หนีเสือปะจระเข้

เมื่อวานนี้ ธนาคารกลางญี่ปุ่นเปิดเผยตัวเลขเศรษฐกิจตัวหนึ่งที่น่าสนใจทีเดียวครับ นั่นก็คือดัชนีความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจญี่ปุ่น ที่หดตัวลงเป็นครั้งแรกในรอบ 18 เดือนทีเดียว โดยตัวเลขเดือน มิ.ย.นั้นหล่นมาอยู่ที่ +12 จากเดิมที่ +17 จุด ในเดือน มี.ค.

สิ่งที่น่าสนใจก็คือ ความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจที่ดิ่งฮวบลงในครั้งนี้เป็นผลมาจากการขึ้นอัตราภาษีการขายหรือภาษีมูลค่าเพิ่มนั่นเอง ซึ่งญี่ปุ่นปรับขึ้นภาษีดังกล่าวเมื่อเดือน เม.ย. จาก 5% มาเป็น 8% และยังมีแผนที่จะขึ้นให้ถึง 10% ด้วยในอนาคต

แน่นอนว่า การขึ้นอัตราภาษีดังกล่าวย่อมจะส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นผู้บริโภคอย่างแน่นอน และก็ไม่วายส่งผลกระทบต่อภาคธุรกิจดังที่เห็นในหลายภาคการผลิตชะลอตัวลงเพราะความมั่นใจในตลาดนั้นลดลง

ที่ผ่านมา ต้องทำความเข้าใจกันครับว่าญี่ปุ่นเผชิญหน้ากับปัญหาอะไร ประการแรกก็คือ 1.ภาวะเงินฝืดมานาน และ 2.ปัญหาการขาดดุลงบประมาณของรัฐ

หน้าที่หลักของรัฐบาลภายใต้การนำของ ชินโสะ อาเบะ นั้นก็คือการกระตุ้นให้เงินเฟ้อปรับตัวขึ้น และ ลดปัญหาการขาดดุลงบประมาณของภาครัฐลง

โดยที่ผ่านมารัฐบาลญี่ปุ่นชุดนี้ใช้วิธีการทั้งการแทรกแซงค่าเงินเยนให้อ่อนลงมาเพื่อช่วยเหลือภาคธุรกิจให้สามารถทำกำไรได้ดีขึ้น และเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของสินค้าญี่ปุ่นให้มากขึ้น ในขณะที่ธนาคารกลางญี่ปุ่นก็ออกมาตรการคิวอีออกมาเช่นกัน เพราะกระตุ้นให้เกิดการกู้ยืมในระบบ

ผลที่ได้ก็คือ อัตราเงินเฟ้อของญี่ปุ่นเริ่มกระเตื้องขึ้นมาบ้างตามความคาดหมาย แต่กระนั้นก็ยังไม่เป็นที่แน่ชัดครับว่าเงินที่เฟ้อขึ้นนั้นเป็นผลมาจากการใช้จ่ายของประชาชนที่เพิ่มขึ้นหรือไม่ เพราะในขณะเดียวกันผลจากการสั่งปิดโรงปฏิกรณ์นิวเคลียร์ในญี่ปุ่นได้ส่งผลให้ญี่ปุ่นต้องนำเข้าพลังงานทดแทนมากขึ้น และนั่นอาจจะเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เงินเฟ้อญี่ปุ่นพุ่งสูงขึ้นมาบ้าง

ขณะที่ปัญหาการขาดดุลงบประมาณของภาครัฐนั้น ญี่ปุ่นได้ปรับขึ้นภาษีการขายหรือภาษีมูลค่าเพิ่มดังที่เรียนไว้ข้างต้น เพราะเพิ่มรายได้กลับเข้ามาสู่รัฐ

แต่กระนั้น มาตรการดังกล่าวก็อาจจะส่งผลกระทบต่อไปยังผู้บริโภคและภาคธุรกิจของญี่ปุ่นเองอย่างเห็นได้ชัด และอาจจะทำให้ญี่ปุ่นต้องกลับไปเผชิญหน้ากับวงจรปัญหาเงินฝืดเหมือนเช่นเดิมครับ ถ้าหากความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจไม่ฟื้นตัวขึ้นในเร็วๆ วันนี้

แก้ตรงนั้น ตรงนี้ก็รั่ว ปัญหาทั้งเงินฝืดและการขาดดุลของภาครัฐนั้น ญี่ปุ่นปวดหัวมานาน และจะต้องเจอต่อไปครับ