สีสันปรองดองแบบไทยๆ

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

ย่างเข้าสัปดาห์ที่ 3 หลังการทำรัฐประหารเพื่อยุติความขัดแย้งของคนในชาติ ภาพที่ออกมาระยะนี้จะเห็นฝ่ายทหารพยายามสร้างความปรองดองในรูปแบบต่างๆ ทั้งการตั้งศูนย์ปรองดองสมานฉันท์เพื่อการปฏิรูป การนำแกนนำเสื้อเหลืองเสื้อแดง มาจัดกิจกรรมร่วมกัน หลายกิจกรรมมีไอเดียแหวกแนวชนิดหาไม่ได้ในประเทศอื่น

ที่ จ.นครราชสีมา มีการเรียกคู่ขัดแย้งทั้งแกนนำ กปปส. เสื้อเหลือง และเสื้อแดง ร่วมทำพิธีบายศรีสู่ขวัญ ก่อนจะให้ร่วมกัน “ปรุงผัดหมี่โคราช” แล้วใช้ช้อนตักป้อนใส่ปากกันและกันอย่างชื่นมื่น ท่ามกลางผู้บริหารองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นร่วม 200 คน เป็นสักขีพยาน

ขณะที่ จ.ลำปาง ทหารเหมารอบภาพยนตร์เรื่อง ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตอนยุทธหัตถี แล้วนำกลุ่มการเมืองทั้งสองขั้วมาเข้าชม มุ่งหวังว่าจะทำให้เกิดจิตสำนึกรักชาติรักแผ่นดินและยึดผลประโยชน์ของชาติมากกว่าตัวเอง

ส่วนที่ จ.ตาก จัดกิจกรรมคืนคนดีสู่อ้อมกอดพระเจ้าตาก โดยให้แกนนำกลุ่มการเมืองร่วมเดินทางไปยังศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เพื่อสาบานตนว่าจะอยู่ร่วมกันโดยไม่แบ่งแยกสีเสื้อ ซึ่งระหว่างเดินทางได้จัดรถสองแถวให้คู่ขัดแย้งนั่งจ้องหน้า ยิ้มแย้มทักทายพูดคุยกัน แถมหลังจากสาบานเสร็จ ยังให้ทั้งสองฝ่ายร่วมกันปลูกต้น “แค” หมายถึงจะดูแลกันและกัน

ขณะที่ จ.อุดรธานี ฐานที่มั่นใหญ่ของคนเสื้อแดง มีการเชิญ ขวัญชัย สาราคำ พร้อมทั้งแกนนำ กปปส.อุดรธานี มารับประทานอาหารเช้า เพื่อปรับความเข้าใจกันซึ่งๆ หน้า กินต้มเลือดหมู โจ๊ก ไข่กระทะอย่างเอร็ดอร่อย และเตรียมจัดงาน “ชาวอุดรธานี สามัคคี ร่วมใจ เดินหน้าประเทศไทย” ในวันที่ 11 มิ.ย.นี้ เป็นการเปิดแผนปฏิบัติการปรองดองสมานฉันท์สู่การปฏิรูปประเทศ ของ จ.อุดรธานี หรือ “อุดรโมเดล”

ปิดท้ายที่กรุงเทพมหานคร (กทม.) ที่ผ่านมา มีทั้งการจัดงานดนตรีในสวนการแสดงจากทหาร ล่าสุดเตรียมจัดคอนเสิร์ตคืนความสุขสู่ประชาชนอย่างเต็มรูปแบบ ในวันที่ 15 มิ.ย.นี้ เวลา 15.00-19.00 น. ที่สวนลุมพินี ซึ่งวันดังกล่าวจะมีการแสดงดนตรีจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ศิลปิน ดารา นักแสดง และนักร้องรับเชิญจำนวนมาก

