งานประเพณีตักบาตร แห่งเดียวในโลก

โดย...ลูกพิฆเณศร์

ผู้เขียนได้รับเอกสารโฆษณาประชาสัมพันธ์ ว่าเทศบาลเมืองพระพุทธบาท และ จ.สระบุรี จะจัด “งานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษา และถวายเทียนพระราชทาน ประจำปี 2557” ณ วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร จ.สระบุรี ซึ่งเป็นประเพณีที่สำคัญและยิ่งใหญ่แห่งเดียวในโลก ระหว่างวันที่ 1012 ก.ค. 2557

เอกสารฉบับดังกล่าวได้ให้รายละเอียดเรื่องดอกไม้ที่จะนำมาตักบาตรว่า เป็นดอกไม้ที่ออกดอกช่วงเข้าพรรษาเท่านั้น จึงมีชื่อเรียกว่าดอกเข้าพรรษา แต่มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ดอกหงส์เหิน ตามลักษณะของดอกไม้

ดอกไม้นี้เป็นพืชที่จัดอยู่ในตระกูลขิง เป็นไม้ดอกเมืองร้อน และเป็นไม้ล้มลุก มีลำต้นเป็นหัวประเภทเหง้าแบบมีรากสะสมอาหาร คล้ายกระชาย กาบใบเรียงตัวกันแน่น สูงประมาณ 3070 เซนติเมตร ใบเป็นใบเดี่ยวรูปหอก ออกเรียงสลับซ้ายขวาเป็นสองแถว ส่วนดอกมีลักษณะอ่อนช้อยสวยงามยาวประมาณ 10-20 เซนติเมตร มีสีเหลืองสดใสคล้ายรูปหงส์กำลังเหินบิน และสีของกลีบประดับมีหลายสี เช่น สีเหลือง สีขาว และสีม่วง

 

วิเชียร พุฒิวิญญู ผวจ.สระบุรี กล่าวว่า งานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษาเป็นประเพณีสำคัญ ถือเป็นหนึ่งเดียวของไทยที่อยู่คู่กับวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหารมาช้านาน ที่พี่น้องประชาชนชาวพระพุทธบาทและใกล้เคียงจะนำมาบูชาสักการะรอยพระพุทธบาท และตักบาตรในวันเข้าพรรษา วันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 หรือช่วงเทศกาลวันเข้าพรรษาของทุกปี

สำหรับปีนี้ได้จัดงานตามแผนสนับสนุนโครงการยุทธศาสตร์และนโยบายของจังหวัด เพื่อผลักดันและส่งเสริมการท่องเที่ยว ซึ่งทุกภาคส่วนตื่นตัวสนับสนุน และเตรียมตัวต้อนรับนักท่องเที่ยว ทั้งชาวไทย ชาวต่างชาติ และเพื่อนบ้านในกลุ่มอาเซียนด้วยกันมากขึ้น

 

การจัดงานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษา และถวายเทียนพระราชทาน ประจำปี 2557 มีขึ้นระหว่างวันที่ 10-12 ก.ค. 2557 ณ บริเวณถนนสายคู่ วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร อ.พระพุทธบาท จ.สระบุรี

ชัชวาลย์ แสงประพาฬ ปลัดเทศบาลเมืองพระพุทธบาท กล่าวว่า การจัดงานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษา และถวายเทียนพระราชทาน จ.สระบุรีนั้น เป็นงานประเพณีระดับประเทศ และได้ชื่อว่าเป็น “ประเพณีหนึ่งเดียวในโลก” ที่อยู่คู่กับวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหารมาช้านาน

และตั้งแต่ปี 2544 เป็นต้นมา จ.สระบุรี ได้เพิ่มจำนวนวันตักบาตรดอกเข้าพรรษาจาก 1 วัน เป็น 3 วัน ซึ่งจะมีพิธีตักบาตรดอกเข้าพรรษาวันละ 2 รอบ คือ รอบเช้า เวลา 09.00 น. และรอบบ่าย เวลา 15.00 น.

 

“ในวันแรกของการจัดงาน จะเป็นพิธีบวงสรวงดวงพระวิญญาณสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่มีอยู่ในอาณาบริเวณพระพุทธบาท ขบวนพยุหยาตราสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม ขบวนรถบุปผชาติ การแสดงศิลปะพื้นบ้าน วัฒนธรรม

ขบวนต่างๆ จะเริ่มเคลื่อนตัวออกจากหน้าสำนักงานเทศบาลเมืองพระพุทธบาทไปตามถนนพหลโยธิน และเลี้ยวเข้าบริเวณวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร

ที่พิเศษในปีนี้ คือ เทศบาลเมืองพระพุทธบาทได้จัดทำพระผงดอกเข้าพรรษา เพื่อให้ผู้มีจิตศรัทธาเช่านำกลับไปบูชาเพื่อความเป็นสิริมงคล พระผงนี้ใช้ดอกเข้าพรรษาที่ผู้ศรัทธานำไปสักการบูชารอยพระพุทธบาทเมื่อปีที่ผ่านมา เป็นมวลสารสำคัญและเข้าพิธีพุทธาภิเษกแล้ว และจะจัดทำแบบนี้ต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี เพื่อให้ผู้คนได้กลับมาสักการะในปีต่อๆ ไป

 

ชนัตถ์ นันทปัญญา คณะกรรมการการจัดงานประเพณีตักบาตรดอกเข้าพรรษาฯ บอกว่า ดอกเข้าพรรษาที่ชาวบ้านนำมาตักบาตร เป็นดอกไม้ที่อยู่ตามไหล่เขาโพธิลังกา หรือเขาสุวรรณบรรพต เทือกเขาวง และเขาพุในเขต อ.พระพุทธบาท

สำหรับเทียนพรรษาพระราชทานนั้น เป็นเทียนพระราชทานเพื่อบูชาพระประธานในพระอุโบสถที่เป็นพระอารามหลวงทั่วประเทศ ซึ่งวัดพระพุทธบาทนั้นเป็นพระอารามหลวงชนิดราชวรมหาวิหาร ก็เป็นพระอารามหลวงแห่งหนึ่ง ซึ่งมีพระธรรมปิฎกเป็นเจ้าอาวาส ก็ได้รับพระราชทานเป็นประจำทุกปี