งดเลือกตั้งท้องถิ่น : ได้เวลาปัดกวาดตัวเอง

ผมถือว่าการงดหรือชะลอการเลือกตั้งท้องถิ่น นับเป็นโอกาสขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ที่จะหยุดทบทวนตนเอง โดยใช้สถานการณ์ในภาวะบ้านเมืองที่มีการรัฐประหารโดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เพื่อเข้ามาจัดระเบียบสังคม ปัดกวาดประเทศ มีการประกาศกฎอัยการศึกในพื้นที่ต่างๆ ห้ามชุมนุมทางการเมือง งดการเลือกตั้ง หรืองดการหาเสียงทางการเมืองของ นักการเมืองนั้น จึงเป็นโอกาสของท้องถิ่น ที่จะทบทวน พัฒนาตนเองทั้งผู้บริหารท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถิ่น บุคลากรของท้องถิ่นที่เป็นข้าราชการ พนักงานท้องถิ่น เป็นต้น

ต้องยอมรับว่า การออกประกาศของ คสช.ให้งดหรือชะลอการเลือกตั้งท้องถิ่นไว้ชั่วคราว ไม่ว่าจะเป็นสมาชิกสภา กทม. (สก.) สมาชิกสภาเขต (สข.) ในกรุงเทพมหานคร และผู้บริหารท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถิ่นในองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) และเทศบาล กรณีที่วาระการดำรงตำแหน่งของผู้บริหารท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถิ่น สก. และ สข. หมดวาระลงไป (4 ปี)

ผมเข้าใจว่าขณะนี้สถานการณ์ประเทศอยู่ในอำนาจของ คสช.ที่จะปัดกวาดประเทศ คืนความสุขให้คนในชาติ เพื่อให้ประเทศเดินหน้าไปสู่การปฏิรูปประเทศที่พึงประสงค์ ทั้งในแง่ความมั่นคงและความปลอดภัยในชีวิต คุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชน และให้พลเมืองในประเทศมีความซื่อสัตย์สุจริต มีคุณธรรม และเห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าส่วนตน หรือให้เป็นไปตามค่านิยมหลัก 12 ประการของ คสช.

ต้องยอมรับว่าก่อนจะมี คสช.เข้ามายึดอำนาจการบริหารประเทศนั้น ประเทศของเรามีการเลือกตั้งและได้รัฐบาลที่เข้ามาบริหารประเทศที่มาจากนักการเมือง ส่วนในระดับท้องถิ่นก็เช่นเดียวกัน เรามีการกระจายอำนาจให้แก่ท้องถิ่นตามรัฐธรรมนูญ มีการเลือกตั้ง ผู้บริหารท้องถิ่นและสมาชิกสภาท้องถิ่นที่มาจากประชาชน แต่ผลของการให้มีตัวแทนจากประชาชนนั้นกลับเข้ามาทำหน้าที่ในพฤติกรรม ที่ไม่พึงประสงค์อยู่หลายประการ เช่น การทุจริตเชิงนโยบาย การหาประโยชน์กับโครงการประชานิยม ดังโครงการรับจำนำข้าว โครงการบริหารจัดการน้ำ และโครงการหาประโยชน์ร่วมระหว่างนักการเมืองระดับชาติกับนักการเมืองท้องถิ่น การใช้อำนาจกับข้าราชการประจำอย่างไม่เป็นธรรม ทั้งการแต่งตั้งโยกย้าย และการใช้ข้าราชการประจำเป็นเครื่องมือในการแสวงหาผลประโยชน์ การซ่องสุมกำลัง อาวุธสงครามในพื้นที่ต่างๆ เป็นต้น ยิ่งเป็นผู้บริหารท้องถิ่นก็ยิ่งมีข่าวเกี่ยวกับการเรียกเงินหลายแสนบาทจากบุคคลที่เข้ามาสอบบรรจุแต่งตั้งเป็นข้าราชการและพนักงานท้องถิ่น โดยสรุปก็คือ คนที่เป็นนักการเมืองยังมีพฤติกรรมทุจริตคอร์รัปชั่น ฉ้อฉล แสวงหาประโยชน์โดยมิชอบและขาดความโปร่งใส

