กลไกแก้หวยแพง

ตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค.เป็นต้นมา ตลาดค้าสลากกินแบ่งรัฐบาลปั่นป่วนอย่างหนัก เพราะ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผบ.ทบ. หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) มีนโยบายจัดระเบียบการขายสลากไม่ให้เกินราคาคู่ละ 80 บาท

ผ่านมา 2 งวด หรือเกือบ 25 วัน ที่ คสช.มีนโยบายนี้ ก็ยังไม่สามารถทำให้ราคาสลากขายราคาคู่ละ 80 บาททั่วประเทศได้ แต่สำนักงานสลากฯ ขอความร่วมมือแผงค้าหน้าสำนักงานที่สนามบินน้ำให้ขาย 80 บาทได้เพียงแห่งเดียว แต่ในสถานที่ค้าแหล่งอื่นราคายังไม่ลดลง

แม้จะไม่มีการขายสลากในราคาหน้าตั๋วคือคู่ละ 80 บาท แต่นโยบายของสำนักงานสลากฯ ที่ได้เสนอออกมารายวัน ไม่ว่าจะจับผู้ค้าที่ขายเกินราคาดำเนินคดีและเพิกถอนโควตาที่ได้รับ หรือการไม่ต่ออายุโควตาสลากที่กำลังทยอยหมดอายุจำนวน 42 ล้านฉบับ ได้ทำให้ตลาดสลากปั่นป่วน นักเสี่ยงโชคซื้อสลากน้อยลง สลากขายไม่หมด ผู้ค้าบางรายต้องลดราคาขายลงมาเหลือคู่ละ 75 บาทก็มี

สิ่งที่เกิดขึ้นทำให้เห็นได้ว่า การแก้ไขปัญหาสลากแพงนั้น สามารถแก้ไขได้ เพียงแต่ต้องแก้ไขให้ถูกจุดและไม่มีผลประโยชน์ในการจัดการจริงๆ

การรื้อโควตาสลากที่กำลังทยอยครบอายุ สำนักงานสลากฯ มีนโยบายจะไม่ต่ออายุให้กับผู้ค้าเดิม แต่จะจัดสรรใหม่ทั้งหมด โดยจะกระจายออกไปจำหน่ายให้รายย่อยมากที่สุด เพื่อไม่ให้มีการกินรวบสลากไว้ในมือรายใหญ่ให้นำไปรวมชุดและขายเกินราคาอีก

อย่างไรก็ดี วิธีนี้จะได้ผลในระยะแรก แต่ในระยะยาวก็จะเกิดปัญหาเดิมซ้ำอีก เพราะรายใหญ่เป็นยี่ปั๊วเหมาซื้อสลากจากรายย่อยไป และก็จะนำไปจัดชุดเลขสวยขายอีก การขายเหมาให้รายใหญ่ทำให้รายย่อยลดความเสี่ยงขาดทุนจากการที่สลากขายไม่หมด และเหนื่อยที่จะต้องออกแรงไปเดินขายสลากเร่

ราคาสลากนั้นเป็นไปตามกลไกตลาด เลขไหนคนต้องการมากก็แย่งกันซื้อทำให้ราคาเพิ่มสูงขึ้น แต่เลขไหนคนไม่ต้องการ ขายคู่ละ 70 บาท ยังแทบหาคนซื้อไม่ได้ ฉะนั้นเพื่อแก้ไขปัญหาสลากอย่างถาวรจะต้องมีสินค้ามากพอที่จะให้ผู้ซื้อหาซื้อได้

สลากออนไลน์ 2 ตัว 3 ตัว จึงน่าจะเป็นทางออกที่ดีที่สุด และสร้างปัญหาคอร์รัปชั่นน้อยที่สุด เพียงแต่จะต้องกำหนดกฎเกณฑ์กติกาให้รอบคอบเหมาะสม ไม่ให้เป็นการมอมเมาประชาชน และไม่ให้เด็กและเยาวชนซื้อหวย ซึ่งเป็นการสร้างความหวังลมๆ แล้งๆ ในการเสี่ยงโชค แทนที่จะได้เงินจากการทำงานซึ่งเป็นรายได้ที่ยั่งยืน