นักวิชาการฟันธงข้อหาก่อการร้ายทำแม้วสิ้นฤทธิ์

การที่ศาลอาญาอนุมัติหมายจับ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ข้อหาก่อการร้าย หลายคนสงสัยถึงหมายจับดังกล่าวว่า จะทำให้สถานะของ พ.ต.ท.ทักษิณ ในต่างประเทศเปลี่ยนไปหรือไม่ประการใด เกี่ยวกับเรื่องนี้นักวิชาการหลายคนเห็นตรงกันว่าจะทำให้ พ.ต.ท.ทักษิณ เคลื่อนไหวในต่างประเทศด้วยความยากลำบากมากยิ่งขึ้น

มาตาลักษณ์ ออรุ่งโรจน์ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เห็นว่า กรณีก่อการร้ายเป็นความผิดสากลตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 135 ดังนั้นถือว่าสามารถนำลงโทษตามกฎหมายไทยได้ ส่วนขั้นตอนติดตามการนำ พ.ต.ท.ทักษิณ มาลงโทษต้องใช้กฎหมายหลักๆ ได้แก่ กฎหมายความร่วมมือระหว่างประเทศทางอาญา กฎหมายการส่งผู้ร้ายข้ามแดน โดยขั้นตอนต้องผ่านอัยการที่ต้องดำเนินการทางการทูตเพื่อขอให้ประเทศที่ พ.ต.ท.ทักษิณ ไปพำนักอยู่ส่งมอบตัว พ.ต.ท.ทักษิณ ให้

ในกรณีประเทศนั้นเป็นคู่สัญญาในอนุสัญญาระหว่างประเทศไทยกับประเทศนั้นๆ ก็สามารถปฏิบัติตามได้ แต่หากไม่ได้เป็นคู่สัญญาก็จะใช้หลักต่างตอบแทนว่าเราเคยมีการปฏิบัติต่อประเทศเหล่านั้นหรือไม่ เคยร่วมมือเรื่องการส่งผู้ร้ายข้ามแดนให้หรือไม่ อย่างไรก็ตามอาจจะไม่มีบทลงโทษหากประเทศหนึ่งไม่ปฏิบัติตาม

ขณะที่สุรัตน์ โหราชัยกุล อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ ภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ มองว่าประเด็นสำคัญต้องติดตามว่าต่างประเทศจะยอมรับหมายจับนี้หรือไม่ หรือยังมองว่าเป็นเรื่องการเมือง ซึ่งในเชิงของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจะยึดผลประโยชน์ของรัฐเป็นหลัก ดังนั้นจึงขึ้นอยู่กับแต่ละประเทศจะมองอย่างไร อย่างเช่น หากมอนเตเนโกรยังมองว่า พ.ต.ท.ทักษิณ เป็นพลเมืองอยู่ พ.ต.ท.ทักษิณ ก็ยังสามารถเดินทางไปไหนมาไหนได้

ขณะเดียวกัน ที่ผ่านมายังไม่มีการก่อการร้ายแบบ พ.ต.ท.ทักษิณ มีแต่เป็นการก่อการร้ายแบบมุสลิมหัวรุนแรง ซึ่งเข้ากับบริบทที่ต่างชาติยอมรับมากกว่าในรูปแบบสงครามต่อต้านการก่อการร้าย แต่บริบทของ พ.ต.ท.ทักษิณ จะเข้ากับบริบทของต่างประเทศหรือไม่ต้องพูดคุยกัน โดยสิ่งที่ประเทศไทยทำได้ คือ การให้ความมั่นใจว่า พ.ต.ท.ทักษิณ มีพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับการทำให้กรุงเทพฯ เป็นทะเลเพลิงอย่างไร ซึ่งเชื่อว่าสถานทูตจะมีข้อมูลอยู่แล้ว แต่ก็เป็นที่น่าสังเกตหลายประเทศยังปล่อยให้ พ.ต.ท.ทักษิณ เข้าประเทศ ทั้งที่ประกาศต่อต้านการก่อการร้ายอาจจะแสดงว่า เขามองเรื่อง พ.ต.ท.ทักษิณ เป็นเรื่องการเมืองหรือไม่ เพราะเป็นศาลไทยที่ออกหมายจับ

นายศิริศักดิ์ ติยะพรรณ อธิบดีอัยการฝ่ายคดีต่างประเทศ กล่าวว่า การออกหมายจับในคดีก่อการร้าย มีความแตกต่างกับการออกหมายจับ พ.ต.ท.ทักษิณ ใน 4 คดีก่อนหน้านี้ คือคดีที่ดินรัชดาฯ คดีแปลงสัญญาสัมปทานเป็นภาษีสรรพสามิต คดีหวยบนดินและคดีเอ็กซิมแบงก์ แม้คดีตามกฎหมายอาญาเหมือนกันเพียงแต่ใน 4 คดีก่อนหน้าเป็นคดีในความผิดค่อนข้างเทคนิค ซึ่งอาจจะทำให้การอธิบายความให้รัฐบาลประเทศต่างๆ เข้าใจเป็นไปได้ยาก แต่ในข้อกล่าวหาก่อการร้ายหากมีหลักฐานที่ระบุความผิดได้ชัดเจน หรือมีความเกี่ยวข้องหรือเชื่อมโยงกับ พ.ต.ท.ทักษิณ ได้มากกว่านี้ ก็น่าจะทำให้การทำงานของอัยการมีความง่ายมากขึ้น เพราะจะทำให้การระบุถึงความผิดของ พ.ต.ท.ทักษิณ มีน้ำหนักมากขึ้น

ส่วนจะทำให้กระบวนการได้ตัว พ.ต.ท.ทักษิณ เร็วขึ้นหรือไม่ ศิริศักดิ์ บอกว่า เบื้องต้น คงจะต้องเป็นแต่ละกรณีไป และจำเป็นต้องขึ้นอยู่กับปัจจัยในหลายๆ รูปแบบ อีกทั้งในหลักสากลเองในเรื่องการกระทำที่ถือว่าเข้าข่ายการก่อการร้ายก็ยังคงไม่ได้มีข้อตกลงที่เป็นหลักกฎหมายระหว่างประเทศอย่างจริงจัง และยังไม่ได้มีการให้คำนิยามว่าควรจะต้องเป็นอย่างไร เป็นแต่เพียงว่าให้ถือพฤติกรรมบางอย่างที่ค่อนข้างจะยอมรับกันว่า น่าจะเข้าข่ายการก่อการร้าย เช่น การข่มขู่ การทำให้ประชาชนหวาดกลัว ซึ่งหากสามารถพิสูจน์ว่า พ.ต.ท.ทักษิณ มีพฤติกรรมเข้าข่ายนิยามดังกล่าวได้ ก็น่าจะทำให้ประเทศที่เราไปติดต่อให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดนไม่ผลีผลามที่จะปฏิเสธคำร้องขอของทางการไทย