สำรวจมือวางเขียน รธน.

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

เริ่มเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมาตามลำดับสำหรับการจัดตั้ง “สภาปฏิรูปแห่งชาติ” (สปช.) ขั้นตอนต่อจากนี้จะเป็นหน้าที่ของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในการตรวจสอบคุณสมบัติของผู้สมัครทุกคนเพื่อส่งให้คณะกรรมการสรรหาคัดเลือกต่อไป ซึ่งขณะนี้ก็ได้ตัวประธานคณะกรรมการสรรหาสมาชิก สปช. ทั้ง 11 ด้าน แล้วยิ่งทำให้การขับเคี่ยวแย่งชิงเก้าอี้ สปช. มีความเข้มข้นเป็นอย่างมาก

สำหรับอำนาจหน้าที่ของ สปช.ในปี 2557 นับว่ามีความแตกต่างกับการปฏิรูปประเทศโดย “สภาร่างรัฐธรรมนูญ” (ส.ส.ร.) เมื่อปี 2549 อย่างมีนัยสำคัญ

กล่าวคือ สปช.จะมีอำนาจและขอบเขตของการปฏิรูปประเทศที่ชัดเจนกว่า ส.ส.ร. เนื่องจาก สปช.มีหน้าที่ให้ความเห็นชอบกับร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่พร้อมกับสามารถเสนอร่างกฎหมายที่เห็นว่าจำเป็นต่อการปฏิรูปประเทศเข้าสู่สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ได้ ซึ่งต่างจากในอดีตที่ ส.ส.ร.ไม่มีอำนาจและมีภารกิจเฉพาะการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เท่านั้น

ด้วยอำนาจหน้าที่และภารกิจที่มากขึ้นของ สปช.ส่งผลให้โครงสร้างการปฏิรูปประเทศที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ออกแบบขึ้นมา จึงถูกจับตามองเป็นอย่างยิ่งว่าใครจะได้เข้ามานั่งเป็น “สมาชิก สปช.” ไปจนถึง “คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ” (กมธ.ยกร่างฯ) ในอนาคต

เริ่มกันที่คณะ กมธ.ยกร่างฯ ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการปฏิรูปประเทศ เพราะมีอำนาจในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยทั้งหมดมีจำนวน 36 คน แบ่งเป็น ประธานคณะ กมธ.จำนวน 1 คน ซึ่ง คสช.เป็นผู้เสนอชื่อ จาก สปช. 20 คน สนช. 5 คน คณะรัฐมนตรี (ครม.) 5 คน และ คสช. 5 คน

คาดหมายว่า “บวรศักดิ์ อุวรรณโณ” เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า อาจเข้ามาเป็นประธาน กมธ. เพราะเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายรัฐธรรมนูญ เคยเป็นอดีตเลขานุการคณะ กมธ.ยกร่างฯ เมื่อครั้งมีการจัดรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 และเป็นอดีตสมาชิก สนช.เมื่อปี 2549

สำหรับสัดส่วนของ สปช. แน่นอนว่าจะต้องมีการขับเคี่ยวกันอย่างดุเดือดแม้จะมีเก้าอี้ว่างถึง 20 ตัวก็ตาม กลุ่มบุคคลที่น่าจะได้รับการพิจารณาก่อน คือ กลุ่มองค์กรอิสระ และกลุ่มอดีต กมธ.ยกร่างฯ ไม่ว่าจะเป็น วิชา มหาคุณ กรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) สมชัย ศรีสุทธิยากร กกต.ด้านบริหารการเลือกตั้ง ธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์ ประธานสภาพัฒนาการเมือง เชาวนะ ไตรมาศ เลขาธิการสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ สรรเสริญ พลเจียก เลขาธิการ ป.ป.ช. ผาณิต นิติทัณฑ์ประภาศ ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน

ส่วนกลุ่มอดีต กมธ.ยกร่างฯ ที่เข้ามาสมัคร สปช.ที่ไม่น่าพลาดรถไฟขบวนนี้ เห็นจะเป็น ประพันธ์ นัยโกวิท อดีต กกต. พิสิฐ ลี้อาธรรม คณบดีเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เดชอุดม ไกรฤทธิ์ นายกสภาทนายความ ในพระบรมราชูปถัมภ์ มานิจ สุขสมจิตร นักหนังสือพิมพ์อาวุโส คมสัน โพธิ์คง อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช วุฒิสาร ตันไชย รองเลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า

และที่พลาดไม่ได้ต้องฉายสปอตไลต์ไปที่ บรรเจิด สิงคะเนติ คณบดีนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ หรือนิด้า ซึ่งประกาศชัดเจนว่าเป้าหมายเข้ามาเป็น สปช.เพื่อไปเป็น กมธ.ยกร่าง รธน. อีกทั้งเป็นหนึ่งในกลุ่มนักวิชาการที่ คสช.เชิญไปให้ข้อมูลแนวทางการปฏิรูปการเมืองตั้งแต่เข้ามาควบคุมอำนาจ

ด้านโควตาของ สนช.เริ่มมีการวางตัวสมาชิก สนช.เอาไว้ในเบื้องต้น ได้แก่ นรนิติ เศรษฐบุตร อดีตประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 สมคิด เลิศไพฑูรย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อดีตเลขานุการ กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 กล้านรงค์ จันทิก อดีตกรรมการ ป.ป.ช. และอดีต ส.ส.ร. 2550 พล.ร.อ.ชุมนุม อาจวงษ์ หัวหน้าคณะทำงานเตรียมการปฏิรูปเพื่อคืนความสุขให้คนในชาติ กระทรวงกลาโหม และสุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย รองประธาน สนช.คนที่ 1 ซึ่งเมื่อปี 2550 เป็น ส.ส.ร. แต่มาครั้งนี้กำลังจะได้เข้ามานั่งเขียนรัฐธรรมนูญอย่างเต็มตัวในฐานะ กมธ.ยกร่างฯ

มากันที่โควตาของ ครม.และ คสช.รวมกัน 10 คนนั้น มีแนวโน้มว่าคณะกรรมการสรรหา สปช.และทหารมาทำงานใหญ่ อาทิ วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี สุจิต บุญบงการ อดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ประสพสุข บุญเดช อดีตประธานวุฒิสภา พล.อ.อ.อิทธพร ศุภวงศ์ อดีตผู้บัญชาการทหารอากาศ พล.อ.นพดล อินทปัญญา ที่ปรึกษา คสช. พล.อ.ไพบูลย์ คุ้มฉายา รมว.ยุติธรรม นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ อดีตคณบดีคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นอกจากนี้ อาจได้เห็น สุรพล นิติไกรพจน์ อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กลับมามีบทบาทในทางการเมืองอีกครั้งในนาม กมธ.ยกร่างฯ โควตานี้ด้วย