วิกฤตมลพิษเมืองกรุงถนนหลักเสี่ยงมะเร็ง

โดย...นิติพันธุ์ สุขอรุณ

สภาวะแวดล้อมทางอากาศในกรุงเทพมหานคร นับวันยิ่งวิกฤตมากขึ้นเรื่อยๆ อันเป็นผลมาจากสภาพการจราจรแน่นขนัดเต็มไปด้วยรถยนต์จำนวนมาก ที่มาพร้อมกับควันพิษจากท่อไอเสียฟุ้งกระจายปกคลุมไปทั่วทั้งเมือง ถ้าหากใครต้องเดินริมถนน ก็จะต้องสูดอากาศที่เต็มไปด้วยสารก่อมะเร็งเข้าไปเต็มปอดโดยไม่รู้ตัว

ข้อมูลจากสำนักสิ่งแวดล้อม กทม. ปี 2557 พบว่าปัญหามลพิษทางด้านอากาศและเสียง เกิดจากยานพาหนะจำนวนมากบนท้องถนน ทำให้มีปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็กเกินค่ามาตรฐาน (PM10) ค่าสูงสุด 344 ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร ซึ่งมากกว่าค่ามาตรฐานถึง 2 เท่า โดยพื้นที่ที่มีปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็กจำนวนมากและกำลังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ประกอบด้วยถนน 10 สาย คือ ถนนสาทร ถนนสุขุมวิท ถนนลาดพร้าว ถนนพระราม 4 ถนนรัชดาภิเษก ถนนรามคำแหง ถนนพหลโยธิน ถนนราชดำเนินกลาง ถนนวิภาวดีรังสิต และถนนเพชรบุรี

พิษณุ แสนประเสริฐ รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า หากดูงานวิจัยของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี เรื่องโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งจากมลพิษทางอากาศ พบว่ามลพิษทางอากาศมีผลกระทบต่อสุขภาพ ทั้งแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรัง อาทิ โรคทางเดินหายใจเฉียบพลัน โรคหัวใจ และโรคมะเร็ง โดยอากาศเป็นพิษจะสะสมมากในชุมชนเมือง จากการเผาไหม้ของเครื่องยนต์ที่ไม่สมบูรณ์ ซึ่งจะมีสารก่อมะเร็งปะปนอยู่ เช่น Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) เบนซิน และ 1, 3 บิวทาไดอีน (Butadiene)

ทั้งนี้ การศึกษาพบสารก่อมะเร็งในกลุ่มเด็กนักเรียน ตำรวจจราจร แม่ค้าร้านอาหารริมทาง และคนเดินถนน โดยตรวจหาเครื่องหมายโมเลกุล พบว่าคนเหล่านี้ได้รับสารก่อมะเร็งในปริมาณสูง

อย่างไรก็ตาม การสูดดมควันพิษบ่อยครั้งสามารถทำให้ผู้ที่เป็นโรคประจำตัวอย่างโรคภูมิแพ้ อาจจะแสดงอาการเจ็บป่วยเฉียบพลันได้ หรือแม้กระทั่งคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์ก็มีความเสี่ยงที่สารพิษเข้าสู่ร่างกาย ทำให้มีผลต่อการพัฒนาของบุตรในครรภ์ได้เช่นกัน

สุวรรณา จุ่งรุ่งเรือง รองผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม ประเมินสถานการณ์ว่า แนวโน้มฝุ่นละอองรวมและฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 10 ไมครอน มีปริมาณเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากไอเสียรถยนต์ที่ปล่อยออกมาในสภาพการจราจรที่หนาแน่น ทำให้มีอันตรายต่อสุขภาพของประชาชน เมื่อหายใจเอาฝุ่นละอองเข้าไปในปอดเป็นจำนวนมาก จะทำให้เจ็บป่วยจากการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนบน

ขณะที่ นพ.พรเทพ ศิริวนารังสรรค์ อธิบดีกรมอนามัย เสนอแนวทางการป้องกันกับประชาชนที่ต้องเดินสัญจรริมถนนเป็นประจำ ด้วยการใส่หน้ากากปิดจมูกและปากเพื่อเป็นการป้องกันเบื้องต้น แต่หากไม่จำเป็นควรหลีกเลี่ยงการสูดดมควันพิษที่เข้าไปสะสมในร่างกาย ซึ่งจะส่งผลร้ายต่อร่างกายขึ้นมาในอนาคต

เมื่อต้นตอของปัญหาอากาศเป็นพิษเกิดจากจำนวนรถยนต์ที่เพิ่มมากขึ้น ล่าสุดทางกรุงเทพมหานครจึงได้จัดซื้อเครื่องตรวจวัดคุณภาพอากาศกระจายไปยังแต่ละเขตทั่วกรุงเทพฯ รวมทั้งจัดซื้อรถโมบายตรวจสภาพอากาศ เพื่อเพิ่มความสะดวกในการลงพื้นที่ตรวจวัดคุณภาพอากาศตามจุดต่างๆ จากนั้นจะใช้มาตรการแก้ปัญหาเข้าควบคุมมลพิษในพื้นที่เสี่ยง

จุมพล สำเภาพล รองผู้ว่าฯ กทม. กล่าวว่า แนวทางลดปัญหามลพิษทางอากาศในกรุงเทพฯ ให้กลับมาอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ได้ออกมาตรการดังนี้ 1.เข้มงวดตรวจรถควันดำห้ามเข้าบริเวณถนนที่มีปัญหาฝุ่นละออง 2.ตรวจ วัดรถในสังกัด กทม.ทุก 6 เดือน 3.ตรวจวัดควันดำจากรถสองแถวบริเวณท่ารถ หากพบจะห้ามนำมาใช้งานจนกว่าจะแก้ไขให้อยู่ในสภาพใช้งานได้ 4.ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนดูแลรถให้มีประสิทธิภาพสมบูรณ์อย่างสม่ำเสมอ 5.ดูแลเข้มงวดการดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และ 7.ดูแลสถานที่ก่อสร้างในพื้นที่ที่มีปริมาณรถหนาแน่นบนถนน 10 สายหลัก เพื่อลดมลพิษบริเวณนั้นๆ

จากข้อมูลการร้องเรียนของกรมควบคุมมลพิษที่ได้เก็บรวบรวมไว้ ปรากฏว่าตั้งแต่ปี 2556 ย้อนกลับไปจนถึงปี 2554 จำนวนการร้องเรียนในแต่ละปีไม่ต่ำว่า 80 ครั้ง นัยของการร้องเรียนยังคงแสดงให้เห็นถึงความเดือดร้อนที่ไม่ลดน้อยลง หากในปัจจุบันยังมีการใช้รถใช้ถนนคับคั่งเช่นเดิม ในอนาคตคนเมืองอาจต้องประสบกับปัญหาโรคร้ายเจ็บปวดยากเกินเยียวยา