จับตาเขื่อนจีน...ปล่อยน้ำตลอดทั้งเดือน

โดย...ทีมข่าวภูมิภาคโพสต์ทูเดย์

ช่วงเช้าวันที่ 8 ก.ย. ชาวบ้านริมแม่น้ำโขง ที่ อ.เชียงแสน และเชียงของ จ.เชียงราย พากันเฝ้าจับตาระดับน้ำในแม่น้ำโขงหลังครบกำหนดตามที่สำนักงานเจ้าท่าภูมิภาค สาขาเชียงราย ได้แจ้งเตือนว่า ทางการจีนได้ระบายน้ำจากเขื่อนจิ่งหง เขตปกครองสิบสองปันนา มณฑลยูนนาน จีนตอนใต้ ห่างชายแดน อ.เชียงแสน ประมาณ 300 กิโลเมตร ในปริมาณกว่า 9,000 ลบ.ม./วินาที ตั้งแต่วันที่ 5 ก.ย.ที่ผ่านมา เนื่องจากมีฝนตกหนักในประเทศจีนและน้ำที่ปล่อยจากเขื่อนจิ่งหง จะมาถึง อ.เชียงแสน ในวันที่ 8 ก.ย.

ชัยพร ศิริพรไพบูลย์ รองอธิบดีกรมทรัพยากรน้ำ ซึ่งลงพื้นที่ตรวจสอบระดับน้ำในแม่น้ำโขงบริเวณชายแดนไทยลาว อ.เชียงแสน พบว่าระดับน้ำยังอยู่ในระดับปกติที่ 4.65 เมตร เรือสินค้าและเรือโดยสารทั่วไปยังคงเดินเรือได้ตามปกติ

ด้าน มนัส โสกันธิกา รอง ผวจ.เชียงราย กล่าวว่า ทางการจีนลดระดับการระบายน้ำลงเหลือเพียง 1,200 ลบ.ม./วินาที การลดการปล่อยน้ำคาดว่าผลกระทบในปีนี้อาจจะน้อยลง

ด้าน เพียรพร ดีเทศน์ ผู้ประสานงานรณรงค์ประเทศไทย องค์กรแม่น้ำนานาชาติ กล่าวว่า จากการตรวจสอบจดหมายแจ้งเตือนการระบายน้ำของเขื่อนจิ่งหง พบว่าเขื่อนที่มีน้ำเพิ่มขึ้นจนต้องระบายน้ำมากคือ เขื่อนนั่วจาตู้ ซึ่งมีความจุ 11.3 ลบ.กม. หรือ 11,300 ล้าน ลบ.ม. โดยจดหมายแจ้งระบุชัดเจนว่า ในช่วงเดือนที่ผ่านมาลุ่มน้ำล้านช้างหรือแม่น้ำโขงมีปริมาณฝนมาก ระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำของเขื่อนนั่วจาตู้เพิ่มระดับอย่างรวดเร็ว คาดว่าระหว่างวันที่ 430 ก.ย. จะมีการเพิ่มการปล่อยน้ำจากเขื่อนเพิ่มเป็น 9,000 ลบ.ม./วินาที เขื่อนจิ่งหงก็จะปล่อยน้ำตามปริมาณน้ำที่เพิ่มขึ้นหรือลดของน้ำในเขื่อน ซึ่งแม้ขณะนี้ระดับน้ำจะยังไม่มีผลต่อริมน้ำโขงชายแดนไทย แต่ก็ต้องจับตาเฝ้าระวังไปจนถึงวันที่ 30 ก.ย.

“ตั้งแต่จีนสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำโขงแห่งแรกเมื่อปี 2539 จนถึงบัดนี้เรายังไม่เคยเห็นความโปร่งใสในการดำเนินการที่เกิดขึ้น ประชาชนที่อาศัยริมน้ำโขงไม่เคยรู้ว่าตอนบนขึ้นไปจากบ้านของตัวเองเพียง 300 กม. มีเขื่อนแล้วกี่แห่ง ใหญ่แค่ไหน ระบายน้ำกักเก็บน้ำอย่างไรบ้าง เหตุการณ์ครั้งนี้แม้ยังไม่มีความเสียหายเกิดขึ้นทันที แต่เห็นได้ชัดเจนว่าการสื่อสารระหว่างรัฐบาล 6 ประเทศลุ่มน้ำโขงยังมีปัญหาอยู่มาก โดยเฉพาะในสถานการณ์ฉุกเฉินหรือภัยพิบัติก็ยังไม่พบว่ามีการสื่อสารและออกมาอธิบายให้ประชาชนได้เข้าใจและเตรียมตัว” เพียรพร กล่าว

ด้านสถานการณ์น้ำท่วมในพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย สุเทพ น้อยไพโรจน์ รองอธิบดีกรมชลประทาน ฝ่ายบำรุงรักษา กล่าวว่า ขอให้ประชาชนอย่าตกใจกับสถานการณ์น้ำท่วมที่เกิดขึ้นในขณะนี้ เนื่องจากเป็นน้ำท่วมที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ บางพื้นที่ท่วมขังเมื่อมีฝนตกหนัก ไม่ใช่แบบเดียวกับน้ำท่วมใหญ่ในปี 2554 และปริมาณน้ำไม่ได้มาก ไม่ล้นคันกั้นน้ำอย่างแน่นอน

“ไม่อยากให้ตื่นตระหนกน้ำท่วมที่ จ.เชียงราย เกิดขึ้นจากฝนตกหนักแล้วน้ำฝนที่ตกสะสมบนภูเขาก็บ่าลงมาในเขตเมือง ระบบระบายน้ำของตัวเมืองทำงานไม่ทันจึงเกิดน้ำท่วมขังชั่วคราว ส่วนที่ จ.สุโขทัย น้ำท่วมตัวเมืองเป็นสภาพที่เข้าใจได้เพราะอยู่ในพื้นที่แม่น้ำยม ซึ่งยังไม่มีเขื่อนรับน้ำแม้แต่แห่งเดียว

สำหรับภาคกลางร่องมรสุมทำให้มีฝนตกมากขึ้น แต่ภาคกลางไม่มีเขื่อนรองรับการเร่งระบายน้ำพื้นที่ลุ่มต่ำนอกคันกั้นน้ำ ท้ายเขื่อนเจ้าพระยาก็จะมีระดับน้ำสูงขึ้น จึงได้แจ้งเตือนประชาชนในเขตคลองบางบาล คลองโผงเผง และชุมชนตลาดเสนา อ.เสนา จ.พระนครศรีอยุธยา เตรียมรับแล้ว แต่จะระบายน้ำไม่เกิน 1,000 ลบ.ม./วินาที เพื่อป้องกันน้ำไม่ให้กระทบกับประชาชนที่อาศัยอยู่ริมตลิ่ง” รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าว