ปรับเชิงรุก ปลุกเชิงรับ จับกระแสนักท่องเที่ยวจีน

ในช่วงปีกว่าๆ นี้ ไม่ว่าจะเดินทางไปสถานที่ไหนจะพบเห็น นักท่องเที่ยวชาวจีนจำนวนมาก โดยเฉพาะแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ เช่น กรุงเทพฯ พัทยา ภูเก็ต เชียงใหม่ เป็นต้น ขณะที่นักท่องเที่ยวจากยุโรปและอเมริกา กลับเพิ่มขึ้นไม่มากเหมือนในอดีต

การที่นักท่องเที่ยวจีนเดินทางเข้าไทยจำนวนมากนั้น ส่วนหนึ่งเป็นผลจากการที่เศรษฐกิจจีนเจริญเติบโตดีอย่างต่อเนื่องและยาวนาน แม้ว่าชะลอลงบ้างในระยะหลังแต่เศรษฐกิจจีนที่ขยายตัวสูงมากกว่า 7% ต่อปี ทำให้รายได้ของคนจีนดีขึ้นตามลำดับ

กลุ่มนักท่องเที่ยวจากจีนจึงกลายเป็นกำลังซื้อสำคัญของตลาดท่องเที่ยวทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทย

1.สถานะปัจจุบันของการท่องเที่ยวจีนแบ่งเป็น 3 ประเภท คือ

1) ชาวจีนเดินทางท่องเที่ยวภายในประเทศจีน 2) ชาวต่างชาติเดินทางท่องเที่ยวในประเทศจีน และ 3) ชาวจีนเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศ

ในช่วงปี 25462556 ความต้องการเดินทางท่องเที่ยวภายในประเทศจีนเพิ่มขึ้น 12.2% โดยชาวจีนเดินทางท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 12.9% และชาวต่างชาติเดินทางท่องเที่ยวในจีนเพิ่มขึ้น 2.8%

ขณะที่ชาวจีนเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 17.8%

ชาวจีนนิยมเดินทางท่องเที่ยวในช่วงวันหยุดยาวซึ่งมีหลายช่วง เช่น เทศกาลตรุษจีน (ปลายเดือน ม.ค. ถึงต้น ก.พ.) ช่วงวันแรงงาน (ต้นเดือน พ.ค.) และช่วงวันชาติจีน (ต้นเดือน ต.ค.) เป็นต้น โดยปกติวันหยุดของจีนจะมีระยะเวลา 15 วัน แต่รัฐบาลจีนอยากให้ชาวจีนมีวันหยุดต่อเนื่องเพื่อการเดินทางและท่องเที่ยวจึงเพิ่มวันหยุดต่อเนื่องให้ยาวนานขึ้น แต่จะต้องทำงานชดเชยในเสาร์อาทิตย์อื่นๆ บ้าง

การเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศของนักท่องเที่ยวจีนในช่วงก่อนปี 2545 นักท่องเที่ยวจีนเดินทางออกนอกประเทศน้อยมาก ปีละไม่ถึง 2 ล้านคน เพิ่มขึ้นเฉลี่ยเพียง 10.4% ต่อปี เนื่องจากการขอหนังสือเดินทางออกนอกประเทศจีนค่อนข้างยุ่งยาก

อย่างไรก็ตาม วันที่ 11 พ.ย. 2544 จีนเข้าเป็นสมาชิก WTO ทำให้ต้องปฏิบัติตามข้อผูกพันด้านต่างๆ รวมทั้งด้านการท่องเที่ยว และปี 2545 ทางการจีนได้ประกาศใช้ “ระเบียบบริหารด้านการเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศของประชาชนจีน” ซึ่งช่วยลดข้อจำกัดและลดขั้นตอนต่างๆ ในการทำหนังสือเดินทาง การเดินทางออกนอกประเทศเพื่อการท่องเที่ยวจึงมีความสะดวกมากขึ้นส่งผลให้ชาวจีนเดินทางท่องเที่ยวในต่างประเทศเพิ่มขึ้นตามลำดับ

หลังการผ่อนคลายให้ชาวจีนเดินทางไปต่างประเทศได้เสรีมากขึ้น ทำให้ชาวจีนนิยมเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศเพิ่มขึ้นมาก ในปี 2545 ชาวจีนท่องเที่ยวต่างประเทศเพิ่มขึ้นถึง 36.8% เป็น 16.6 ล้านคน ทั้งนี้ในช่วงปี 25532555 นักท่องเที่ยวจีนเริ่มเดินทางไปต่างประเทศเพิ่มขึ้นเฉลี่ยถึง 20.4%

และล่าสุดในปี 2556 นักท่องเที่ยวจีนยังคงเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศเพิ่มขึ้น 17% เป็น 97.3 ล้านคน ประเทศที่นักท่องเที่ยวจีนเลือกเดินทางท่องเที่ยวมากที่สุด ไม่นับรวมฮ่องกง มาเก๊า และไต้หวัน คือไทย รองลงมา ได้แก่ เกาหลีใต้ และสิงคโปร์ ตามลำดับ

นอกจากนี้ นักท่องเที่ยวจีนยังเดินทางมาไทยมีอัตราเพิ่มมากที่สุด ในปี 2556 เพิ่มขึ้นถึง 66.4% เป็น 4.6 ล้านคน รองลงมาคือเกาหลีใต้เพิ่มขึ้น 52.5% เป็น 4.3 ล้านคน

ขณะที่นักท่องเที่ยวจีนเดินทางไปญี่ปุ่นลดลงมากถึง 11.3% เหลือ 1.2 ล้านคน เนื่องจากได้รับผลกระทบจากกรณีพิพาทเกาะเซนกากุ (เกาะเตียวหยู) ทำให้ส่วนหนึ่งเปลี่ยนเส้นทางท่องเที่ยวไปประเทศอื่นแทน

แม้ชาวจีนจะเดินทางไปต่างประเทศเพิ่มขึ้นเพียง 17% แต่ปัจจัยต่างๆ เอื้ออำนวยให้ชาวจีนเดินทางมาไทยเพิ่มขึ้นมากที่สุด ถึงเกือบเท่าตัว

โจทย์ที่ต้องร่วมกันขบคิดคือเราจะมีมาตรการอย่างไรในการดูแลผลประโยชน์จากการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวจีน