หลวงปู่โต๊ะ สอนการรักษาศีล

เทศนากัณฑ์นี้ แสดงโดย หลวงปู่โต๊ะอินฺทสุวณฺโณ คณะศิษย์พิมพ์เผยแผ่ในโอกาสหลวงปู่โต๊ะละสังขารครบรอบ 30 ปี โดยระบุว่า ถอดจากเทปบันทึกของคุณประเสริฐ มณีประสิทธิ์/บุญเกษ มณีประสิทธิ์ บ้านเหมือนฝัน ผู้ถอดเทป พระครูปลัดสัมพิพัฒนญาณาจารย์ วัดบวรนิเวศวิหาร เลขาฯ ในสมเด็จพระญาณสังวร ผู้ตรวจทานสะกดอักษรภาษาบาลี โดยให้ชื่อ เทศนากัณฑ์นี้ว่า หลวงปู่โต๊ะสอนการรักษาศีล

เนื้อหาของเทศนาฉบับนี้ หลวงปู่โต๊ะได้เล่าถึงประสบการณ์การสนทนากับหลวงปู่มั่นภูริทตฺโต ไว้ด้วย ทางคอลัมน์ขอนำมาเผยแผ่ต่อ แต่เนื่องจากมีข้อจำกัดทางพื้นที่จึงจะแบ่งนำเสนอเป็น 2 ตอน ตอนแรกจะให้ชื่อว่า หลวงปู่โต๊ะสอนการรักษาศีล ตามต้นฉบับเดิม ส่วนตอนหลังจะใช้ชื่อตามเนื้อหาว่า หลวงปู่โต๊ะสนทนาธรรมกับหลวงปู่มั่น โดยมีความละเอียดดังต่อไปนี้

การปฏิบัตินั้น ไม่แน่นอน มักยักเยื้องแปรผันไปด้วยประการต่างๆ ของอารมณ์ที่เกิดขึ้น หนักเข้าปฏิบัติเสีย สุทธิตก

สุทธิ แปลว่าอะไร สีลวิสุทธิ จิตตวิสุทธิ เป็นหลักของการปฏิบัติ

แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่า สีลวิสุทธิ มีหน้าที่อย่างไรบ้าง กายบริสุทธิ์ วาจาบริสุทธิ์ เมื่อเรารักษาศีลแล้ว จะต้องเพ่งดูว่ากายของเราเป็นอย่างไร ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์ ไม่ประพฤติผิดศีล เรียกว่า โลกพรหมจรรย์ มีอยู่กับเราไหมไว้ใจตนได้ไหม 3 ข้อ

ถ้าหากว่าไว้ใจตนได้ ก็ได้ชื่อว่า ศีลของเราบริสุทธิ์

ไว้ใจตนไม่ได้ ต้องค้นว่าเป็นเพราะอะไร ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์ ไม่ผิดในกาม ไม่เสพของมึนเมา

คนเราต้องการความบริสุทธิ์ทุกๆ รูป บางคนรักษาศีลบริสุทธิ์ บางคนรักษาศีลไม่บริสุทธิ์ นี่เป็นเพราะอะไร ผู้ที่รักษาศีลบริสุทธิ์กิเลสเบาบาง เห็นโทษของความชั่ว ว่าความชั่วมันเป็นเพราะอะไร เกิดขึ้นทางตา ตาร้อน เกิดขึ้นทางหู หูร้อน เกิดขึ้นทางใจ ใจร้อน นี่เขาเรียกว่าอะไร ถึงร้อนไปหมด เขาเรียกว่า กิเลส รักษาศีลเพื่ออะไร เพื่อกำจัดกิเลส อ้าว! เมื่อกำจัดกิเลสยังไม่ได้ ศีลของเราก็ยังไม่มีสิทธิเป็นของเรา เป็นของกิเลสไปหมด จะทำอะไรทางกาย กิเลสเขายุให้ทำ เอ้า ตีไป ชกไป ต่อยไป ยิงไป นี่เป็นหน้าที่ของกิเลสทำไปตามใจของกิเลส เขาจะให้ทำอะไรๆ เราทำได้ทั้งนั้น

