อักลี่อเมริกัน 2014

อเมริกาเป็นประเทศในรูปแบบคอกปศุสัตว์!

แปลว่าเป็นที่รวมพันธุ์มนุษย์จากนานาชาติ เป็นชาติที่เกิดขึ้นจากการรุกรานทางเพศ ทั้งที่ทำกับอินเดียนแดงเจ้าของพื้นที่เดิม และที่ทำกับทาสชาวนิโกรที่กวาดต้อนมาให้ใช้แรงงานและระบายอารมณ์จากแอฟริกา จนกระทั่งคนสองเผ่าพันธุ์นี้ถูก “กลืนพันธุ์”

เรื่องความ “หื่น” ของคนอเมริกันปรากฏอยู่ในวรรณคดีและภาพยนตร์ประวัติศาสตร์หลายๆ เรื่อง อย่างที่ผู้เขียนเคยดูมาก็คือเรื่อง “Roots” ที่สร้างเมื่อ ค.ศ. 1977 จากนวนิยายชื่อดังเรื่อง Roots : The Saga of an American Family เรื่อง Roots นี้ถ้าแปลเป็นไทยอย่างตรงตัวน่าจะแปลได้ว่า “เทือกเถาเหล่ากอ” เพราะเป็นเรื่องราวชีวิตของอเมริกันนิโกรครอบครัวหนึ่ง ที่ต้นตระกูลเป็นทาสที่ถูกกวาดต้อนมาขายจากแอฟริกา

มีฉาก “หฤโหด” สุดป่าเถื่อนและอัปรีย์มากมาย ถ้ามองในด้านบวกก็คือการเสริมทัศนคติของคนอเมริกันให้เชื่อมโยงเข้าหากันจากคนหลายๆ เชื้อชาติ อย่างที่นักวิชาการเรียกสังคมแบบนี้ว่า “Melting Pot” หรือ “เบ้าหลอมทางสังคม” ที่สะท้อนภาพสังคมอเมริกันว่าแม้จะประกอบด้วยคนหลากหลายเชื้อชาติ แต่ก็ยังประกอบกันขึ้นเป็นชาติหรือประเทศนี้ได้ ด้วยการยอมรับใน “เกียรติและศักดิ์ศรี” ของกันและกัน อย่างที่ภาพยนตร์เรื่อง Roots ต้องการสะท้อน

แต่ถ้ามองในด้านลบ ภาพยนตร์เรื่องนี้คือเรื่องราว “สุดถ่อย” ของความเป็นชาติอเมริกัน อันกำเนิดมาจากการรุกรานเอาดินแดนของชนชาติที่ด้อยกว่า แล้วแผ่ขยายสร้างความเติบโตด้วยการใช้แรงงานทาสในยุคเริ่มต้น จนถึงใช้แรงงานต่างด้าวในยุคหลังสงครามโลก พร้อมกับความเอารัดเอาเปรียบผู้คนทุกเชื้อชาติมาทุกยุคทุกสมัย ทำให้คนทั่วโลกเกลียดชัง กระทั่งคนอเมริกันก็ยังมาเขียนเป็นนวนิยายและสร้างเป็นภาพยนตร์ฮอลลีวู้ดเรื่อง The Ugly American

The Ugly American เริ่มจากนวนิยายที่เขียนขึ้นในปี 1958 แล้วมาสร้างเป็นภาพยนตร์ในปี 1963 ที่โด่งดังมากก็เพราะนำแสดงโดย มาร์ลอน แบรนโด ซูเปอร์สตาร์แห่งฮอลลีวู้ด ทั้งยังมาสร้างขึ้นในสมัยที่คนทั่วโลกกำลังระแวงสงสัย เกลียดชัง และเบื่อหน่าย “ความเป็นอเมริกัน” โดยเฉพาะที่ภาพยนตร์เรื่องนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับประเทศไทย จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของการต่อต้านกองทัพทั้งทางทหารและวัฒนธรรมจากสหรัฐอเมริกาที่กำลังครอบงำภูมิภาคนี้

The Ugly American ในฉบับนวนิยายจะเป็นเรื่องเล่าถึงพฤติกรรมอัน “น่าเกลียด” ของหน่วยงานด้านการต่างประเทศของสหรัฐ ที่เข้ามา “ก่อกรรมทำเข็ญ” แก่คนท้องถิ่น ที่เกิดขึ้นเพราะ “ความไม่รู้” หรือความโง่ของตัวแทนชาติอเมริกันที่ออกมาทำงานในย่านเอเชียอาคเนย์ ซึ่งก็มีทั้งที่ “ความโง่โดยบริสุทธิ์” คือโง่จริงๆ เพราะไม่มีความรู้หรือไม่เข้าใจความเป็นคนท้องถิ่น และที่ “แกล้งโง่” คืออวดฉลาดเพราะคิดว่าชาติอเมริกันมีความเหนือกว่า อย่างที่ชาวบ้านเรียกว่า “กร่าง” รวมทั้งแสดงถึงนิสัยสันดานที่ยกตนข่มท่าน ดูหมิ่นเหยียดหยามคนพื้นถิ่น แม้เมื่อเข้าเฝ้ากษัตริย์ก็ยังไขว่ห้างยกเท้าชี้พระพักตร์ ยังความเกลียดชังสุดๆ อันเป็นที่มาของชื่อนวนิยายเรื่องนี้