ด้าน เพชรวรรต วัฒนพงศศิริกุล แกนนำกลุ่มรักเชียงใหม่ 51 ซึ่งเคลื่อนไหวในพื้นที่ 8 จังหวัดภาคเหนือ กล่าวว่า จากนี้ไปจะมีการพูดคุยแกนนำเสื้อแดงในพื้นที่ 8 จังหวัดภาคเหนือ เพื่อชี้แจงเหตุผลของการสลายสีเสื้อ โดยฝากให้คนเสื้อแดงใน 8 จังหวัดภาคเหนือ ยุติแนวคิดที่จะเคลื่อนไหวชั่วคราว รอดูโรดแมป คสช.ว่าจะเป็นไปในทิศทางใด

“ที่ให้สลายที่เสื้อไม่ใช่ให้เลิก แต่แค่ให้ยุติชั่วคราว รอดูว่าโรดแมป คสช.จะเป็นอย่างไร สำหรับการสลายสีเสื้อไม่ใช่นึกจะสลายก็ทำได้เลย ต้องสลายแนวคิดอันที่เป็นอคติในเรื่องนั้นๆ ให้หายไปให้ได้ ซึ่งทหารเข้าใจที่มีสีเสื้อทุกวันนี้เพราะความเหลื่อมล้ำในสังคมมากกว่า” เพชรวรรต กล่าว

อย่างไรก็ตาม สุริชัย หวันแก้ว ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาสันติภาพและความขัดแย้ง และอาจารย์ประจำภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งข้อสังเกตว่าการจัดกิจกรรมปรองดอง การจัดตั้งศูนย์ปรองดองฯ ถือเป็นความตั้งใจที่ดี แต่บรรยากาศในขณะนี้ยังคงมีการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวดในการจำกัดเสรีภาพบางประการ

สุริชัย กล่าวว่า ปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองนั้นกลายเป็นเหตุผลที่คนต่างขั้วยอมรับกันได้ยาก การสร้างความปรองดองจำเป็นที่ต้องมีการพูดจากัน ดังนั้นอยากให้ทหารผ่อนคลายบรรยากาศ สร้างบรรยากาศไม่ให้ผู้คนรู้สึกว่าเครียดเกินไป สามารถพูดได้โดยไม่รู้สึกว่าถูกคุกคาม พูดแล้วไม่เป็นภัยต่อตนเอง

“ถ้าจะทำกระบวนการปรองดองให้ได้เนื้อหา ต้องมีการสร้างบรรยากาศเสรีภาพ มีความจริงใจและเปิดใจรับฟังกัน ถ้าให้การพูดคุยเพื่อปรองดองอยู่บนพื้นฐานของการทำรัฐประหารแบบนี้ มันพูดได้ไม่เต็มปาก” สุริชัย กล่าว

สุริชัย กล่าวด้วยว่า นอกจากการสร้างบรรยากาศที่ผ่อนคลายและสะดวกใจที่จะพูดคุยแล้ว กระบวนการหรือกลไกส่งเสริมความปรองดองควรเปิดให้ภาคประชาสังคมมีส่วนร่วม ไม่ใช่รวมศูนย์อยู่ที่ทหารเพียงฝ่ายเดียว และต้องสร้างความมั่นใจว่าจะเปลี่ยนผ่านไปสู่การมีรัฐบาลพลเรือนโดยเร็ว

ที่สำคัญทหารควรช่วยดูแลกลุ่มคนชายขอบอย่าให้มีคนฉวยโอกาสใช้จังหวะที่มีการใช้กฎหมายเข้มงวดเช่นนี้ไปเอาเปรียบได้ เช่น กลุ่มชาวเล กลุ่มเหมืองแร่ ใน จ.เลย หรือกลุ่มกะเหรี่ยงบ้านบางกลอยที่กำลังตามหาตัวบิลลี่อยู่ ต้องเปิดพื้นที่ให้เจ้าทุกข์เหล่านี้ได้พูดโดยไม่มองว่าต่อต้าน