สปช. งานใหญ่ที่ถูกมัดด้วย รธน.?

ท่านทั้งหลายคงจะได้ยิน ได้ฟังการให้สัมภาษณ์ของท่านสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) จำนวนหนึ่งถึงเรื่องของการร่างรัฐธรรมนูญ (รธน.) ซึ่งเป็นเรื่องที่ไปเกี่ยวพันถึงอำนาจหน้าที่ประการหนึ่งของ สปช. ตามที่ปรากฏในอนุมาตรา 2 ของมาตรา 31 ของรัฐธรรมนูญชั่วคราวแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2557 (รธน.ชั่วคราว พ.ศ. 2557) ซึ่งระบุให้ สปช. “เสนอความเห็นหรือข้อเสนอแนะต่อคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญเพื่อประโยชน์ในการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญ”

ในการดำเนินการในเรื่องนี้วรรค 3 ของมาตราเดียวกันได้กำหนดระยะเวลาเอาไว้ว่า “ให้สภาปฏิรูปแห่งชาติเสนอความเห็นหรือข้อเสนอแนะ ... ต่อคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญภายในหกสิบวันนับแต่วันที่มีการประชุมสภาปฏิรูปครั้งแรก” ทั้งนี้ มาตรา 32 ก็ผูกโยงการแต่งตั้งคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ (กมธ. ยกร่าง รธน.) ไว้ในวรรค 2 ว่า “การแต่งตั้งคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ... ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่มีการเรียกประชุมสภาปฏิรูปแห่งชาติเป็นครั้งแรก”

หากคิดลึกหน่อย ก็อาจจะตั้งข้อสังเกตว่าเมื่อวันที่ 21 ต.ค.ที่ผ่านมา ถือเป็น “วันที่มีการประชุม” ครั้งแรกของ สปช. เมื่อพิจารณาจากกำหนดเวลาที่บรรดาสมาชิก สปช. เองท่านได้ให้สัมภาษณ์สื่อต่างๆ กันไว้ว่าภายในวันที่ 4 พ.ย.นี้ จะต้องมี กมธ. ยกร่าง รธน. ก็เท่ากับว่า สปช.จะต้องเสนอความเห็น หรือข้อเสนอแนะต่อ กมธ. ยกร่าง รธน. ภายในวันที่ 19 ธ.ค.นี้

เมื่อพ้นจากวันที่ 19 ธ.ค.เรื่องการร่าง รธน. ก็จะไปอยู่กับ กมธ. ยกร่าง รธน.เป็นหลัก เมื่อร่างแล้วเสร็จจึงจะส่งมาให้ สปช.พิจารณา ซึ่งกำหนดเวลาร่าง รธน. มาตรา 34 ระบุ “ให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันที่ได้รับความเห็นหรือข้อเสนอแนะจาก สปช.” หากพิจารณาเบื้องต้นโดยนับรวมวันที่ 19 ธ.ค.เข้าไปด้วยวันที่ร่าง รธน. จะต้องแล้วเสร็จ คือ วันที่ 17 เม.ย. 2558 เมื่อแล้วเสร็จ สปช.ก็จะได้รับร่าง รธน.ไปพิจารณา ซึ่งมาตรา 36 กำหนดให้ สปช. “เสนอแนะหรือให้ความเห็นให้แล้วเสร็จภายในสิบวันนับแต่วันที่ได้รับร่าง รธน.” โดยวรรคสองของมาตราเดียวกันกำหนดให้ สปช. “ขอแก้ไขเพิ่มเติมร่างรัฐธรรมนูญได้ภายในสามสิบวัน” นับแต่วันที่ สปช.เสร็จสิ้นการพิจารณา จากนั้น กมธ. ยกร่าง รธน. ก็จะมีเวลาในการพิจารณาตามมาตรา 37 “ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ครบกำหนดยื่นคำขอแก้ไขเพิ่มเติม” ร่าง รธน.

หากแผนการปฏิรูปไปสู่ทางปฏิบัติไม่ได้จริง รธน.ในวันนั้นก็อาจจะกลายเป็นไร้ความหมายไปเสียก็เป็นได้