"กลิ่นไม่พึงประสงค์" เหตุเกิดที่สยามสแควร์วัน

โดย...อินทรชัย พาณิชกุล

“ประกาศปิดร้านชั่วคราว เนื่องจากเจ้าของร้านและพนักงานในร้านป่วย เนื่องจากมลพิษภายในอาคาร ส่งผลให้ไม่สามารถมาเปิดกิจการได้”

“คำเตือน อากาศภายในอาคารนี้มีค่าไฮโดรเจนซัลไฟ ตั้งแต่ระดับ 10-83 PPM ซึ่งไม่เหมาะกับการอยู่อาศัยและเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต

“วอนผู้บริหารเร่งแก้ปัญหาโดยด่วน เราทนกันมาเกือบ 5 เดือนแล้ว”

ป้ายประกาศที่ติดไว้หน้ากระจกร้านค้าแห่งหนึ่งในชั้นใต้ดินของศูนย์การค้าสยามสแควร์วัน เขตปทุมวัน ที่ปรากฏเป็นข่าวดังในโลกโซเชียล สร้างความตกอกตกใจให้แก่ผู้ที่พบเห็นเป็นอย่างยิ่ง

ไม่มีใครเชื่อว่าจะเกิดเรื่องแบบนี้ขึ้นในห้างหรูกลางกรุง

มลพิษร้ายในอาคาร

แม้จะเปิดให้บริการมาได้ 5 เดือน แต่ดูเหมือนว่าชื่อของ“สยามสแควร์วัน” ศูนย์การค้าแนวช็อปปิ้งสตรีทน้องใหม่ไฟแรงยังไม่ค่อยเป็นที่รู้จักในวงกว้างสักเท่าใดนัก กระทั่งมีผู้ประกอบการร้านค้ารายหนึ่งออกมาแฉเรื่องกลิ่นเหม็นเน่าภายในอาคารที่สร้างความเดือดร้อนอย่างหนักให้แก่บรรดาพ่อค้าแม่ค้าและนักท่องเที่ยว

โดยระบุว่ากลิ่นดังกล่าวมาจากสารเคมีที่ใช้ตกแต่งอาคาร สิ่งปฏิกูลในห้องน้ำ รวมถึงขยะจากร้านอาหารที่หมักหมมอยู่ภายในบ่อบำบัดน้ำเสียซึ่งไม่มีการควบคุมดูแลอย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้กลิ่นไม่พึงประสงค์ลอยโชยออกมาจากช่องระบายอากาศเหม็นตลบอบอวลไปทั่ว

นักท่องเที่ยวทนไม่ไหวต้องรีบปิดจมูกเผ่นหนี บรรดาร้านค้าได้รับผลกระทบกันถ้วนหน้า แต่ที่น่ากลัวกว่าคือ หลายคนล้มป่วยโดยไม่ทราบสาเหตุ

ในที่สุด เมื่อวันที่ 29 ก.ย.ที่ผ่านมา สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร ได้ลงพื้นที่ตรวจวัดค่ามลพิษตามพื้นที่ต่างๆภายในห้างสยามสแควร์วัน พบว่ามีก๊าซไนโตรเจนซัลไฟด์ (Hydrogen Sulfide) หรือ “ก๊าซไข่เน่า” ในปริมาณสูงตั้งแต่ 10-83 ppm

สุเมธา วิเชียรเพชร ผอ.ศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉินสารเคมี กรมควบคุมมลพิษ  ให้ข้อมูลว่าคุณภาพอากาศภายในอาคาร หรือที่เรียกว่า Indoor Air Quality ไม่ควรมีก๊าซไข่เน่าเลยด้วยซ้ำ