ส่วนวาจาก็เช่นกัน เขาให้พูดปด พูดปด พูดเกินๆ พูดคำหยาบ พูดในสิ่งที่ไร้ประโยชน์ เราก็พูดไปตามกิเลส นี่ศีลของเราไม่บริสุทธิ์ ศีลของเรายังมีอำนาจน้อย ยังสู้กิเลสเขาไม่ได้ กิเลสเขาเข้ามาทดลองกายวาจาของเราว่า เราได้สมาทานศีลประเภทใดเข้าแล้ว มั่นคงแล้วหรือยัง เขามาวัดขาวกับดำ ถ้ามีส่วนขาวอยู่มากส่วนดำก็ต่ำลงไป ทำอะไรไม่ได้ เราจะทำยังไง จึงจะรักษาความขาวของเราไว้ได้

ความขาวคืออะไร ความบริสุทธิ์หมดจด กายก็หมดจด วาจาก็หมดจด เราก็รักษาระดับของความขาวนั้นเอง ความขาวเป็นตัวบริสุทธิ์ ไม่มีสีสันวรรณะอะไรเข้าไปเกี่ยวข้อง เราก็รักษาอย่าให้กิเลสมาระคนให้เสียความขาวนั้นๆ ไป ที่เรามารักษากันอยู่นี่ ก็เพื่อกำจัดกิเลส เพราะเป็นเหตุให้เกิดอะไรหลายอย่าง หลายประการ รักษาไปเป็นชั้น ขั้นๆ ไป ให้มันเต็มกำลังความสามารถของเรา กิเลสเอื้อมไม่ถึงความขาวของเรา กิเลสเอื้อมไม่ถึงเพราะอะไร เพราะการปฏิบัติของเรามันเคร่ง มันเคร่งในหน้าที่ ไม่ใช่ว่ารักษาศีลขอไปทีเท่านั้น รักษากันอย่างจริงจัง สละชีวิตแทนศีล ไม่ให้มัวหมองไปได้ด้วยอำนาจของศีลที่เราปฏิบัตินั้นๆ

ถ้าหากว่าจะมีคนปรามาสว่า ท่านต้องเลิกรักษาศีลเหล่านี้ ถ้าไม่เลิกนี่ ทานโทษ ดาบอันนี้จะประหารชีวิตท่าน เราจะว่าอย่างไร เราจะรักษาศีล หรือว่าจะรักษาชีวิตของเราเอาไว้ ถ้าเราเป็นผู้มั่น เชิญได้ เชิญได้ ที่ไหนถ้าท่านต้องการฉัน เชิญได้ ฉันทานโทษ ฉันดับไปแล้ว ไปสู่สวรรค์ ท่านดับไปแล้ว ไปสู่นรก ท่านเลือกเอาที่ฉันจะไปประหารท่าน ไม่มีเลย ไม่มีเลย เอาชีวิตเข้าแลกศีล ศีลจะบริสุทธิ์หรือไม่บริสุทธิ์ อยู่ที่ตน เฮอะ! เกิดที่ตนปฏิบัติ แม้โทษอทินนาทาน เราเห็นเงินเห็นทองล้นเหลือ แม้จะเอาไปใช้หลายๆ ชั่วอายุคนจึงจะหมดทรัพย์นี้ไปได้ เราจะทำไง เราจะต้องการเงินทอง หรือต้องการศีล คิดเอาเอง ถ้าเราต้องการเงินทอง ต้องวางศีล

เมื่อวางศีลได้ทรัพย์ ทรัพย์เป็นอะไร ทรัพย์ที่ได้มาเป็นบาปไป เป็นบาปไป ไม่เอา เท่าไหร่ก็ไม่เอา ยิ่งกว่าเท่าๆ นี้ก็ไม่รับประทาน เพราะศีลเป็นประโยชน์อันยิ่งใหญ่ สงเคราะห์ตนของตนได้ ผู้อื่นก็ยังสงเคราะห์ได้ เพราะงั้นฉันไม่ต้องการ ไม่ต้องการ

