คดีสลายเสื้อแดงสะเทือนปรองดอง

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

คดี 98 ศพ กำลังกลายเป็นระเบิดเวลาลูกใหม่ที่อาจส่งผลสะเทือนไปถึงความพยายามสลายความขัดแย้ง สร้างความปรองดองสมานฉันท์ตามโรดแมปปฏิรูป

เมื่อล่าสุด ศาลอาญา “ยกฟ้อง” คดีที่อัยการสูงสุด (อสส.) เป็นโจทก์ยื่นฟ้อง อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ในฐานะอดีตนายกรัฐมนตรี และสุเทพ เทือกสุบรรณ อดีตรองนายกฯ และผู้อำนวยการศูนย์อำนวยการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉิน (ศอฉ.) ในคดีสลายการชุมนุม ปี 2553

ในความผิดฐานร่วมกันก่อ หรือใช้ให้ผู้อื่นกระทำ หรือฐานฆ่าผู้อื่นโดยเจตนาและพยายามฆ่าผู้อื่นโดยเจตนา ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 288 ประกอบมาตรา 80, 83 และ 84

สืบเนื่องจากการออกคำสั่ง ศอฉ. ให้เจ้าหน้าที่เข้าขอคืนพื้นที่การชุมนุมบริเวณถนนราชดำเนิน และแยกราชประสงค์ จากกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) ที่ชุมนุมตั้งแต่เดือน เม.ย.19 พ.ค. 2553 จนมีผู้เสียชีวิตร่วมร้อยคน

ปัญหาอยู่ตรงที่คดีนี้ สาเหตุสำคัญที่ศาลยกฟ้องเพราะการกระทำของทั้ง อภิสิทธิ์ และสุเทพ เกิดขึ้นในฐานะนายกฯ และรองนายกฯ รวมทั้งผู้อำนวยการ ศอฉ. ตาม พ.ร.ก.บริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548

ไม่ใช่การกระทำทางอาญาที่กระทำโดยส่วนตัว หรือนอกเหนือหน้าที่ราชการ

ดังนั้น คดีนี้จึงไม่อยู่ในอำนาจของศาลอาญา แต่เป็นอำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) มีอำนาจไต่สวน และหาก ป.ป.ช.ชี้มูลความผิด ก็ต้องยื่นฟ้องคดีศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

ต้องยอมรับว่าคดีนี้ถือเป็นคดีที่เปราะบางและถูกจับจ้องจากสังคม โดยเฉพาะจากฟากฝั่งคนเสื้อแดงที่เห็นว่าไม่ได้รับความยุติธรรมจากกระบวนการตามปกติเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว เมื่อคำพิพากษาออกมาเช่นนี้ย่อมซ้ำเติมความรู้สึก

แถมยังจะเป็นชนวนที่อาจถูกบางฝ่าย บางกลุ่ม หยิบยกไปปลุกกระแสเคลื่อนไหว ทำให้ทุกอย่างกลับมาสู่วังวนความขัดแย้งเช่นเดิม

ยิ่งหากย้อนไปดูคำพิพากษาในคดีใกล้เคียงจะพบความขัดแย้งในบางช่วงบางตอน

เมื่อวันที่ 8 ส.ค.ที่ผ่านมา ศาลอาญามีคำสั่ง “ยกฟ้อง” ในคดีที่ อภิสิทธิ์ และสุเทพ เป็นโจทก์ยื่นฟ้อง ธาริต เพ็งดิษฐ์ อดีตอธิบดีกรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) และพวกในฐานความผิด เป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติหน้าที่มิชอบ และเป็นเจ้าพนักงานสอบสวน กระทำการโดยมีเจตนากลั่นแกล้งให้ผู้อื่นได้รับโทษ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 90, 157 และ 200

ด้วยเหตุผลจากฝั่ง อภิสิทธิ์ ที่ย้ำมาโดยตลอดว่า ดีเอสไอ ไม่มีอำนาจ เพราะเป็นอำนาจ ป.ป.ช.

