มหาอำนาจจีน

การเป็นมหาอำนาจโลกนั้นไม่ใช่เรื่องยากเท่ากับการเป็นมหาอำนาจที่เป็นมิตรต่อโลก โดยเฉพาะกับเพื่อนบ้านซึ่งถือว่ากำลังเป็นสิ่งที่เผชิญหน้ามหาอำนาจอย่างจีนอย่างมากในยุคนี้ ซึ่งที่ผ่านมาจะเห็นได้ว่าจีนกำลังเผชิญหน้ากับปัญหารอบบ้าน ทั้งปัญหาที่ยากจะเลี่ยง และปัญหาบางอย่างที่เลี่ยงได้

การพองตัวของจีนทั้งในด้านเศรษฐกิจ และอิทธิพลทางด้านความมั่นคงนั้น ทำให้เกิดการปะทะกับเพื่อนบ้านมาโดยตลอดในระยะ 10 ปีมานี้ ส่วนหนึ่งและเป็นส่วนสำคัญคือปัญหาข้อพิพาททางดินแดน รวมไปถึงการจัดการทรัพยากรต่างๆ ซึ่งที่ผ่านมานั้นดูเหมือนว่าจีนเลือกที่จะจัดการกับปัญหาเหล่านี้แบบยอมหักไม่ยอมงอ หรือไม่เคารพในหลักสากลเท่าไหร่นัก จึงไม่ใช่เรื่องแปลกแต่อย่างใด ถ้าการก้าวขึ้นสู่การเป็นของมหาอำนาจของจีนนั้นจะถูกตั้งคำถามขึ้นเรื่อยๆ

หนึ่งในปัญหานั้นก็คือการจัดการทรัพยากรน้ำในลำน้ำโขง อันเป็นสายน้ำนานาชาติที่ไหลจากที่ราบสูงทิเบตผ่านลงมายังจีน พม่า ลาว ไทย กัมพูชา และเวียดนาม ซึ่งสมควรอย่างยิ่งที่การจัดการทรัพยากรน้ำในลำน้ำโขงควรจะมีการประสานงานและความร่วมมือร่วมกัน เพราะประเทศปลายน้ำมักจะเสียเปรียบอยู่เสมอ

แต่กระนั้นการจัดการของจีนก็เลือกที่จะทำด้วยตัวเอง โดยเฉพาะการสร้างเขื่อนจำนวนมากขวางกั้นแม่น้ำโขงตอนบนในพื้นที่ของตัวเอง ซึ่งเขื่อนเหล่านั้นในจีนสร้างปัญหาให้กับประเทศปลายน้ำอยู่เสมอ ในฤดูแล้งเขื่อนจีนก็กักเก็บน้ำเอาไว้ทำให้ปลายน้ำแห้งขอด ส่วนในฤดูน้ำหลากจีนก็ปล่อยน้ำลงจนท่วมพื้นที่ปลายน้ำ เป็นการจัดการปัญหาที่ไม่ให้ความสนใจกับประเทศปลายน้ำแม้แต่น้อย

ยังจะเห็นได้อีกว่าต่อกรณีข้อพิพาททางดินแดนในทะเลตะวันออกเฉียงใต้นั้น จีนยังเลือกใช้วิธีที่แข็งกร้าวอยู่เสมอ จนทำให้เกิดการปะทะกับเพื่อนบ้านมาหลายต่อหลายครั้ง ไม่ว่าจะเป็นการเข้าไปในพื้นที่ข้อพิพาทและดำเนินการขุดเจาะน้ำมันที่หมู่เกาะพาราเซล ทั้งๆ ที่ยังคงเป็นข้อพิพาทกับเพื่อนบ้านอยู่ การกระทำดังกล่าวจึงเห็นถึงท่าทีที่ไม่เป็นมิตรของจีนต่อปัญหาเหล่านี้นัก

พฤติกรรมเหล่านี้ของจีนยิ่งจะผลักให้ประเทศเพื่อนบ้านหันไปอิงกับมหาอำนาจอื่นเพื่อคานอำนาจกับจีนมากขึ้น แทนที่จะอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข เช่น เวียดนามและฟิลิปปินส์ที่กำลังอิงอยู่กับสหรัฐอย่างแน่นแฟ้นขึ้นทุกที และยิ่งเป็นการเปิดทางให้กับมหาอำนาจจากนอกภูมิภาคเข้ามาเกี่ยวข้องในภูมิภาคนี้มากขึ้น

คำถามสำคัญสำหรับจีนในวันนี้ก็คือ จีนจะแสดงให้เห็นได้อย่างไรว่าการเป็นมหาอำนาจของจีนนั้น คือความเป็นมิตรมากกว่านี้ ที่จีนต้องแสดงให้เห็นว่าจีนไม่ใช่ศัตรูของเพื่อนบ้าน ถือเป็นเรื่องที่จีนต้องทำการบ้านมากกว่านี้ครับ