ควบคุมให้เหมาะสม

คำชี้แจงของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ในรายการคืนความสุขให้คนในชาติ เมื่อวันที่ 11 ก.ค.ที่ผ่านมา ทำให้เห็นแนวโน้มว่า คสช.จะมีอำนาจควบคุมเหนือรัฐบาลที่จะตั้งขึ้นหลังการประกาศใช้รัฐธรรมนูญชั่วคราวในช่วงเดือน ก.ย.นี้

ถึงแม้ พล.อ.ประยุทธ์ จะอธิบายว่า ความสัมพันธ์อำนาจระหว่างรัฐบาลและ คสช. “มีการตรวจสอบและถ่วงดุล” โดยรัฐบาลเน้นหนักการบริหารราชการแผ่นดิน ส่วน คสช.รับผิดชอบด้านความมั่นคง แต่มิติทางการเมือง เศรษฐกิจและสังคม ซึ่งเป็นหน้าที่ของรัฐบาลนั้นมิอาจแยกออกจากมิติความมั่นคง ซึ่ง คสช.เป็นผู้ดูแลรับผิดชอบ อีกทั้ง คสช.สามารถ “เสนอแนะข้อพิจารณาต่างๆ ให้รัฐบาลนำไปสู่การปฏิบัติ”

พล.อ.ประยุทธ์ กล่าวในเชิงยอมรับว่า สถานการณ์ของประเทศไทยในห้วงที่ 2 หลังการควบคุมอำนาจโดย คสช.จะยังไม่เป็นประชาธิปไตยมากกว่านี้ ภายใต้ปัญหาหลายด้านที่หมักหมมมานาน ซึ่งต้องใช้อำนาจที่ไม่ปกติในการควบคุมอำนาจ ซึ่งถือว่ามีเหตุผลพอจะรับฟังได้ อย่างน้อยบทเรียนความสัมพันธ์ระหว่างคณะรัฐประหารและรัฐบาลในอดีตนั้น ก็มีข้อผิดพลาดที่ทำให้สังคมและการเมืองไทยไม่อาจก้าวพ้นออกจากความขัดแย้งได้ การแก้ไขปัญหา สร้างความปรองดอง และการปฏิรูปประเทศ ก็อาจจะจำเป็นที่จะต้องให้มีองค์กรที่มีอำนาจเบ็ดเสร็จควบคุมรัฐบาลอีกชั้นหนึ่ง

แต่สิ่งที่ คสช.ควรจะตระหนักควบคู่กันไปกับการควบคุมรัฐบาลคือ กระแสความรู้สึกของคนในชาติ ซึ่งยังมีกลุ่มที่ไม่เห็นด้วยกับ คสช. กระแสสังคมโลกที่ไม่สนับสนุนความไม่เป็นประชาธิปไตย การพยายามควบคุมเพื่อแก้ปัญหาอาจเป็นการกดดันให้ความไม่พอใจที่สะสมปะทุมากขึ้น

สังคมคาดหวังว่า คสช.จะคัดสรรผู้ที่เพียบพร้อมด้วยความรู้ความสามารถ มีความเป็นมืออาชีพในแต่ละด้านและมีความซื่อสัตย์สุจริตมาเป็นนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี ภายใต้ความเชื่อมั่นต่อตัวบุคคลที่คัดสรรมาแล้วนี้ สิ่งที่ คสช.ควรต้องทำควบคู่กันไปคือการประกาศ จุดยืนบทบาทอย่างชัดเจนว่า มีนโยบายใดบ้างที่ คสช. จะร่วมกับรัฐบาลดำเนินการ เพื่อให้สอดคล้องเป็นไปในแนวทางของการสร้างความปรองดองและปฏิรูปประเทศ โดยมิใช่การควบคุม

หลังการควบคุมอำนาจในช่วงที่ผ่านมา ระบบการตรวจสอบและถ่วงดุลนั้นหายไป สังคมไทยนั้นคุ้นชินกับระบอบประชาธิปไตยที่มีการตรวจสอบถ่วงดุล แม้ คสช.จะมีจิตเจตนาดีในการแก้ปัญหาที่หมักหมมของชาติบ้านเมือง อีกทั้งผลงานที่ผ่านมาก็สะท้อนให้เห็นเจตนาดีดังกล่าว แต่ในระยะยาวเมื่อสถานการณ์คลี่คลายลง ก็ควรผ่อนปรนการควบคุม และเปิดช่องทางให้มีการตรวจ สอบถ่วงดุลอำนาจกันได้บ้าง อย่างน้อยที่สุดก็ลดแรง ต้านและสร้างบรรยากาศเปิดการมีส่วนร่วม เพื่อแก้ปัญหาของบ้านเมืองตามที่ คสช.เองก็ตั้งจิตเจตนาไว้เช่นนั้น