การเงินโลกป่วน เมื่อพญาอินทรีไล่ล่าภาษี

“เราไม่สามารถเปิดบัญชีเงินฝากให้กับคุณได้นะคะ” เสียงพนักงานธนาคารกล่าวกับลูกค้าที่ไปขอเปิดบัญชีเงินฝาก สร้างความงุนงง ไม่เข้าใจ และสับสนให้กับลูกค้ามาก นี่เป็นครั้งแรกที่ธนาคารปฏิเสธการรับฝากเงินจากลูกค้า เพียงเพราะลูกค้าไม่ยินยอมกรอกข้อความเปิดเผยข้อมูลการเป็นพลเมืองสหรัฐหรือไม่ ซึ่งเป็นเอกสารเพิ่มเติมที่เจ้าหน้าที่ธนาคารส่งมาให้กรอกข้อมูล โดยพนักงานที่รับเปิดบัญชีอธิบายเพียงว่า ธนาคารขอให้กรอกข้อมูลเพิ่ม หากไม่ให้ข้อมูลก็เปิดบัญชีให้ไม่ได้

ลูกค้าธนาคารที่เป็นคนไทยไม่เข้าใจว่าทำไมจะต้องกรอกข้อมูลดังกล่าว ทำไมต้องปฏิบัติตามกฎหมายของประเทศอื่น และเมื่อไม่ทำตามก็ไม่สามารถเปิดบัญชีเงินฝาก เปิดบัญชีซื้อขายหุ้นกับบริษัทหลักทรัพย์ แม้กระทั่งจะขอเปิดบัญชีซื้อขายกองทุนรวมซึ่งเป็นการออมพื้นฐาน นี่เป็นการละเมิดสิทธิคนไทยหรือไม่

เรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ที่มีการประชาสัมพันธ์ต่อประชาชนน้อยมาก จนเมื่อข้อตกลงยอมรับที่จะปฏิบัติตามกฎหมายภาษีสรรพากรของสหรัฐ (FATCA) มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค. 2557 ธนาคารพยายามหาทางออกให้เป็นภาระต่อลูกค้าน้อยที่สุด โดยหากลูกค้าไปใช้บริการกับธนาคารที่เคยมีประวัติใช้บริการมาก่อน ก็ไม่ต้องไปให้ข้อมูลเพิ่ม แต่หากใช้บริการธนาคารที่ไม่เคยใช้บริการมาก่อน ต้องกรอกข้อมูลใหม่

FATCA คืออะไร ทำไมจึงมีผลเหนือกฎหมายการเงินไทย เป็นสิ่งที่คนไทยควรจะต้องหาข้อมูลความรู้ไว้เพื่อไม่ให้เกิดความไม่เข้าใจ และบานปลายกลายเป็นปัญหาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ที่ขณะนี้ความสัมพันธ์ของไทยสหรัฐ อยู่ในภาวะที่เปราะบางอย่างยิ่ง