ศีลตัวที่ 3 ก็เช่นกัน ฉันเลือกคบหญิงที่ควรคบไม่ใช่ประสบแล้ว ได้กัน ไม่เช่นนั้น ไม่เช่นนั้น ฉันไม่เป็นเช่นนั้น มันเป็นเครื่องแสลงอกแสลงใจกันหลายอย่าง เสียทั้งทางโลกและทางธรรม ไม่เคารพในสิทธิของผู้ปกครอง สามีหรือภรรยาของคนเสียหาย ปกติแล้วเสียหาย ไม่เอา เอาชีวิตไป เอาชีวิตไป แต่จะทำให้อย่างงั้นไม่ทำเด็ด ไม่ทำเด็ด

การพูดจาก็เช่นเดียวกัน ไม่ทำ ยอม ยอม เอาชีวิตเข้าแลก แล้วการเสพของมึนเมาก็ไม่เอา เพราะมันเสีย มันเสียมิตร มันเสียสหาย มันเสียญาติ มันเสียทรัพย์ มันย้อมจิตของเราให้เป็นไปในทางที่ไม่ดีไม่งาม ทำไปเดือดร้อน เมื่อเราประคองจิตไม่อยู่ประเดี๋ยวเดือดร้อน เดือดร้อนถึงบุตรและภรรยา อะไรต่ออะไรเกิดขึ้นเยอะ เพราะสามีเป็นคนชอบเสพสิ่งใดที่เขาไม่พอใจ เขาทำตามอำนาจของเขา คือเขามีกิเลสอยู่มากแล้ว จะไปห้ามทาน เขาก็ยิ่งเพิ่มความไม่พอใจเกิดขึ้น เพราะฉะนั้นครอบครัวเดือดร้อน ถ้าแม่ครัวเป็นคนที่มีขันติประจำ อดได้ ช่างเถอะ พอหมดฤทธิ์เขาก็หายไปเอง หายไปได้ ถ้าต่างคนต่างประชันกันขึ้นมา บ้านแตกสาแหรกขาด เดือดร้อน เดือดร้อนทรัพย์ทั้งหมดชื่อเสียง ลูกเต้าเดือดร้อน เพราะฉะนั้นท่านห้ามไม่ให้กระทำทั้งทางโลกและทางธรรม

เมื่อศีลของเราบริสุทธิ์ จะไปไหน จะไปไหน ไปชั้นสวรรค์ก่อน เอ้า! เอาลูกกุญแจลูกนี้ไป ลูกกุญแจนี่ นี่จะไปสวรรค์ท่านให้ไป ท่านไข ท่านไปดูศีลของท่านน่ะ มันลึกซึ้งแค่ไหน ศีลบริสุทธิ์หมด จะไขเข้าไปอีก สมาธิ สมาธิของดีอยู่ในนั้นมาก ท่านค้นดูเถอะ เอาลูกกุญแจนี่ไขเข้าไปเรื่อย เรื่อย เรื่อย แล้วจะพบขุมทรัพย์ที่เราไม่เคยพบ ที่เราไม่เคยเห็น ด้วยลูกกุญแจลูกนี้

กุญแจอะไร ศีล สมาธิ ปัญญา

เมื่อเรามีศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ ความหลุดพ้น นี่ไขเอาทรัพย์ได้ ค่อยไขเอาทรัพย์ได้ มีประโยชน์ แต่ต้องหมั่นไขนะ ไม่ใช่ไขหนเดียวแล้วก็ไปหลายๆ เดือน ไม่ใช่ ไขเรื่อยๆ ศีลบ้าง สมาธิบ้าง ปัญญาบ้าง วิมุตติ หลุดไปเอง

เมื่อเราไขถึงขั้นปัญญาแล้ว เบา เพราะเห็นโทษ ความดีเกิดขึ้น ก็รู้เท่าทัน ความชั่วเกิดขึ้น เราก็รู้เท่าทัน รับประกันได้ว่า กิเลส 2 ประการนั้นหาเกิดขึ้นกับเราไม่ เพราะเรารู้เท่าทันความเป็นไปของกิเลสนั้น เพราะเรามีกุญแจไข ไขไปถึงจุดของพระนิพพาน

(อ่านต่อสัปดาห์หน้า)