"ลิขิต"เตือนปฏิรูปไม่ดีระวังปฏิวัติ

บวรศักดิ์ แนะปฏิรูปต้องหาต้นเหตุของปัญหา-"ลิขิต"เตือนปฏิรูปไม่ดีระวังปฏิวัติ ชี้รธน.ใหม่ต้องลงประชามติ

เมื่อวันที่ 26 มิ.ย. ที่ห้องแกรนด์ฮอลล์ 2 โรงแรมรามาการ์เด้นส์ สถาบันพระปกเกล้า จัดงานสัมมนาวิชาการหัวข้อ”การปฏิรูปประเทศไทย : ดุลแห่งอำนาจ” โดยมีการนำเสนอข้อเสนอทางวิชาการของนักวิจัยจากสถาบันพระปกเกล้า และให้ข้อคิดเห็นโดยนักวิชาการผู้ทรงคุณวุฒิ

นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า กล่าวเปิดงานว่า ประเทศไทยได้พูดถึงการปฏิรูปการเมืองรูปแบบนี้มาเป็นเวลานาน โดยตั้งแต่เริ่มทำงานเมื่อ 40 ปีที่แล้ว ก็มีการพยายามหาคำตอบเรื่องนี้ อย่างไรก็ตาม ปัญหาดังกล่าวยังอยู่ และมีอยู่จริง ไม่ว่าจะเป็นดุลอำนาจของข้าราชการ ทหาร พลเรือน คนมั่งมีระดับบน พรรคการเมือง หรือชนชั้นกลางระดับล่าง หรืออาจมีมากกว่านั้น ซึ่งการปฏิรูปต้องนึกให้ได้ก่อนว่า ปัญหาคืออะไร

“เหมือนบางคนเสนอให้มีการเลือกนายกฯ โดยตรง ต้องถามว่าก่อนหน้านี้เรากลัวนายกฯ ที่มีอำนาจมากเกินไป จนมีนายกฯ ที่ใช้อำนาจตามอำเภอใจมิใช่หรือ จึงต้องถามว่าที่เสนอเรื่องนี้เพราะกลัวคนที่มีอำนาจมากเกินไปจนควบคุมไม่ได้ หรือกลัวคนไม่มีอำนาจกันแน่ ซึ่งเป็นตัวอย่างว่า หากแก้โดยที่มองเรื่องเดียว แต่ไม่มองเรื่องอื่น ปัญหาใหม่ก็จะเกิดขึ้นอยู่ดี” นายบวรศักดิ์ระบุ

ขณะที่นายลิขิต ธีรเวคิน ราชบัณฑิตยสถาน กล่าวว่า รัฐธรรมนูญ 2540 ได้พยายามแบ่งอำนาจ และถ่วงดุลอำนาจการปกครอง โดยได้มีการตั้งองค์กรอิสระ เพื่อทำหน้าที่ถ่วงดุล และคานอำนาจฝ่ายการเมือง แต่ปัญหาสุดท้าย กลับขึ้นอยู่กับผู้ใช้ จนระบบที่วางไว้ดี เกิดความเสียหาย  ทั้งนี้ อยากให้ข้อคิดว่า การถ่วงดุล ขึ้นอยู่กับตัวแปร ได้แก่ ผู้มีอำนาจ ตัวองค์กร และผู้ที่ตรวจสอบ โดยการถ่วงดุลถ้าแข็งเกินไป ฝ่ายบริหาร ก็จะไม่สามารถทำอะไรได้เลย งานไม่เดิน ส่วนถ้าอ่อนเกินไป ก็จะไม่มีดุลยภาพ ระบบการเมืองที่ดีคือ ระบบที่มีระบบบริหารใช้อำนาจแต่ไม่ละเมิดอำนาจ ระบบที่มีเสรีภาพ แต่ไม่ละเมิดเสรีภาพ และระบบที่ใช้เสียงข้างมาก แต่ไม่นำไปสู่ระบบเผด็จการเสียงข้างมาก

นายลิขิต กล่าวอีกว่า การร่างรัฐธรรมนูญควรต้องมีการตั้งประเด็นก่อนว่า ต้องการให้ระบบการเมืองเดินหน้าแบบไหน และมีรัฐธรรมนูญไว้เพื่ออะไร รวมถึงจะเอาหลักการประชาธิปไตยหรือไม่ โดยส่วนประกอบสำคัญจะต้องสร้างระบบการเมือง ที่ให้ประชาชนมีความผาสุก มีความหวัง รวมถึงมีความยุติธรรม และดำรงซึ่งศักดิ์ศรีของมนุษย์

“หากการปฏิรูปไม่มีประเด็นเหล่านี้ สุดท้ายก็จะกลายเป็นการปฏิวัติ อย่างที่เกิดขึ้นในจีน สเปน ฝรั่งเศส หรือในรัสเซีย มีการใช้ความรุนแรงจนกว่าจะหารูปแบบที่ลงตัว ซึ่งที่ออกมาดีก็ดีไป แต่ถ้าไม่ดี ก็แตกเป็นเสี่ยงๆ”

นอกจากนี้ นายลิขิตยังเสนอว่า รัฐธรรมนูญที่ดีต้องอยู่ในวัฒนธรรมการเมือง หากจะร่างรัฐธรรมนูญให้ดี ก็ต้องร่างให้ไม่ต้องแก้เลยในอนาคต ซึ่งรัฐธรรมนูญ ควรต้องอยู่ในจิตวิญญาณ และต้องมีความเป็นประชาธิปไตยในตัวของมันเอง ขณะเดียวกัน ก็เห็นด้วยกับข้อเสนอของสถาบันพระปกเกล้า ที่ให้แก้ไขรัฐธรรมนูญมาตรา 190 ซึ่งทำให้อำนาจของฝ่ายบริหารหลายเรื่อง ขึ้นอยู่กับฝ่ายนิติบัญญัติมากเกินไป และเห็นด้วยว่า หากจะแก้รัฐธรรมนูญทุกมาตรา ก็ควรต้องมีการลงประชามติ