“สำหรับคนทั่วไป แค่สูดกลิ่นก๊าซไข่เน่าเข้าสู่ร่างกายเพียง 0.01 ppm ก็ถือว่าเป็นอันตรายต่อร่างกายแล้ว ยิ่งในระดับที่เกิน 60 ppm ถือว่าน่ากลัวมาก หากสูดเข้าไปในระยะสั้นจะมีอาการระคายเคืองตา วิงเวียนศีรษะ หายใจติดขัด ผื่นขึ้น คันตามร่างกายเวลาเหงื่อออก ถ้าสูดนานเกินไปก็อาจหมดสติ ยิ่งสะสมในร่างกายในระยะยาวก็เสี่ยงที่จะป่วยเป็นโรคเรื้อรังได้”

เสียงครวญจากผู้ค้า

เรื่องน่าตกใจที่เกิดขึ้น ณ ห้างสยามสแควร์วัน คือ บรรดาผู้ประกอบการร้านค้าหลายคนล้มป่วยอีกจำนวนไม่น้อยแทบล้มละลาย

วัศยาภรณ์ ทองโท เจ้าของร้านขายเสื้อผ้า เล่าว่าปกติเป็นคนแข็งแรง ทำงานไม่เคยป่วยมา 5 ปีเต็ม แต่วันนี้ถึงกับต้องลาหยุดไปพบแพทย์

“ช่วงแรกตอนห้างเปิดใหม่ๆหนักกว่านี้อีก กลิ่นเหม็นรุนแรงมาก นั่งอยู่ในร้านไม่ได้เลย ทั้งปวดหัว ปวดโพรงจมูก ลองไปถามร้านอื่นก็ป่วยกันหมด บางคนไอเป็นเลือด บางคนถ่ายเป็นเลือด ผดผื่นคันตามแขน หน้ามืด บางทียืนๆอยู่ทรุดเป็นลมไปเลยก็มี ...พี่เพิ่งไปหาหมอ หมอบอกว่าน้ำในหูไม่เท่ากัน เป็นไซนัสอักเสบด้วย”เธอเล่าพลางหยิบกล่องบรรจุหน้ากากอนามัยขึ้นโชว์ บอกว่า 5 เดือนที่ผ่านมา ใช้ไปแล้วถึง 3 กล่อง

ไม่เฉพาะแต่อาการผิดปกติทางร่างกายเท่านั้น สินค้าวางขายหน้าร้านที่มีส่วนประกอบของโลหะก็แปรสภาพจากเงินวับวาวเป็นสีดำสนิทจากการเกินปฏิกิริยาของกรดซัลฟูริกกับโลหะ เช่น เครื่องประดับ เหรียญกษาปณ์ ไม้แขวนเสื้อ หมวก กระดุม เป็นต้น

“ลูกค้าเดินได้แป๊บเดียวก็อุดจมูก บ่นว่าเหม็นจนทนไม่ไหว หนีไปที่อื่นหมด บางคนเพิ่งซื้อสินค้าไปแต่พบว่าของพังเสียหาย เราก็ต้องคืนเงินให้เขา”สุรชัย นาคโนนทอง พ่อค้าอีกรายบอกเสียงเศร้า ชูหมวกที่เสียหายให้ดูเป็นหลักฐาน

“ผมป่วยเป็นไซนัสอักเสบเฉียบพลันถึง 3 ครั้งในรอบ 5 เดือนที่ผ่านมา นับตั้งแต่ห้างเปิด” น้ำเสียงอัดอั้นตันใจของ สิปปภาส รอดทิม ผู้ประกอบการร้านค้าหนุ่มวัย 43

เขาคือเจ้าของป้ายประกาศตีแผ่เรื่องมลพิษภายในสยามสแควร์วัน จนถูกทางห้างนำแผ่นไม้อัดมาปิดทับ และสั่งให้ย้ายออกภายใน 7 วัน