ปัญหาต่อมาคือเมื่อศาลอาญากลับระบุในคำวินิจฉัยว่า กระบวนการไต่สวนของ อสส.เป็นไปอย่างถูกต้อง นั่นย่อมหมายรวมถึงอำนาจในการชงเรื่องสู่ศาล ต่างจากคำวินิจฉัยล่าสุดของศาลที่กลับวินิจฉัยว่า อสส.ไม่มีอำนาจ แต่เป็นอำนาจของ ป.ป.ช.

ประเด็นนี้คงต้องรอดูความชัดเจนทางคดีในชั้นอุทธรณ์ต่อไปทั้งสองคดี

แต่ปัจจัยที่สุ่มเสี่ยงบานปลายกลายเป็นความรุนแรงอยู่ในส่วนกระบวนการเอาผิด อภิสิทธิ์ และสุเทพ ซึ่งต้องรอกระบวนการฝั่ง ป.ป.ช.โดยเริ่มต้นออกตัวพิจารณาไปแล้ว หากพบว่ามีความผิดจะส่งเรื่องให้ อสส.ส่งฟ้องต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

ทว่า ต้องไม่ลืมว่า ป.ป.ช.ถือเป็นหนึ่งในองค์กรอิสระที่เป็นไม้เบื่อไม้เมากับ “เสื้อแดง” และ “เพื่อไทย” ถึงขั้นออกมาเคลื่อนไหวคัดค้านต่อต้านอย่างรุนแรง แถมมีแนวคิดจะยกเลิกองค์กรอิสระที่ขัดแข้งขัดขาการบริหารงานของรัฐบาล

ดังนั้น หากกรณี ป.ป.ช.ไม่ชี้มูลความผิด อภิสิทธิ์ และสุเทพ นั่นย่อมถูกนำมาขยายผล ปลุกกระแสขึ้นมาไม่ยอมรับการทำงานของ ป.ป.ช.อีกรอบ

โดยเฉพาะในช่วงเข้าสู่กระบวนการจัดการการปฏิรูป ผ่านสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) ที่จะต้องหาข้อสรุปเรื่อง บทบาท อำนาจ หน้าที่ ขององค์กรอิสระ ว่าจะคงไว้หรือไม่ อย่างไร

ปมปัญหานี้อาจลุกลามไปถึงขั้นพยายามยื่นฟ้องต่อศาลโลก เพื่อประจานความล้มเหลวของกระบวนการยุติธรรมในประเทศ เหมือนที่เคยเกิดขึ้นในอดีต แม้จะรู้ทั้งรู้ว่าประเด็นนี้ไม่เข้าเงื่อนไขที่ศาลโลกจะรับไว้พิจารณาก็ตาม

ยิ่งหากไม่เน้นย้ำทำความเข้าใจถึงสาเหตุ และข้อกฎหมาย รายละเอียดในกรณีที่ไม่ยื่นฟ้องต่อ อสส. ให้รับรู้รับทราบชัดเจน ยิ่งจะกระตุ้นให้เกิดความไม่พอใจของฝั่งผู้สูญเสีย และทำให้ความพยายามจะสลายสีเสื้อสร้างความสมานฉันท์ เป็นไปได้ยากขึ้นกว่าเดิม

เพราะแผลนี้ถือเป็นแผลใหญ่แถมเรื้อรัง ยากจะรักษาให้หายได้สนิท ความพยายามจะทำให้แต่ละฝักแต่ละฝ่ายหันหน้ากลับมาพูดจากันเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้นคงต้องใช้เวลา ที่สำคัญจำเป็นต้องคลี่คลายสลายปมความขัดแย้ง ปมคาใจ ให้เป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย

หากเส้นทางของคดีนี้ยังเป็นที่เคลือบแคลง และไม่มีคำตอบที่ชัดเจน นอกจากจะพานให้ความขัดแย้งคุกรุ่นต่อไป ยังจะพานให้ทุกสิ่งที่ คสช.พยายามจะปฏิรูปล้มเหลวอีกด้วย