ชี้ชะตา"สุขุมพันธุ์"เก้าอี้ผู้ว่าฯ รอดไม่รอด

โดย...นิติพันธุ์ สุขอรุณ

วันนี้ศาลอุทธรณ์นัดฟังคำพิพากษา เวลา 09.00 น. คดีที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีมติให้ใบเหลือง ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (กทม.) อันเป็นผลสืบเนื่องจากการปราศรัยใส่ร้ายคู่แข่งด้วยข้อความเท็จ ระหว่างการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. เมื่อวันที่ 3 มี.ค. 2556

คดีนี้ กกต. มีความเห็นว่าผู้สนับสนุนการหาเสียงเลือกตั้งได้กล่าวปราศรัยโจมตีพรรคการเมืองฝ่ายตรงข้าม ทำให้มีผลต่อคะแนนเสียง เป็นเหตุให้การเลือกตั้งไม่บริสุทธิ์ยุติธรรม ดังนั้น กกต.จึงส่งคำร้องขอให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาจัดการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม.ใหม่ ตาม พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น มาตรา 57 (5) ซึ่งศาลอุทธรณ์นัดฟังคำพิพากษา วันที่ 5 ก.ย.นี้ ที่จะรู้ผล

สัก กอแสงเรือง หัวหน้าทีมทนายความคดี ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ เปิดเผยว่า ผลคำพิพากษาสามารถออกมาได้สองแนวทาง คือ ยกคำร้องคดีกับสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ตามคำร้องของ กกต. ถ้าหากผลออกมาในแนวทางแรก ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ จะกลับเข้ามานั่งเก้าอี้ผู้ว่าฯ กทม. ทันทีภายหลังจากเว้นวรรคตำแหน่งไปตั้งแต่วันที่ 30 มี.ค. 2557 หรือ 6 เดือนเต็มที่ไม่สามารถเดินหน้านโยบายหลังจากชนะการเลือกตั้ง

แต่ถ้าหากศาลอุทธรณ์พิจารณาแล้วมีคำวินิจฉัยให้จัดการเลือกตั้งใหม่ จะทำให้ตำแหน่งผู้ว่าฯ กทม. ต้องว่างเว้นต่อไปอีก รวมถึงทีมงานประกอบด้วย รองผู้ว่าฯ กทม. ที่ปรึกษาผู้ว่าฯ กทม. เลขานุการผู้ว่าฯ กทม. และโฆษก จะต้องสิ้นสุดลงตามไปด้วย

ทว่าระหว่างที่ศาลอยู่ระหว่างพิจารณาคดีใบเหลืองของ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ ได้เกิดการรัฐประหารขึ้น โดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้ออกประกาศฉบับที่ 85/2557 ข้อ 11 ว่า ในกรณีผู้บริหารท้องถิ่นครบวาระหรือว่างลง ให้ปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นปฏิบัติหน้าที่นายกองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น ข้อ 12 ให้ รมว.มหาดไทย รักษาการตามประกาศนี้และให้มีอำนาจออกกฎ ระเบียบ และข้อบังคับเพื่อปฏิบัติตามประกาศนี้

จากประกาศ คสช.ดังกล่าว หาก ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ ได้ใบเหลือง ส่งผลให้ไม่สามารถจัดการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม.แทนได้ โดยกำหนดให้ปลัด กทม. ทำหน้าที่ผู้ว่าฯ กทม.แทน นอกจากนั้น พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 ยังกำหนดว่า กรณีที่ผู้ว่าฯ กทม. พ้นจากตำแหน่งด้วยเหตุอื่นใด นอกจากการออกตามวาระ ให้ปลัด กทม.เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งผู้ว่าฯ กทม. แต่ถ้าไม่มีปลัด กทม. หรือมีแต่ไม่อาจปฏิบัติราชการได้ ให้ รมว.มหาดไทย แต่งตั้งรองปลัด กทม. หรือข้าราชการกรุงเทพมหานครผู้มีอาวุโสเป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งผู้ว่าฯ กทม.

แม้ว่าขณะนี้ตำแหน่งปลัด กทม.คนปัจจุบัน จะเป็น นินนาท ชลิตานนท์ แต่อายุราชการกำลังใกล้เกษียณในวันที่ 30 ก.ย.นี้ ทำให้เข้าสู่กระบวนการตาม พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 มาตรา 81 เรื่องการรักษาราชการแทนและการปฏิบัติราชการแทนในมาตรา 82 วรรค 2 ระบุว่า ในกรณีที่ไม่มีผู้ดำรงตำแหน่งปลัด กทม. หรือมีแต่ไม่อาจปฏิบัติราชการได้ ให้รองปลัด กทม. เป็นผู้รักษาราชการแทน ซึ่งขณะนี้มีสองรายชื่อที่ดำรงตำแหน่งรองปลัด กทม. คือ “พีระพงษ์ สายเชื้อ” และ “สัญญา ชีนิมิตร”

วสันต์ มีวงษ์ โฆษกประจำตัวผู้ว่าฯ กทม. กล่าวว่า ทีมกฎหมายมีความมั่นใจถึงผลของคดีจะออกมาในทางบวกต่อสถานะของ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ เพราะเรื่องคดีของ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ หากศาลตัดสินว่าผิดก็ต้องยอมรับ แต่ข้อเท็จจริงคือตัวผู้สมัครไม่ได้กระทำ และจำนวนคนที่เข้าปราศรัยในขณะนั้นรวมกันไม่ถึง 3,000 คน ซึ่งไม่ได้มีผลต่อสำคัญที่จะเปลี่ยนแปลงผลของการเลือกตั้ง ส่วนที่มีการคาดว่า คสช. จะออกคำสั่งแต่งตั้งบุคคลอื่นให้ทำหน้าที่ผู้ว่าฯ กทม. นั้นเป็นไปได้ยาก

“การที่ คสช.จะเข้ามาแทรกแซงส่วนตัวไม่เชื่อว่าจะเกิดขึ้น เพราะวันนี้สิ่งที่ต้องเป็นหลักคือกระบวนการยุติธรรม ไม่ว่าจะเกิดแรงกดดันจากทางใดก็ตาม ซึ่ง คสช.ประกาศเดินหน้าทำเรื่องปฏิรูปประเทศ ถ้าเข้าไปแทรกแซงแล้วจะแตกต่างจากระบอบที่ไปขับไล่เขาได้อย่างไร เพราะเท่ากับว่าเป็นการทำฮาราคีรีตัวเอง ดังนั้นสิ่งที่เป็นได้อีกทางสำหรับตำแหน่งผู้ว่าฯ กทม.ที่ว่างลง จะเป็นหน้าที่ของฝ่ายข้าราชการจะต้องเดินหน้าต่อไปมากกว่าตั้งใครขึ้นมาแทน” วสันต์ กล่าว

ท้ายที่สุดถ้าหาก ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ รอดพ้นจากคดีแล้วกลับเข้าสู่ตำแหน่งก็จะเหลือระยะเวลาทำงานอีกเพียง 2 ปี ก่อนสิ้นสุดวาระลงในช่วงต้นปี 2560 แต่ถ้าผลออกมาในทางตรงกันข้าม ตำแหน่งผู้ว่าฯ กทม. จะว่างเว้นต่อไปอีก 12 ปี ตามอายุของ คสช. จนกว่าจะครบกำหนดเงื่อนไขระยะเวลา เปิดทางให้เลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ใหม่อีกครั้ง