ระดมทุกวิถีทางเพื่อชีวิต : ต่อเพชณฆาต

10 ปีที่แล้ว เป็นเวลาที่ “ข้าศึก” ยกพลข้ามชายแดนฝรั่งเศสมาเป็นครั้งแรก บางทีมันอาจเป็นแค่นางพญาต่อตัวหนึ่งที่หลุดมากับตู้ขนสินค้าจากประเทศจีน ถึงกระนั้น แค่ภายในปี 2005 ดินแดนฝรั่งเศสก็ตกอยู่ใต้การปกครองของผู้รุกรานอย่างแท้จริง เพราะจนถึงบัดนี้นางพญาเพียงตัวเดียวกลายเป็นฝูงต่อหลายฝูง ยึดพื้นที่ในเมืองบอร์กโดซ์เป็นอาณานิคมของต่อหัวเสือจากเอเชียเสียแล้ว

ผึ้งพันธุ์ต่างๆ ได้รับผลกระทบจากกองทัพต่อหัวเสือซึ่งเป็นเพชฌฆาตมือฉมัง มันกวาดล้างรังผึ้งขนาดใหญ่ได้อย่างง่ายดาย โดยเฝ้ารออยู่ที่ด้านหน้าประตูทางเข้ารังผึ้ง คอยจังหวะที่เหมาะสม แล้วใช้กรามอันแข็งแกร่งกัดฉับเข้าที่หัวของผึ้งตัวที่เผลอพลั้งเข้ามาใกล้ เด็ดปีก ขา และท้อง กระจัดกระจายไปคนละทิศละทาง หลังการจู่โจม ตัวต่อก็จะบินกลับไปที่รังพร้อมกับเนื้อส่วนหน้าอกของผึ้งอันอุดมไปด้วยโปรตีนสำหรับเป็นอาหารเลี้ยงตัวอ่อนของพวกมัน เมื่อผึ้งตัวเต็มวัยถูกสังหารจนหมดสิ้น ตัวต่อก็จะเข้าไปสูบน้ำผึ้งกินเป็นอาหารอันโอชะจนหมดรัง ในขณะที่ตัวอ่อนของต่อก็จะกินตัวอ่อนของผึ้งเป็นอาหาร

ต่อหัวสือสายพันธุ์เอเชียมีขนาดใหญ่จนผึ้งยากจะเอาชนะได้แบบตัวต่อตัว แต่นักวิทยาศาสตร์ก็พบว่า ผึ้งในทวีปเอเชียนั้นพอจะมีวิธีต่อกรกับต่อหัวเสืออยู่บ้าง โดยพวกมันจะรุมล้อมห่อตัวต่อเอาไว้คล้ายกับลูกบอล เมื่อฝูงผึ้งราว 500 ตัว พากันขยับกล้ามเนื้อปีกพร้อมๆ กัน โดยแรงเสียดทานที่เกิดขึ้นนั้นสามารถสร้างความร้อนที่สังหารตัวต่อได้อย่างรวดเร็ว ปัญหาคือดูเหมือนวิธีนี้จะยังไม่เป็นที่รู้จักในผึ้งสายพันธุ์ยุโรปสักเท่าไร หรือถึงสามารถทำได้ก็ยังไม่ชำนาญมากนัก

ทวีปยุโรปอาจถูกพิชิต

ปัจจุบันต่อหัวเสือแพร่กระจายไปในพื้นที่ 70% ของฝรั่งเศส และยังพบในสเปน โปรตุเกส เบลเยียม และอิตาลี เรียกได้ว่ากองทัพตัวต่อต่างถิ่นกำลังยึดครองทวีปยุโรปแบบเต็มกำลังเลยทีเดียว จากการวิจัยของนักวิทยาศาสตร์ มีความเป็นไปได้ที่ต่อหัวเสือจะยึดครองดินแดนส่วนใหญ่ของทวีปยุโรป นั่นคือ อิตาลี พื้นที่ส่วนใหญ่ของคาบสมุทรบอลข่าน อังกฤษ เยอรมนี หรือแม้แต่บางส่วนของแถบสแกนดิเนเวีย

สถานการณ์นี้จัดว่าย่ำแย่สำหรับผึ้งและมนุษย์ เพราะนอกจากผลิตน้ำผึ้งแล้ว ยังมีความสำคัญต่อการผสมเกสรดอกไม้ หากไม่มีผึ้งจะทำให้ผลผลิตทางการเกษตรลดลงจนขาดตลาดและมีราคาที่สูงขึ้น

นักวิทยาศาสตร์อยู่ข้างเดียวกับผึ้ง

นักวิทยาศาสตร์ใช้เครื่องสแกนรังสีเอ็กซ์ศึกษารังของตัวต่อ พบว่ารังต่อขนาดใหญ่สามารถผลิตนางพญาได้มากถึง 1,000 ตัวต่อฤดูกาล และนางพญาเหล่านี้ก็สามารถสร้างรังใหม่ได้ในปีต่อไป ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ตั้งเป้าจะหาทางกำจัดศัตรูอย่างเด็ดขาด แต่ผลงานวิจัยชี้ให้เห็นว่า มันแทบจะเป็นไปไม่ได้ เพราะตัวต่อสามารถปรับตัวได้ดีเยี่ยมและผลิตลูกหลานอย่างรวดเร็ว นักวิทยาศาสตร์จึงเปลี่ยนแผนมาช่วยผึ้ง เพื่อถ่วงเวลาให้ผึ้งคิดหาวิธีป้องกันตัวเอง ในขณะเดียวกันก็พยายามควบคุมการแพร่กระจายของตัวต่อให้เหมาะสม

ความพยายามทำลายรังต่อในปัจจุบันมีประสิทธิภาพขึ้น คนเลี้ยงผึ้งเคยหมกมุ่นอยู่แต่การทุ่มเงินไปกับยาฆ่าแมลงมากมาย แต่ไม่กี่ปีที่ผ่านมา พวกเขาพบว่าการพ่นแก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2) ผ่านท่อขนาดยาวเข้าไปในรังต่อให้ผลที่น่าพอใจ แต่ซัลเฟอร์ไดออกไซด์เป็นสารเคมีที่ส่งผลกระทบต่อมนุษย์ได้ วิธีการนี้จึงยังไม่ได้รับการยอมรับให้เป็นทางแก้ปัญหาอย่างถาวร