เร่งมือภาษีมรดก

นโยบายของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ว่าที่นายกรัฐมนตรีของไทยสั่งการกระทรวงการคลังปฏิรูปภาษีครั้งใหญ่ของประเทศ โดยเสนอให้มีการพิจารณาจัดเก็บภาษีมรดกพ่วงเข้าไปกับแผนปฏิรูปภาษี ถือเป็นเรื่องที่ถูกต้องและโดนใจสังคม เพราะจะเป็นภาษีที่ทำให้เกิดความเป็นธรรม ลดความเหลื่อมล้ำของคนจนกับคนรวยให้แคบลง

สาเหตุสำคัญที่สังคมสนับสนุนการจัดเก็บภาษีมรดก เพราะที่ผ่านมาประเทศไทยไม่เคยมีการปฏิรูปภาษี และมีการจัดเก็บภาษีที่ไม่เป็นธรรม กลุ่มชนชั้นกลางและผู้ที่มีรายได้น้อยเสียภาษีในอัตราเดียวกันกับคนรวย และการออกมาตรการทางภาษีในช่วงที่ผ่านมา ส่วนใหญ่จะเน้นแต่การลดภาษี โดยอ้างว่าเพื่อส่งเสริมการแข่งขันของประเทศ เช่น การลดภาษีนิติบุคคล และภาษีบุคคล และเพิ่มอัตราการหักลดหย่อนภาษี ซึ่งก็ล้วนแล้วแต่เป็นการออกมาตรการที่ทำให้คนรวยได้เปรียบคนจน แต่รัฐบาลและนักการเมืองได้คะแนนเสียง

ขณะที่การปฏิรูปภาษีเพื่อเพิ่มรายได้ไปใช้ในการพัฒนาประเทศ กลับถูกละเลย เห็นได้จากข้อเสนอให้มีการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มซึ่งเป็นภาษีทางตรงให้สูงขึ้น หรือการจัดเก็บภาษีทรัพย์สินหรือภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเพื่อสร้างความเป็นธรรมในการถือครองที่ทำกิน กลับไม่มีรัฐบาลและนักการเมืองคนไหนอยากจะทำ เพราะกลัวจะเสียคะแนนนิยม

ดำริของหัวหน้า คสช. จึงเป็นเรื่องที่ดี และเป็นโอกาสสำคัญของประเทศไทยที่จะได้ปฏิรูปภาษีครั้งใหญ่ เพื่อกระจายการถือครองสินทรัพย์ของคนรวย และสามารถลดความเหลื่อมล้ำของผู้คนในสังคมทางอ้อม

ต้องยอมรับว่า การรับมรดกจากบรรพบุรุษนั้นถือเป็นเงินได้ของผู้รับมรดก ซึ่งตามกฎหมายนั้นถ้าหากผู้ใดมีรายได้เพิ่มขึ้นในทางใดทางหนึ่งก็ต้องจ่ายภาษี

อย่างไรก็ตาม การพิจารณาการจัดเก็บภาษีมรดกจะต้องดำเนินการอย่างรอบคอบ เพราะเป็นเรื่องที่มีผลกระทบในทางปฏิบัติและการตีความที่ยุ่งยาก และต้องหาทางกระตุ้นให้คนในสังคมปฏิบัติ รัฐบาลจะต้องมีมาตรการที่รัดกุมเพียงพอเพื่อจะได้จัดเก็บภาษีมรดกจากคนที่ควรจะต้องเสียภาษีจริงๆ

ข้อมูลเบื้องต้นที่กรมสรรพากรเสนอให้มีการจัดเก็บภาษีจากกองมรดกที่มีมูลค่าเกิน 50 ล้านบาทขึ้นไป ในอัตราสูงสุด 10% และจะหาวิธีการที่จะทำให้ไม่กระทบคนจนจึงเป็นเรื่องที่ดีและควรสนับสนุน

ขณะเดียวกัน การเก็บภาษีมรดก ก็จะต้องดำเนินการไม่กระทบคนจนหรือผู้มีรายได้น้อย แต่บังเอิญได้รับมรดก เช่น ชาวนาได้รับมรดกเป็นที่นาจำนวนหนึ่ง และต้องหาเงินสดมาเสียภาษีมรดก ทั้งๆ ที่คนกลุ่มนี้ไม่มีเงินเพียงพอที่จะนำมาจ่ายภาษีมรดก จนอาจถูกบีบบังคับให้ต้องขายที่นาเพื่อนำเงินมาจ่ายภาษีและไม่มีที่ทำมาหากิน ภาษีมรดกอาจกลายเป็นทุกข์ของคนจนได้