“เรื่องเริ่มตั้งแต่ช่วงเปิดให้บริการวันแรกเมื่อ 5 มิ.ย. 2557 ทางห้างเร่งรัดให้ผู้ประกอบการเข้าไปเปิดร้าน โดยบังคับว่าถ้าไม่เปิดในวันดังกล่าวจะริบสิทธิ์คืน พอกลุ่มพ่อค้าแม่ค้าทยอยเข้าไปตั้งร้าน ปรากฎว่าห้างยังตกแต่งไม่เสร็จ มีฝุ่นละอองจำนวนมาก เสียงดังจากการตัดเชื่อมเหล็ก แถมยังมีกลิ่นเหม็นจากสารเคมี กลิ่นอุจจาระปัสสาวะในห้องน้ำ กลิ่นขยะจากร้านอาหาร ประกอบกับระบบบำบัดและระบบกรองอากาศที่ไม่มีประสิทธิภาพ ทำให้ชั้นใต้ดินและชั้นหนึ่งของห้างมีกลิ่นเหม็นออกมาทางท่อแอร์มาจนถึงทุกวันนี้”

กลุ่มผู้ประกอบการร้านค้าได้รวมตัวยื่นเรื่องร้องเรียนไปยังส่วนบริหารกิจการสยามสแควร์วัน สำนักงานจัดการทรัพย์สิน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มากกว่า 5 ครั้ง แต่ก็ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเป็นที่น่าพอใจ

ยื่นแนวทางแก้ไขเยียวยา

ล่าสุด เมื่อวันที่ 19 ต.ค. ทางสยามแควร์วันได้ออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการเรื่องมลพิษในห้าง โดยชี้แจงว่าได้ตรวจวัดระดับปริมาณก๊าซมาโดยตลอด พบว่าปัจจุบันมีค่าสูงสุดไม่เกิน 20 ppm ซึ่งเป็นค่ามาตรฐานที่ยอมรับได้ตามกระทรวงมหาดไทยกำหนด แต่อาจจะยังมีกลิ่นอยู่บ้างเล็กน้อยในบางพื้นที่ หากมีร้านค้าใดได้รับความเสียหายทั้งเรื่องทรัพย์สินและสุขภาพ ก็พร้อมจะรับผิดชอบและให้การช่วยเหลือ

พญ.วันทนีย์ วัฒนะ ผ.อ.สำนักอนามัย กทม. ยอมรับว่าจากการตรวจสอบพบว่ามีปัญหาเกิดขึ้นจริง ที่ผ่านมาทางห้างสยามสแควร์วันได้แก้ไขจนดีขึ้นในระดับหนึ่งแล้ว แต่ก็ยังคงต้องติดตามอย่างต่อเนื่อง

สิปปภาส ตัวแทนกลุ่มผู้ประกอบการร้านค้า กล่าวว่าขอยื่นข้อเสนอเป็น 2 แนวทาง

“คนที่ต้องการอยู่ต่อ อยากให้ทางจุฬาแก้ไขปัญหามลพิษภายในอาคารโดยเร็วที่สุด พร้อมเยียวยาเรื่องสุขภาพและทรัพย์สินที่ชำรุดเสียหาย ส่วนคนที่ไม่ต้องการเช่าพื้นที่ต่อ เราก็อยากรู้ว่าจุฬาจะมีการชดใช้ค่าเสียหายให้เขาอย่างไร เพราะ5เดือนที่ผ่านมายังไม่มีการเซ็นสัญญาเช่าพื้นที่ แต่เป็นเพียงการจองสิทธิ์เท่านั้น ประเด็นที่ว่าห้างควรที่จะปิดชั่วคราวหรือไม่นั้น คงต้องอยู่ที่ดุลยพินิจของกรมควบคุมมลพิษว่าจะดำเนินการอย่างไร

สำหรับผม ถ้าต้องทำมาหากินเพื่อเอาเงินมารักษาตัว ขอไปดีกว่า ไม่ขอทนอยู่ในสภาพแบบนี้ ผมเป็นห่วงสุขภาพมากกว่าเงินครับ”

ทั้งหมดเป็นเสียงสะท้อนจากเหล่าพ่อค้าแม่ค้าตัวเล็กๆที่ยอมไม่ได้อีกต่อไปกับการต้องใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลาง “มลพิษ”ที่ตัวเองไม่ได้ก่อ