ทำตัวเองให้พร้อม

จากกรณีปัญหาการใช้แรงงานทาสในอุตสาหกรรมอาหารในประเทศไทย ตลอดจนปัญหาการค้ามนุษย์ และปัญหาด้านการเมืองที่โลกตะวันตกกำลังจ้องเล่นงานบ้านเราในขณะนี้นั้น แม้จะยังไม่มีการประกาศ “คว่ำบาตร” ทางเศรษฐกิจ กระนั้นก็เริ่มเห็นผลกระทบบ้างแล้ว เมื่อมีการรณรงค์ให้หยุดการอุดหนุนสินค้าเกษตรที่มีปัญหาการใช้แรงงานทาสและการค้ามนุษย์ ทั้งในสหรัฐ หรือยุโรป

ปัญหาเหล่านี้ล้วนแต่ไม่ใช่ปัญหาใหม่แต่อย่างใด ดังที่เคยเรียนท่านผู้อ่านไว้แล้วว่า ปัญหาการค้ามนุษย์และการใช้แรงงานทาสนั้นเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นอยู่จริงในประเทศไทย ที่ผู้ปกครองของไทยไม่ว่าจะสมัยไหนหรือยุคใดก็ควรที่จะแก้ปัญหานี้อย่างจริงจัง เพียงแต่สิ่งที่เกิดขึ้นในขณะนี้นั้นประจวบเหมาะกับสถานการณ์ทางการเมืองไทยที่โลกตะวันตกดูเหมือนจะไม่พอใจนัก

กระนั้นก็ตาม การประกาศไม่ซื้อสินค้าไทยจากบางบริษัทในโลกตะวันตกที่เกิดขึ้นนั้น ในด้านหนึ่งสำหรับผู้ส่งออกไทยเองก็ควรที่จะเตรียมพร้อมรับมือผลกระทบที่จะเกิดขึ้นด้วยเช่นกัน เพราะหากพิจารณากันแล้ว สถานการณ์เช่นนี้ย่อมไม่แตกต่างจากวิกฤตเศรษฐกิจโลกที่มักจะส่งผลกระทบต่อผู้ส่งออกไทยอยู่เสมอ

แน่นอนครับ ประเทศไทยเป็นประเทศที่พึ่งพาการส่งออกเป็นหลัก คิดเป็น 70% ของกิจกรรมทางเศรษฐกิจทั้งหมดของประเทศ ที่การบริโภคภายในประเทศยังไม่ตอบสนองการเติบโตของจีดีพีได้เพียงพอ

ที่ผ่านมานั้น ไม่ว่าจะเมื่อครั้งเกิดวิกฤตเศรษฐกิจในสหรัฐตั้งแต่ปลายปี 2008 เป็นต้นมา ตามด้วยปัญหาวิกฤตหนี้ในยุโรป ตลอดจนปัญหาการชะลอตัวของเศรษฐกิจจีนในปัจจุบัน ผมมองว่าปัญหาเหล่านี้เป็น “ความเสี่ยง” ของผู้ส่งออกไม่ต่างจากกรณีในปัจจุบันที่กำลังมีการกดดันให้หยุดการซื้อสินค้าจากไทยที่มีปัญหาแรงงานทาส

นั่นหมายความว่าเป็นหน้าที่ของภาครัฐและเอกชนที่จะต้องหาตลาดส่งออกให้หลากหลายขึ้น แน่นอนว่ายุโรปและสหรัฐยังเป็นตลาดส่งออกที่ใหญ่ของไทย แต่บทเรียนจากวิกฤตเศรษฐกิจในสหรัฐและยุโรปที่เกิดขึ้นนั้น น่าจะเป็นบทเรียนที่ไทยควรตระหนักถึงความเสี่ยงของการพึ่งพาตลาดเหล่านี้มากเกินไปได้แล้ว และควรกระจายความเสี่ยงด้วยการเสาะหาตลาดส่งออกอื่นๆ ให้เข้มข้นกว่านี้ ทั้งตลาดในอาเซียนเอง ในแอฟริกา หรือในละตินอเมริกา

หรือไม่เช่นนั้น แนวทางเศรษฐกิจของไทยก็อาจจะหันมาพึ่งพาตลาดในประเทศให้มากขึ้นกว่าเดิม ดังที่มหาอำนาจอย่างจีนเริ่มตระหนักมากขึ้น จนทำให้จีนต้องหันมาปฏิรูปเศรษฐกิจครั้งใหญ่ของตัวเอง ที่จะหันมาพึ่งพาผู้บริโภคภายในประเทศ แทนที่การพึ่งพาการส่งออกเป็นหลัก

น่าสนใจ และจะเป็นเรื่องน่ายินดียิ่งถ้าไทยจะเริ่มทำบ้างครับ