จัดทัพยกร่างรัฐธรรมนูญ

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ทำคลอดสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) ออกมาเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ขั้นต่อไปจะเรียกประชุมเลือกประธาน สปช.

ดูตามชื่อชั้นของผู้ทรงคุณวุฒิที่จะเข้ามานั่งเก้าอี้ “ประธาน สปช.” ถือว่าสายนักรัฐศาสตร์น่าจะมาแรงกว่าสายนักนิติศาสตร์ เพราะการปฏิรูปในบริบทนี้จำเป็นต้องเอาคนที่มาบริหารความขัดแย้งทั้งภายใน สปช. ที่ต่างฝ่ายต่างความคิด และความขัดแย้งภายนอก ซึ่งมาจากแรงกดดันของกลุ่มการเมืองที่อาจจะเสียประโยชน์ ทำให้นักรัฐศาสตร์จึงถูกชูให้โดดเด่นพอสมควรกับตำแหน่งดังกล่าว

จึงอย่าได้แปลกใจว่าทำไมตัวเต็งประธาน สปช.ในปีนี้ นักรัฐศาสตร์อย่าง เทียนฉาย กีระนันทน์ อดีตอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ ชัยอนันต์ สมุทวณิช อดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ถึงมาแรงแซงคนอื่นจนกำลังจะกลายมาเป็นคู่ชิงตำแหน่งผู้นำ สปช.

อย่างไรก็ตาม ต้องจับตาไปที่ เสรี สุวรรณภานนท์ อดีตรองประธานสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (ส.ส.ร.) โดยก่อนหน้านี้มีบทบาทในการแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ และที่สำคัญเคยผ่านบทบาทการควบคุมการประชุมพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญมาก่อน จึงเป็นอีกคนที่อาจเข้ามาเป็นม้ามืด แต่ถึงจะไปไม่ถึงในตำแหน่งสูงสุดก็น่าจะได้รับงานใหญ่ในตำแหน่งรองประธาน สปช.

นอกเหนือจากตำแหน่งประธาน สปช. ในส่วนการชิงชัยตำแหน่งคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ยกร่างรัฐธรรมนูญจำนวน 36 คน ก็เป็นอีกตำแหน่งที่มีหลายคนต่างต้องการเข้ามาเช่นกัน เนื่องจากจะเป็นคณะบุคคลที่ทำหน้าที่เขียนรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยตามกำหนดการจะต้องตั้งให้เสร็จภายใน 15 วัน นับตั้งแต่มีการประชุม สปช.เป็นครั้งแรก

รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวแบ่งโครงสร้างของคณะกรรมาธิการยกร่างฯ ออกเป็น 5 ส่วน ประกอบด้วย ประธานคณะกรรมาธิการยกร่างฯ 1 คน (คสช.แต่งตั้ง) สปช.แต่งตั้ง 20 คน สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) 5 คน คณะรัฐมนตรี (ครม.) 5 คน และ คสช. 5 คน

สำหรับเก้าอี้ประธานคณะกรรมาธิการยกร่างฯ ชั่วโมงนี้ คสช.มีอยู่ในใจเพียงชื่อเดียว คือ บวรศักดิ์ อุวรรณโณ เหตุผลที่อาจารย์บวรศักดิ์มาแรงที่สุดในตอนนี้ ก็เพราะกำลังจะหมดวาระจากตำแหน่งเลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า ส่งผลให้มีเวลามาช่วยงาน คสช.แบบเต็มตัวโดยไม่ต้องพะวงกับเรื่องอื่นๆ

ส่วนโควตาในส่วนของ สนช. ที่อยู่ในข่ายได้รับตำแหน่งจะเป็นผู้ทรงคุณวุฒิด้านกฎหมายเสียเป็นส่วนใหญ่ อาทิ กาญจนารัตน์ ลีวิโรจน์ อดีตรองเลขานุการคณะกรรมาธิการยกร่างฯ ภัทรศักดิ์ วรรณแสง เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม กล้านรงค์ จันทิก อดีตกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) แต่สายนักวิชาการก็อาจเข้ามาสอดแทรกด้วย เช่น ทวีศักดิ์ สูทกวาทิน อาจารย์จากสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) นพ.เฉลิมชัย บุญยะลีพรรณ อธิการบดีมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

สัดส่วนของ คสช.และ ครม.รวมกัน 10 คน มีความเป็นไปได้ไม่น้อยที่รัฐมนตรีในรัฐบาลและคนใน คสช. รวมทั้งกรรมการสรรหา สปช.ภาควิชาชีพ 11 ด้าน จะเข้ามา ไม่ว่าจะเป็น “วิษณุ เครืองาม” รองนายกรัฐมนตรี “พล.อ.ไพบูลย์ คุ้มฉายา” รมว.ยุติธรรม ซึ่งเป็นสองคนที่ทำหน้าที่เขียนรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว

สุรพล นิติไกรพจน์ อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ อดีตคณบดีคณะรัฐศาสตร์ สุจิต บุญบงการ 3 กรรมการสรรหา สปช.ด้านการเมือง เช่นเดียวกับ ประสพสุข บุญเดช อดีตประธานวุฒิสภา กรรมการสรรหา สปช.ด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม

ขณะที่โควตาของ สปช.จะมีการชิงชัยกันเป็นอย่างมาก เนื่องจากมีที่ว่างถึง 20 ตำแหน่ง โดยอาจจะเกิดการแบ่งสัดส่วนกันออกเป็น 3 กลุ่ม

กลุ่มที่ 1 อดีต สว. อาทิ ไพบูลย์ นิติตะวัน วันชัย สอนศิริ คำนูณ สิทธิสมาน แกนนำกลุ่ม 40 สว. ทัศนา บุญทอง อดีตรองประธานวุฒิสภา

กลุ่มที่ 2 อดีต ส.ส.ร. และอดีตกรรมาธิการ ยกร่างฯ เช่น เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง พิสิฐ ลี้อาธรรม ชูชัย ศุภวงศ์ วุฒิสาร ตันไชย เป็นต้น

กลุ่มที่ 3 สายทหาร นักวิชาการ และภาคประชาชน อย่างเช่น พล.อ.จิระ โกมุทพงศ์ อดีตเจ้ากรมพระธรรมนูญ พลเดช ปิ่นประทีป อดีต รมช.พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ สมัยรัฐบาล พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ พล.อ.เลิศรัตน์ รัตนวานิช อดีตปลัดกระทรวงกลาโหม สมชัย ฤชุพันธุ์ กรรมการกฤษฎีกาคณะที่ 12 สุวิทย์ เมษินทรีย์ นักวิชาการในคณะทำงานของสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ สมาชิก คสช. อุดม เฟื่องฟุ้ง อดีตรองประธานศาลฎีกา

ห้ามคลาดสายตา คือโควตาของกลุ่มคณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (กปปส.) อาทิ สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อดีตอธิการบดีนิด้า จรัส สุวรรณมาลา อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ

ไม่ว่าใครก็ตามที่ได้เข้ามาเป็นกรรมาธิการยกร่างฯ จะต้องเว้นวรรคการเมืองภายใน 2 ปี นับตั้งแต่วันที่พ้นจากตำแหน่งกรรมาธิการยกร่างฯ