ที่สำคัญ พฤติกรรมการแสวงหาผลประโยชน์ในทางทุจริตคอร์รัปชั่นที่มีความ เชื่อมโยงระหว่างนักการเมืองระดับชาติกับ นักการเมืองท้องถิ่นก็มักจะเกื้อกูลกันในที โดยเฉพาะการจัดทำโครงการหรือกิจกรรมจากเงินอุดหนุนเฉพาะกิจของท้องถิ่น การมีญาติและพวกพ้องที่เชื่อมโยงกับการรับเหมาก่อสร้างในการจัดซื้อจัดจ้าง ตลอดจนเครือข่ายที่เป็นบริษัทนอมินีของนักการเมืองและหัวคะแนนในการประมูลงาน นอกจากนั้น ท้องถิ่นยังใช้งบเพื่อไปทัศนศึกษาดูงานที่ต่างประเทศเป็นจำนวนมาก โดยมักอ้างว่าเพื่อไปเรียนรู้ หาประสบการณ์เกี่ยวกับการพัฒนาในต่างประเทศ ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นเพียงข้ออ้าง ซึ่งโดยลึกๆ แล้วเป็นการใช้งบประมาณของท้องถิ่นไปใช้เพื่อการท่องเที่ยวมากกว่าเพื่อการศึกษาเรียนรู้

ทั้งหลายทั้งปวงเหล่านี้เป็นที่มาของการเรียกร้องให้มีการปัดกวาดประเทศโดยการปฏิรูปการเมืองระดับชาติและการเมืองท้องถิ่น เพื่อป้องกันการทุจริตคอร์รัปชั่น การแสวงหาผลประโยชน์ในเชิงนโยบายเกี่ยวกับโครงการต่างๆ โดยเฉพาะในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ผมจึงเห็นว่าการชะลอการเลือกตั้งไปชั่วระยะหนึ่งนั้น ให้ถือเป็นโอกาสของท้องถิ่นจะได้หยุดพักเพื่อทบทวนเรื่องราวการบริหารจัดการในท้องถิ่นที่ยังเป็นจุดบกพร่องที่สังคมเห็นว่ายังมีตำหนิหรือมีปัญหาการบริหารจัดการและปัญหาพฤติกรรมของนักการเมืองท้องถิ่นทั้งผู้บริหารท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถิ่น รวมไปถึงบุคลากรที่เป็นข้าราชการท้องถิ่นด้วย

ผมจึงอยากเสนอให้ท้องถิ่นนำเสนอการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในมุมบวกขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นต้นว่า การทำกิจกรรมและโครงการที่เกี่ยวข้องกับการเกิดนวัตกรรมใหม่ๆ ที่ก่อให้เกิดผลประโยชน์แก่ประชาชนในวงกว้าง ก่อให้เกิดมูลค่าอันเป็นประโยชน์ต่อท้องถิ่นและประชาชน การส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชน โดยเฉพาะการพัฒนาตนเองของบุคลากรท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับค่านิยมหลัก 12 ประการตามนโยบายของ คสช. เช่น กิจกรรมที่ตอบโจทย์ความรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ตอบโจทย์ความซื่อสัตย์สุจริตและการเห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตน รวมทั้งการจัดทำพื้นที่ตัวอย่างของชุมชนที่ทำกิจกรรมตอบสนองปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การส่งเสริมระเบียบวินัย การเคารพกฎหมาย และการรักษาวัฒนธรรมประเพณีไทยอันดีงาม

อย่างไรก็ตาม กรณีที่มีการหมดวาระของสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น แล้วให้มีการใช้ระบบสรรหาแทนระบบการเลือกตั้งเป็นการชั่วคราวตามประกาศของ คสช.นั้น ก็ขอให้กระบวนการสรรหาที่ให้มีคณะกรรมการสรรหาของ อบจ. อบต. และเทศบาล ให้มีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน มีอัยการจังหวัด มีผู้อำนวยการ กกต. ผู้อำนวยการ สตง. ผู้อำนวยการ ป.ป.ช. รองผู้อำนวยการ กอ.รมน.ท้องถิ่นจังหวัด รวมทั้งประธานหอการค้าจังหวัด หรือประธานอุตสาหกรรมจังหวัด หรือประธานสภาทนายความจังหวัด คนใดคนหนึ่งร่วมเป็นกรรมการสรรหา ก็ควรจะสรรหาบุคคลที่เป็นที่คาดหวังของสังคมได้ ไม่ว่าจะมีเงื่อนไขว่าต้องจบปริญญาตรีขึ้นไปหรือเป็นข้าราชการหรือ อดีตข้าราชการระดับซีแปด หรือประธานหรือหัวหน้าองค์กรภาคเอกชนหรือภาคประชาสังคม เพื่อให้เข้ามาเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือ ผู้บริหารท้องถิ่น ก็ให้คณะกรรมการสรรหาพึงระลึกเสมอว่าบุคคลที่ควรได้รับการสรรหานั้นต้องเป็นบุคคลที่มีพฤติกรรมสอดคล้องกับค่านิยมหลัก 12 ประการ เพื่อให้ตอบโจทย์การปัดกวาดประเทศของ คสช.