อาหรับสปริง?

เมื่อราว 3 ปีที่แล้ว โลกต้องตื่นเต้นกับกระแสการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในแอฟริกาเหนือและตะวันออกกลางครั้งสำคัญในหลายๆ ประเทศ ที่พลังของประชาชนลุกขึ้นล้มคว่ำอำนาจผู้นำเผด็จการลงได้หลายคน หรือที่เรียกกันว่า “อาหรับสปริง” เช่น การล้มคว่ำอดีตประธานาธิบดี ฮอสนี มูบารัค ในอียิปต์ หรือจะเป็นการล้มอดีตประธานาธิบดี โมอัมมาร์ กัดดาฟี แห่งลิเบีย

แต่มาจนถึงขณะนี้ สิ่งที่โลกคาดหวังว่าประเทศเหล่านี้เมื่อพ้นจากน้ำมือเผด็จการทหารได้แล้วนั้น จะสามารถเดินหน้าสู่การเป็นประชาธิปไตยได้หรือไม่ สุดท้ายก็ต้องบอกว่า ไม่ครับ

เพราะปัจจัยที่สำคัญประการหนึ่งที่ทำให้ประเทศเหล่านี้ไม่สามารถเดินหน้าสู่ระบบการปกครองที่เชื่อว่าดีที่สุดในโลกนี้ได้ก็คือ ปัญหาของกลุ่มมุสลิมสุดขั้ว อย่างเช่นในอียิปต์นั้น หลังการคว่ำอำนาจ ฮอสนี มูบารัค แล้ว ก็ดูเหมือนว่าจะเป็นการเปิดทางให้กับกลุ่มมุสลิมเคร่งจารีตเข้าครอบครองประเทศ ก่อนในที่สุดทหารก็ต้องทำรัฐประหาร และต้องเข้าควบคุมอำนาจการปกครองประเทศอีกครั้งหนึ่งเช่นเดิม ไม่ได้ต่างจากยุคของ ฮอสนี มูบารัค เสียเท่าไหร่

ในลิเบียยิ่งแล้วใหญ่ครับ หลังจากที่ โมอัมมาร์ กัดดาฟี ถูกล้มอำนาจลง และถูกสังหารจนเสียชีวิต ชะตากรรมของประเทศนี้ก็ยิ่งเละเทะ เมื่อกลุ่มติดอาวุธต่างๆ ที่บ่มเพาะในประเทศต่างลุกฮือขึ้นมาชิงอำนาจกันเอง

กลุ่มติดอาวุธเหล่านี้ ที่แท้ก็คือกลุ่มติดอาวุธต่างๆ ที่เคยจับมือกันต่อต้านและขับไล่กัดดาฟีมาก่อน เหมือนกับที่กลุ่มภราดรภาพมุสลิมในอียิปต์ที่เคยมีบทบาทสำคัญในการขับไล่ ฮอสนี มูบารัค นั่นเอง

ดังนั้น ในช่วงหลังยุคกัดดาฟี แม้ว่าจะมีการเลือกตั้งในลิเบียและมีรัฐบาลขึ้นก็ตาม แต่ทว่าการจัดสรรอำนาจของกลุ่มต่างๆ ในลิเบียนั้นไม่สามารถบรรลุได้ สุดท้ายก็จับอาวุธเข้าตีกัน ดังที่เป็นข่าวอยู่ในปัจจุบัน จนถึงขนาดที่บรรดาชาติตะวันตกต่างพากันสั่งอพยพเจ้าหน้าที่ทูตออกจากลิเบียกันแทบจะหมดแล้ว ไม่ว่าจะเป็นสหรัฐหรืออังกฤษ

ทั้งสองประเทศเป็นตัวอย่างของความล้มเหลวหลังยุคอาหรับสปริง เพราะที่ผ่านมาทั้งอียิปต์และลิเบียถูกปกครองโดยเผด็จการมายาวนาน ไม่เคยมีการปลูกฝังแนวความคิดอย่างประชาธิปไตยอย่างจริงจังและถูกต้อง หนำซ้ำยังปลูกฝังแต่การสู้รบและจับอาวุธลุกขึ้นสู้ ดั่งเช่นในลิเบีย

งานนี้ชาติตะวันตกก็ไม่อยากเข้าไปยุ่ง โดยเฉพาะสหรัฐที่หนีออกมาก่อนเป็นชาติแรก เพราะสถานกงสุลมะกันในเมืองเบงกาซีของลิเบียเคยถูกถล่ม จนกงสุลใหญ่เสียชีวิตมาแล้วเมื่อปี 2012 ถ้าหากยังพอจำกันได้

วันนี้พี่กันเลยขอเผ่นก่อนใครเพื่อน