นิทัศการ สมเด็จพระปืนเกล้าฯ

โดย...สมาน สุดโต

นักประวัติศาสตร์ต่างทราบกันดีว่า พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระปรีชาสามารถในหลายด้าน อาทิ ด้านภาษาอังกฤษ ด้านการต่อเรือกลไฟ ด้านการทหารเรือ ด้านการทหารปืนใหญ่ ด้านการดนตรี พระองค์ท่านทรงศึกษารอบรู้วิทยาการตะวันตกและนำมาปรับใช้ประโยชน์ในราชการได้อย่างทันสมัย อันมีส่วนช่วยให้สยามยืนหยัดอยู่ได้ท่ามกลางกระแสการคุกคามจากซีกโลกตะวันตก ทรงช่วยราชการแผ่นดินมาตั้งแต่ครั้งรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 และทรงเป็นที่รู้จักกล่าวขานจากชาติตะวันตกเป็นอย่างดี ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 พระองค์ท่านได้รับพระบวรราชาภิเษก ดำรงพระอิสริยยศในฐานะพระเจ้าแผ่นดินพระองค์ที่สอง ดังปรากฏพระนามกล่าวขานในนานาอารยประเทศว่า The Second King of Siam

เมื่อพระองค์ทรงพระปรีชาสามารถแบบตะวันตก แต่พระราชจริยาวัตรต่างๆ ไม่ทรงละทิ้งความเป็นตะวันออก หากแต่ทรงจัดให้กลมกลืนกันอย่างลงตัว ซึ่งกรมศิลปากรจึงจัดนิทรรศการเพื่อเทิดพระเกียรติ วันที่ 2 ก.ค.31 ส.ค. 2557 ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เป็นนิทรรศการพิเศษ เรื่อง “เมื่อตะวันออกพบตะวันตก : พิพิธสมบัติพระราชา ณ วังหน้า” ภายใต้โครงการพัฒนาและปรับปรุงพระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า) ณ พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร

เอนก สีหามาตย์ อธิบดีกรมศิลปากร แถลงว่า การจัดนิทรรศการในครั้งนี้ กรมศิลปากรได้เลือกสรรโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ ที่เกี่ยวเนื่องกับพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว รวมทั้งสิ้น 77 ชิ้น อาทิ พระบวรฉายาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ศิลปะตะวันตก พุทธศตวรรษที่ 25 พระแท่นบรรทมคู่ พระแท่นเศวตฉัตร พระป้ายฉลองพระองค์พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ตะเกียงน้ำมัน ศิลปะแบบวิกตอเรีย และหลักฐานเอกสารจดหมายเหตุต่างๆ มาจัดแสดงให้ประชาชนได้ชม เพื่อให้ได้ทราบถึงพระบวรราชประวัติและการเชื่อมโยงวิทยาการจากโลกตะวันออกและโลกตะวันตกเข้าด้วยกันอย่างมีกุศโลบายอันชาญฉลาดยิ่ง โดยเนื้อหาการจัดแสดงแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ “พระราชา ณ วังหน้า” “จิตวิญญาณและปรัชญาแห่งโลกตะวันออก” และ “เปิดสยามสู่โลกตะวันตก”

นอกจากนี้ กรมศิลปากรยังได้จัดกิจกรรมให้ผู้เข้าชมนิทรรศการได้ร่วมสนุกในการตอบคำถามเพื่อลุ้นรับของรางวัลพิเศษตลอดระยะเวลา 2 เดือนเต็มที่จัดนิทรรศการ โดยกำหนดจับรางวัลสัปดาห์ละ 10 รางวัล ร่วมส่งคำตอบและหางบัตรเข้าชมนิทรรศการได้ ณ พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย

ผู้สนใจสามารถเข้าชมนิทรรศการพิเศษ เรื่อง “เมื่อตะวันออกพบตะวันตก : พิพิธสมบัติพระราชา ณ วังหน้า” ระหว่างวันที่ 2 ก.ค.–31 ส.ค. 2557 (เปิดวันพุธ–อาทิตย์ ปิดวันจันทร์–อังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์) ตั้งแต่เวลา 09.00–16.00 น. ณ พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร