การปฏิรูประบบจัดเก็บภาษีของไทย

ที่ผ่านมานักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีต่างก็ทราบดีว่า ระบบภาษีเงินได้ของประเทศไทยมีช่องว่างในเรื่องการจัดเก็บภาษีเงินได้จากห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล

เนื่องจากปัจจุบันมีผู้เสียภาษีจำนวนมากที่มีการ จัดตั้งห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคลแยกเป็นหน่วยภาษีต่างหากจากบุคคลธรรมดา ซึ่งรัฐบาลได้เห็นปัญหาดังกล่าว จึงทำให้เมื่อวันอังคารที่ 21 ต.ค. 2557 คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบตามข้อเสนอของกระทรวงการคลังเกี่ยวกับมาตรการปรับปรุงการจัดเก็บภาษีเงินได้จากห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและชัดเจนสะท้อนถึงความสามารถในการเสียภาษีมากขึ้น

ทั้งนี้ รัฐบาลได้กำหนดให้มีการปรับปรุงการจัดเก็บภาษีเงินได้จากห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคลขึ้นใหม่ เพื่อให้เกิดความชัดเจนในทางปฏิบัติ จึงได้กำหนดนิยามคำว่า คณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคลให้หมายความว่า บุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไปตกลงกระทำการที่มีเงินได้พึงประเมินร่วมกันอันมิใช่เป็นห้างหุ้นส่วนสามัญ สำหรับห้างหุ้นส่วนสามัญให้ใช้นิยามความหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

สำหรับในรายละเอียดการปรับปรุงการจัดเก็บภาษีเงินได้จากห้างหุ้นส่วนสามัญ ได้มีการเปลี่ยนแปลงวิธีการคำนวณเงินได้สุทธิ เพื่อเสียภาษีเงินได้ของห้างหุ้นส่วนสามัญจากเดิมที่ให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมา เป็นวิธีการให้หักค่าใช้จ่ายจริงตามเอกสารหลักฐานในการประกอบกิจการ สำหรับกรณีห้างหุ้นส่วนสามัญที่ได้รับเงินได้พึงประเมินประเภทดอกเบี้ย เงินปันผล และเงินได้จากการขายอสังหาริมทรัพย์อันเป็นมรดกหรืออสังหาริมทรัพย์ที่ได้มา โดยมิได้มุ่งในทางการค้าหรือหากำไรและได้ถูกหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายไว้แล้ว จะต้องนำเงินได้พึงประเมินดังกล่าวไปรวมคำนวณกับเงินได้ประเภทอื่นเพื่อเสียภาษีตอนสิ้นปี

มาตรการใหม่จะต่างจากเดิมที่ให้สิทธิไม่ต้องนำเงินได้พึงประเมินดังกล่าวไปรวมคำนวณเสียภาษีตอนสิ้นปี

ขณะที่รายละเอียดการปรับปรุงการจัดเก็บภาษีเงินได้จากคณะบุคคล กำหนดให้บุคคลธรรมดาที่มีการจัดตั้งหน่วยภาษีในรูปคณะบุคคลจะต้องนำเงินได้พึงประเมินของคณะบุคคล ตามสัดส่วนมารวมคำนวณเป็นเงินได้พึงประเมินของตนตอนสิ้นปี

ทั้งนี้ โดยคณะบุคคลไม่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีตอนสิ้นปีอีก สำหรับกรณีคณะบุคคลที่ถูกหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายไว้แล้ว ให้บุคคลแต่ละคนนำเงินภาษีที่ถูกหักไว้มาเป็นเครดิตของแต่ละคนตามสัดส่วนที่ได้รับ

สำหรับกรณีคณะบุคคลที่ได้รับเงินได้พึงประเมินประเภทดอกเบี้ย เงินปันผลและเงินได้จากการขายอสังหาริมทรัพย์อันเป็นมรดกหรืออสังหาริมทรัพย์ที่ได้มาโดยมิได้มุ่งในทางการค้าหรือหากำไร และได้ถูกหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายไว้แล้ว ให้บุคคลแต่ละคนที่ได้รับเงินได้พึงประเมินตามสัดส่วนยังคงได้รับสิทธิเลือก ไม่ต้องนำเงินได้พึงประเมินดังกล่าวไปรวมคำนวณเสียภาษีตอนสิ้นปีอีก

ถ้าพิจารณาการปรับปรุงการจัดเก็บภาษีเงินได้จากห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคลขึ้นใหม่จะพบว่ามีสาระสำคัญ ดังนี้

1.เพื่อให้เกิดความชัดเจนในทางปฏิบัติ จึงได้กำหนดนิยามคำว่า คณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคลให้หมายความว่า บุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไปตกลงกระทำการที่มีเงินได้พึงประเมินร่วมกันอันมิใช่เป็นห้างหุ้นส่วนสามัญ สำหรับห้างหุ้นส่วนสามัญให้ใช้นิยามความหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

2.เปลี่ยนแปลงวิธีการคำนวณเงินได้สุทธิ เพื่อเสียภาษีเงินได้ของห้างหุ้นส่วนสามัญจากเดิมที่ให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมา เป็นวิธีการให้หักค่าใช้จ่ายจริงตามเอกสารหลักฐานในการประกอบกิจการ

3.กำหนดให้บุคคลธรรมดาที่มีการจัดตั้งหน่วยภาษีในรูปคณะบุคคลจะต้องนำเงินได้พึงประเมินของคณะบุคคล ตามสัดส่วนมารวมคำนวณเป็นเงินได้พึงประเมินของตนตอนสิ้นปี โดยคณะบุคคลไม่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีตอนสิ้นปีอีก

กรณีคณะบุคคลที่ถูกหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายไว้แล้ว ให้บุคคลแต่ละคนนำเงินภาษีที่ถูกหักไว้มาเป็นเครดิตของแต่ละคนตามสัดส่วนที่ได้รับ

การดำเนินการปรับปรุงการจัดเก็บภาษีเงินได้จากห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคลข้างต้น เป็นการปรับปรุงให้บุคคลธรรมดามีการยื่นรายได้เพื่อเสียภาษีในส่วนที่ตนได้รับอย่างแท้จริง อันจะทำให้ระบบการจัดเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดามีความชัดเจนและเป็นธรรมมากยิ่งขึ้น

มาตรการปรับปรุงการจัดเก็บภาษีฯ ข้างต้น รัฐบาลจะให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.ของปีภาษีถัดจากปีที่กฎหมายประกาศใช้ต่อไป

ผมคิดว่าการดำเนินการปรับปรุงการจัดเก็บภาษีเงินได้จากห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคลข้างต้น เป็นการปรับปรุงให้บุคคลธรรมดามีการยื่นรายได้เพื่อเสียภาษี ในส่วนที่ตนได้รับอย่างแท้จริง อันจะทำให้ระบบการจัดเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทยมีความชัดเจนและเป็นธรรมมากยิ่งขึ้นครับ