อิรัก-ซีเรีย

มีรายงานข่าวจากต่างประเทศเมื่อวานนี้ว่า สถานการณ์ในอิรักและซีเรียกำลังจะรวมเข้าเป็นวิกฤตเดียวกันไปแล้วครับ เนื่องจากกลุ่มที่เคลื่อนไหวอยู่ในซีเรีย และกลุ่มที่กำลังทำให้อิรักป่วนหนักอยู่ในขณะนี้ก็คือกลุ่มไอเอสไอเอส หรือไอเอสไอแอลนั่นเอง นักรบของกลุ่มดังกล่าวเคลื่อนพล ขนอาวุธจากซีเรียเข้าสู่อิรักอยู่ตลอดเวลา และกำลังทำการรบได้อย่างรวดเร็วไม่น่าเชื่อ และประสบผลสำเร็จอย่างยิ่งในอิรัก

จะทำความเข้าใจกับสถานการณ์ในอิรักและซีเรีย รวมไปถึงภูมิภาคตะวันออกกลางในขณะนี้ ต้องเข้าใจถึงองค์ประกอบหลักของปัญหาว่าเกิดอะไรขึ้น

ความปั่นป่วนที่กำลังเกิดขึ้นนี้ ส่วนหนึ่งซึ่งเป็นส่วนสำคัญก็คือความแตกต่างทางด้านศาสนาต่างนิกายของมุสลิมในตะวันออกกลาง ฝ่ายหนึ่งคือมุสลิมชีอะห์ ที่มีอิหร่าน รัฐบาลซีเรีย รัฐบาลอิรัก เป็นองค์ประกอบหลัก ส่วนอีกฝ่ายคือมุสลิมสุหนี่ ซึ่งก็คือกลุ่มไอเอสไอแอล และประเทศอื่นๆ เช่น ซาอุดิอาระเบีย เป็นต้น ซึ่งมีรายงานว่าบรรดามหาเศรษฐีในประเทศสุหนี่เหล่านี้แอบให้การสนับสนุนกลุ่มไอเอสไอแอลอยู่ด้วย

ในซีเรียนั้น สงครามกลางเมืองที่เกิดขึ้นไม่ใช่เป็นการต่อสู้ระหว่างประชาชน และรัฐบาลของประธานาธิบดี บาชาร์ อัล อัสซาด แต่ได้ลุกลามเลยเถิดเป็นการต่อสู้ของกลุ่มนักรบไปแล้ว ซึ่งกลุ่มที่มีบทบาทมากที่สุดกลุ่มหนึ่งนั่นก็คือกลุ่มไอเอสไอเอส หรือไอเอสไอแอลนี่เอง จนทำให้ประธานาธิบดี อัสซาด แห่งซีเรีย ต้องยืมมือนักรบต่างชาติที่เป็นชีอะห์เหมือนกันเข้ามาช่วยเหลือ นั่นก็คือกลุ่มเฮซบอลเลาะห์ในเลบานอน ซึ่งอิหร่านก็ให้การสนับสนุนทั้งอัสซาด และเลบานอนด้วย

ขณะที่ในอิรักนั้น กลุ่มไอเอสไอแอลมีเป้าหมายหลักคือการจัดตั้งรัฐอิสลามสุหนี่ขึ้น โดยผนวกเอาซีเรียและบางส่วนของอิรักเข้าไว้ด้วยกัน ดังนั้นจึงอาจจะบอกได้ว่า ทั้งรัฐบาลซีเรีย และรัฐบาลอิรัก รวมไปถึงอิหร่านนั้น มีโจทย์คนเดียวกัน ซึ่งก็คือกลุ่มไอเอสไอแอล ที่เป็นสุหนี่หัวรุนแรงครับ

จะเห็นได้ชัดว่าปัญหาที่เกิดขึ้นในตะวันออกกลางครั้งนี้มีความเสี่ยงสูงที่จะลุกลามกลายเป็นสงครามระหว่างนิกาย โดยที่หลายประเทศสุหนี่ก็ไม่ต้องการให้ประเทศชีอะห์อย่างอิหร่านขึ้นมาเรืองอำนาจ จึงให้การสนับสนุนกลุ่มติดอาวุธสุหนี่อย่างลับๆ ขณะที่อิหร่านเองก็สนับสนุนรัฐบาลซีเรีย และให้การสนับสนุนกลุ่มติดอาวุธชีอะห์ เช่น เฮซบอลเลาะห์ เป็นต้น

สถานการณ์ในครั้งนี้มีความเปราะบางอย่างยิ่งครับ และจะยิ่งมีความเสี่ยงหนักถ้ามหาอำนาจอย่างสหรัฐเข้าไปหนุนอิหร่านให้จัดการกลุ่มไอเอสไอแอล เพราะต้องไม่ลืมว่าสหรัฐเองก็มีพันธมิตรเป็นประเทศสุหนี่อยู่เต็มตะวันออกกลางครับ