ส่วนในฉบับที่ทำขึ้นเป็นภาพยนตร์ดูเหมือนจะมีการแปลงบทให้เป็นการแก้ตัวของคนอเมริกัน โดยเขียนให้ทูตอเมริกัน Mr.MacWhite ที่แสดงโดย มาร์ลอน แบรนโด พยายามที่จะทำให้คนท้องถิ่นรัก เช่น มีความนอบน้อมสุภาพมากขึ้น พยายามเข้าหาประชาชนและมวลชน ฯลฯ แต่ก็ดูเหมือนจะไม่สำเร็จ สุดท้ายก็เสียชีวิตอย่างน่าอเนจอนาถ และกอบกู้ชื่อเสียงให้อเมริกันไม่ได้

ท่านอาจารย์คึกฤทธิ์ เล่าว่า เริ่มต้นบริษัทผู้สร้างมาจ้างท่านให้ไปเป็นที่ปรึกษาเพื่อให้ข้อมูลทางด้านสังคม วัฒนธรรม แต่เมื่อคนที่แสดงเป็นนายกรัฐมนตรีของเมืองสารขัณฑ์ที่กำหนดไว้แต่เดิมเกิดป่วยโดยไม่ทราบสาเหตุท่านจึงต้องแสดงแทน

ท่านอาจารย์คึกฤทธิ์ต้องมาเป็นนายกบริหารประเทศไทยจริงๆ ใน พ.ศ. 2518 ในช่วงที่กำลังมีปัญหากับสหรัฐอเมริกา เพราะคนไทยร่วมกันขับไล่ทหารและหน่วยงานของอเมริกันออกจากประเทศไทย ผู้เขียนซึ่งกำลังเรียนชั้นมัธยมปลายก็ร่วมไปดูเขาเดินขบวนด้วยที่บริเวณสยามสแควร์ จำได้ว่ามีระเบิดก่อกวนด้วยจนผู้เดินขบวนบาดเจ็บจำนวนมาก

มีการเผาธงชาติสหรัฐ แถมด้วยการปัสสาวะรด ซึ่งเพื่อนที่อยู่ใกล้เหตุการณ์กลับมาเล่าให้ฟังว่า หลังจากเผาธงที่พาดบนกำแพงสถานทูต พี่ผู้ชายที่เป็นนักศึกษาก็ไปยืนฉี่รดอย่างองอาจ หลังจากนั้นพี่นักศึกษาผู้หญิงก็ขอบ้าง โดยขอให้นักศึกษาและน้องนักเรียนผู้ชายยืนบังไว้

อเมริกันหายซ่าไปนาน ตอนแรกดูเหมือนจะยังยโสโอหังไม่แสดงว่าต้องหันมาคืนดีกับไทย กระทั่งไทยหันไปคบกับจีนและได้สร้างกระแสต่อต้าน “ไอ้กัน” ไปทั่วเอเชีย ที่สุดใน พ.ศ. 2523 ก็กลับมางอนง้อไทย โดยผ่านเข้ามาทางรัฐบาลทหารในสมัย พล.อ.เกรียงศักดิ์ ชมะนันท์ ต่อเนื่องมาในสมัย พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ โดยมาร่วมกอบโกยในโครงการพลังงานต่างๆ กลางอ่าวไทย ซึ่งกำลังจะเป็นประเด็นร้ายแรงที่ทำให้เกิด The Ugly American Part II ขึ้นได้เร็วๆ นี้

มีความน่าจะเป็นและน่าเชื่อได้เป็นอย่างมากว่า บริษัทพลังงานข้ามชาติที่กำเนิดในสหรัฐได้สมคบคิดกับรัฐบาลในระบอบทักษิณมานานหลายปี ยิ่งไปกว่านั้นบริษัทผลิตเครื่องบินและอาวุธของสหรัฐก็พยายามให้คนไทย “สร้างสงคราม” เพื่อให้มีการสั่งอาวุธยุทโธปกรณ์เข้ามาประหัตประหารกัน นโยบายเช่นนี้เป็นที่นิยมอย่างมากของ CIA และ NGO จอมปลอมอย่าง NED

พ.ศ.นี้น่าจะเปลี่ยนชื่อเป็น The Uppry American ดีไหม?