เรื่องชื่นใจในวันมหาสมุทรโลก

โดย...อินทรชัย พาณิชกุล / ภาพ เอพี

วันนี้เป็นวันมหาสมุทรโลก (World Oceans Day) ครับ

เท่าที่ทราบ วันมหาสมุทรโลกถูกกำหนดขึ้นอย่างเป็นทางการโดยสหประชาชาติ เมื่อปี 2552 เป็นความคิดริเริ่มของประเทศแคนาดา ในการประชุมความร่วมมือของกลุ่มประชาคมโลก (The Earth Summit 1992) ที่เมืองริโอเดอจาเนโร ประเทศบราซิล จุดประสงค์เพื่อเฉลิมฉลองความสำคัญของมหาสมุทร และกระตุ้นให้คนทั้งโลกหันมาเอาใจใส่ในการอนุรักษ์ท้องทะเล

ถามว่ามหาสมุทรประทานของขวัญอะไรแก่มวลมนุษย์บ้าง

คำตอบก็คืออากาศที่เราหายใจอยู่ทุกวันนี้ กว่า 70% ของก๊าซออกซิเจนมาจากสาหร่ายเซลล์เดียวหรือแพลงตอนพืชที่ลอยอยู่ในทะเล มหาสมุทรยังมีหน้าที่ควบคุมภูมิอากาศ เป็นแหล่งพลังงานสำคัญทั้งก๊าซธรรมชาติ น้ำมันดิบ ลม คลื่น แสงอาทิตย์ ความสวยงามของมหาสมุทรยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจ นอนอาบแดดบนหาดทราย ดำน้ำสัมผัสความยิ่งใหญ่ของสิ่งมีชีวิตใต้ท้องทะเล นอกจากนี้ที่สำคัญที่สุดยังเป็นซูเปอร์มาร์เก็ตอันกว้างใหญ่ไพศาลอันอุดมไปด้วยอาหารและแร่ธาตุที่สำคัญของมนุษย์

ถึงบรรทัดนี้ อยากจะพูดถึงข่าวน่าชื่นใจที่เกิดขึ้นในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา เผื่อท่านผู้อ่านท่านใดยังไม่ทราบข่าวว่าท้องทะเลบ้านเรานั้นมีความมหัศจรรย์แค่ไหน

ข่าวแรก หลังจากกรมประมงได้ประกาศปิดอ่าวไทยในช่วงฤดูสัตว์น้ำวางไข่นาน 3 เดือน ระหว่างวันที่ 15 ก.พ.15 พ.ค.ที่ผ่านมา วันแรกที่เปิดอ่าว ชาวประมงสามารถจับสัตว์น้ำได้เป็นจำนวนมากขึ้น แต่ที่สร้างความตกตะลึงมากที่สุดก็คือมีการค้นพบกุ้งยักษ์ที่เรียกกันว่า “กุ้งจังโก้” หรือพ่อพันธุ์แม่พันธุ์กุ้งกุลาดำขนาดใหญ่ น้ำหนัก 56 กิโลกรัม ซึ่งหายไปจากท้องทะเลไทยนานกว่าสิบปีแล้ว

เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นถึงความสมบูรณ์ของอ่าวไทยหลังประกาศปิดอ่าวได้เป็นอย่างดี

ข่าวที่สอง ศูนย์วิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยตอนบน (ศวทบ.) ได้ออกมาเปิดเผยรายงานฉบับใหม่ว่าปี 2557 นี้ พบลูกวาฬบรูด้าเกิดใหม่ในพื้นที่อ่าวไทยตอนบน อย่างน้อย 45 ตัว สะท้อนว่าอ่าวไทยตอนบนมีความสำคัญต่อวาฬบรูด้าเป็นอย่างยิ่ง ทั้งเป็นแหล่งที่อยู่อาศัย แหล่งผสมพันธุ์ แหล่งออกลูกและเลี้ยงลูก เนื่องจากมีความอุดมสมบูรณ์ของอาหาร รวมถึงมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

ที่พิเศษกว่านั้น ช่วงวันสงกรานต์ที่ผ่านมา ได้พบลูกวาฬบรูด้าเกิดใหม่อีก 1 ตัว ซึ่งเป็นลูกตัวที่ 3 ของวาฬบรูด้าที่ชื่อ “แม่สดใส” โดยได้มีการตั้งชื่อลูกวาฬบรูด้าตัวนี้ว่า “เจ้าศรีสุข” เจ้าวาฬน้อยตัวนี้เกิดมาพร้อมลักษณะพิเศษคือมีรอยขีดดำที่เพดานปาก ข่าวนี้ทำเอาคนในแวดวงนักอนุรักษ์ทะเลยินดีปรีดากันถ้วนหน้า

แอบกระซิบนิดหนึ่งว่าช่วงเวลาที่เหมาะสมแก่การออกไปชมวาฬบรูด้านั้นอยู่ระหว่างเดือน เม.ย.พ.ย. แต่ขอให้ระมัดระวังและปฏิบัติตามกฎกติกาอย่างเคร่งครัด เพราะความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ของเราอาจไปรบกวนวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของวาฬบรูด้าได้

นพพล ศรีสุข อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ได้กำหนดข้อปฏิบัติในการชมวาฬบรูด้า ดังนี้

“ต้องลดความเร็วเรือให้ต่ำกว่า 7 นอต ในรัศมี 400 เมตร และหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนความเร็วของเรือแบบกะทันหัน และใช้ความเร็วเรือไม่เกิน 4 นอต ในรัศมี 100-300 เมตร จากวาฬ ไม่ควรมีเรือเกิน 3 ลำ ที่เข้าใกล้วาฬในรัศมีระหว่าง 100-300 เมตร ทิศทางในการเข้าใกล้ ให้เข้าทางด้านข้างเท่านั้น ไม่เข้าทางด้านหัวหรือหาง ระยะห่างในการชมควรจอดเรือให้ห่างประมาณ 100 เมตร เป็นอย่างต่ำ

“หากวาฬว่ายเข้าใกล้เรือ ควรดับเครื่องยนต์ หากวาฬว่ายน้ำอย่างรวดเร็วออกจากตำแหน่งที่กำลังชมอยู่ไม่ควรเร่งเครื่องยนต์เพื่อติดตามในทันที เพราะจะทำให้วาฬตื่นตกใจ และไม่ควรกระทำการใดๆ ให้เกิดเสียงดังมาก เช่น การเร่งเครื่องยนต์เรือ งดให้อาหารแก่วาฬบรูด้า โดย ทช.ขอให้นักท่องเที่ยวที่จะไปชมวาฬบรูด้า ปฏิบัติตามข้อแนะนำอย่างเคร่งครัด”

อย่าลืมช่วยกันรักษาท้องทะเลไทยในทุกๆ ครั้งที่มีโอกาส สุขสันต์วันมหาสมุทรโลกครับ