถือรุ่นอาม่า ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ เครื่องใช้และบริการสำหรับผู้สูงวัยในเมืองไทยยังโตได้อีกมาก

ฟรีทีวีดิจิทัลเองก็เช่นกัน เปิดช่องใหม่วัยเกษียณไว้เลยก็น่าจะดีนะครับ ในสหรัฐฯ เวลานี้ เขาเรียกคนกลุ่มนี้ว่า The Great Silver Wave คลื่นสีเงิน เพราะเป็นประชากรกลุ่มใหญ่ยักษ์ที่มีผมสีขาวโพลนแล้ว และมาพร้อมเงินออมทั้งชีวิตของพวกท่านทีเดียว